درحال بارگذاری ...



جدید ترین مطالب اختصاصی زنان و زایمان

what-you-need-to-know-about-nutrition-during-pregnancy-1200x1200.jpg
23/ژانویه/2022

آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید

مراقبت های دوران حاملگی

قبل از مطالعه این مطلب بهتر است بخوانید : علایم فرضی حاملگی ، علایم احتمالی حاملگی ، علایم قطعی حاملگی

همچنین در سایت دکتر زنان بخوانید : تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

با توجه به اینکه تغذیه مادر علاوه بر نیازهای روزانه خود باید جوابگوی نیازهای جنین نیز باشد ، طبیعی است که هم از لحاظ کیفیت و هم از لحاظ کمیت افزایشی در میزان غذای مصرفی مادر ایجاد شود .

البته این میزان بسته به جثه و فعالیت مادر متفاوت خواهد بود ، مثلاً در خانم های حامله که کاهش فعالیت دارند ممکن است نیاز به افزایش میزان غذا به مقدار خیلی زیاد نباشد ولی به طور کلی میزان غذای مصرفی روزانه مادر در زمان بارداری نسبت به قبل از حاملگی باید افزایش یابد .

در جریان مراقب های قبل از زایمان توجه به مادرانی که از نظر تغذیه در معرض خطر هستند مهم می باشد .

به عنوان مثال افرادی که وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین دارند ، کم وزن هستند ، حاملگی اخیر داشته اند و یا اعتیاد به مواد یا داروهای خاص دارند باید مورد توجه قرار گیرند .

همچنین افرادی که ویار حاملگی دارند یعنی تمایل به استفاده از موادی دارند که ارزش غذایی ندارد مانند خوردن خاک و …… باید تحت نظر قرار بگیرند چرا که این مورد نشان دهنده تغذیه نامناسب است .

وزن زن حامله و میزان افزایش وزن او در جریان حاملگی از عوامل تعیین کننده وزن نوزاد در هنگام تولد می باشد . این افزایش وزن در یک حاملگی طبیعی نباید بیش از 12 کیلوگرم باشد .

افزایش وزن بیش از 12 کیلوگرم را می توان یا به حساب مصرف رژیم غذایی حاوی مقادیر بالای کالری دانست که به نوبه خود موجب افزایش ذخایر چربی مادر می شود و یا اینکه به حساب تجمع مایع در فضاهای خارج عروقی گذاشت .

افزایش وزن از نوع تجمع مایع بین عروق و بافت ها منجر به تورم گردیده که یکی از علایم هشدار دهنده مسمومیت حاملگی است .

آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید
آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید

 

سوء تغذیه از جمله عوامل خطر ساز حاملگی به حساب می آید لذا تمام افرادی که قصد حاملگی دارند باید از نظر تغذیه مورد بررسی قرار گرفته و در صورت داشتن سوء تغذیه راهنمایی های تغذیه مناسب را دریافت نمایند .

زنان چاق و دارای اضافه وزن هم می توانند سوء تغذیه داشته باشند به عبارت دیگر ممکن است کالری غذایی آن ها خوب ولی رژیم غذایی آن ها از لحاظ دیگر مواد غذایی کم باشد .

کاهش وزن حتی برای خانم های چاق در حین حاملگی منطقی نیست و تنها باید از افزایش وزن پیشگیری شود نه این که وزن مادر چاق کاهش یابد .

خطر سوء تغذیه در نوجوانانی که زود حامله می شوند بیش از افرادی است که در سنین بالاتر از ایشان حامله می گردند .

از آنجایی که باید ترکیب و نسبت مناسبی از 6 دسته مواد غذایی ( پروتئین ، چربی ، قند ، ویتامین ها ، مواد معدنی و آهن و عناصر لازم ) وجود داشته باشد تا بتواند سلامت مادر ، حفظ اعمال حیاتی وی در دوران بارداری و رشد و نمو جنین را به نحو مطلوبی فراهم کند ، ما در اینجا هرکدام از این دسته های غذایی را به اختصار شرح می دهیم :

 

پروتئین

جنین ، جفت ، رحم و پستان ها جهت رشد در جریان حاملگی به عرضه پروتئین به طور مداوم نیاز دارند . افزایش کلی پروتئین در طول یک حاملگی طبیعی حدود یک کیلوگرم می باشد که از این مقدار حدود 500 گرم مربوط به جفت و جنین بوده و 500 گرم باقی مانده به عنوان پروتئین های انقباضی عضلات رحم ، پروتئین های غدد پستان و پروتئین های خون مادر در نظر گرفته می شود .

مقدار پروتئین مورد نیاز در افراد مختلف ، متفاوت است . جدا از عوامل مربوط به سن و وضعیت بدن عوامل دیگری نظیر عفونت ها ، آلودگی های انگلی ، اختلالات عاطفی و موقعیتهای تنش زا می توانند بر مقدار مورد نیاز پروتئین شخص اثر بگذارند .

 

 

در یک رژیم غذایی خوب پروتئین غذایی 15-10 % کل انرژی دریافتی بدن را تأمین می کند یعنی 15-10 % از پروتئین مواد غذایی صرف تولید انرژی می شود و بقیه آن جهت تامین پروتئین های مورد نیاز جنین و مادر به کار می روند .

هرچه میزان قند و چربی یک رژیم غذایی بیشتر باشد بدن جهت تامین انرژی مورد نیاز خود بیشتر از این گروه غذایی استفاده می کند و کمتر ، از پروتئین به عنوان تامین انرژی استفاده می کند .

پروتئین ها با دو منبع حیوانی و گیاهی در دسترس می باشند که جهت تامین ، پروتئین های مورد نیاز بدن ، استفاده از پروتئین های حیوانی ارجح است .

در منابع حیوانی شیر ، تخم مرغ و گوشت و در منابع گیاهی غلات و حبوبات حاوی پروتئین هستند .

مقدار کالری مورد نیاز روزانه یک زن غیر باردار حدود 2100 کیلوکالری می باشد که در دوران حاملگی علاوه بر آن باید حدود 300 کیلوکالری نیز به رژیم غذایی افزوده شود .این مقدار کالری افزوده شده در دوران شیردهی حدود 500 کیلوکالری در نظر گرفته می شود .

همانطور که قبلاً بیان گردید در یک رژیم غذایی خوب پروتئین غذایی تنها 15-10 کل انرژی لازم بدن را تأمین می کند و بقیه انرژی بدن توسط قندها ( 45 % ) و چربی ها ( 40 % ) تأمین می گردد .

از آنجایی که مقدار کالری مورد نیاز روزانه هر فرد حامله حدود 2400 کیلوکالری بوده و هر گرم پروتئین 4 کیلوکالری انرژی تولید می کند ، لذا مقدار پروتئین مورد نیاز روزانه با یک محاسبه ساده به دست می آید .

بدین صورت که 15-10 % از مقدار کل انرژی دریافتی روزانه یعنی 2400 کیلوکالری که سهم پروتئین از تولید انرژی بوده ، حدود 360-240 کیلوکالری است و هر گرم پروتئین هم 4 کیلوکالری انرژی تولید می کند لذا مقدار مورد نیاز روزانه پروتئین حدود ( 60 الی 90 =  ) 60 تا 90 گرم می شود .

 

 

 

نکته قابل توجه این که حدود 30 گرم از پروتئین های بدن هر روز تجزیه شده و برای تأمین انرژی به مصرف می رسد .

بنابراین کلیه سلول ها بایستی به ساخت پروتئین های جدید ادامه دهند که جای پروتئین های تجزیه شده را بگیرند . نکته دیگر اینکه مقدار قند ( کربوهیدرات ) و چربی ( لیپید ) غذاهای ایرانی بیش از غذاهای مورد استفاده در غرب می باشد ، لذا بدن برای تأمین انرژی بیشتر از قند و چربی استفاده می کند و پروتئین موجود در رژیم غذایی عمدتاً صرف ساخت پروتئین های لازم بدن مادر و جنین می گردد .

پروتئین مورد نیاز در زمان حاملگی روزانه به میزان 30 گرم بیش از زمان غیر حاملگی است لذا مادران حامله پروتئین مورد مصرف خود را در طول حاملگی باید حدود 30 گرم افزایش دهند .

در مورد منابع غذایی پروتئین ها ، توجه به دو نکته ضروری است که اولاً کدام یک از مواد غذایی حاوی پروتئین می باشد و ثانیاً هر نوع از مواد غذایی چند درصد پروتئین دارند .

 

قندها

مهمترین مواد انرژی زای بدن مواد قندی هستند . مواد قندی دسته ای از مواد غذایی هستند که تأمین کننده قسمت اعظم انرژی بدن می باشند .

قندها به دسته های تک قندی ، دو قندی و چند قندی تقسیم می شوند مواد قندی ساده یا یک قندی مثل گلوکز و فروکتوز (قند میوه ) به سادگی جذب بدن شده و مورد استفاده قرار می گیرند ، این قند ها نباید بیش از 10 % انرژی رژیم غذایی را تأمین کنند .

نقش قندهای ساده امروزه به خوبی در ایجاد چاقی به اثبات رسیده است . بنابر این برای جلوگیری از افزایش وزن باید مقدار کمتر از مواد قندی ساده استفاده شود .

 

 

 

غذاهایی که حاوی مواد چند قندی مثل نشاسته هستند ، ابتدا باید توسط آنزیم های مربوطه تجزیه شده و پس از تبدیل شدن به مواد قندی ساده مورد استفاده بدن قرار گیرند .

مواد چند قندی هضم و جذب طولانی تری داشته لذا نقش کمتری در چاقی دارند . این قندها موجب محدود شدن مصرف مواد غذایی مضر می گردند .

مواد چند قندی در غلات و فرآورده های آنها ، حبوبات و سیب زمینی وجود دارند و به خوبی گرسنگی را از بین می برند .

این مواد شکم را برای مدت طولانی پر می کنند و مواد غذایی مفیدی برای مبارزه با افراط در غذا خوردن هستند . اگر میزان کالری مورد نیاز روزانه یک خانم باردار را به طور متوسط 2400 کیلوکالری در نظر بگیریم مقدار قند توصیه شده به صورت روزانه برای این افراد حدود 320 گرم خواهد بود .

همان طوری که پیش از این هم بیان گردید . مصرف روزانه یک وعده غذای دارای سیب زمینی و نان علاوه بر تأمین مواد قندی مورد نیاز بدن مقداری از پروتئین مورد نیاز را هم تأمین می کند و موجب تعادل در تغذیه می شود .

 

چربیها

هرچند ارزش مواد چربی در مقایسه با قندها از نظر ایجاد انرژی در درجه دوم اهمیت می باشد ولی به خاطر نیاز بدن به اسیدهای چرب اساسی و همچنین به دلیل اینکه بعضی از ویتامین ها در چربی حل می شوند ، چربیها از جمله مواد ضروری جیره غذایی محسوب می شوند .

در دوران بارداری حدود 35-30 % انرژی مورد نیاز بدن از جانب چربی ها تأمین می شود . مقدار مورد نیاز چربی به طور روزانه برای زنان حامله حدود 60 تا 80 گرم در نظر گرفته می شود .

 

 

 

از این چربی مصرف شده حدود 4-3 کیلو در طول بارداری در بدن مادر ذخیره می شود تا به مدت تقریباً 150 روز برای ایجاد روزانه 300-200 کیلوکالری در امر شیر دهی مورد استفاده قرار گیرد .

در جریان این امر ضمن تأمین تعادل کالری مادر اضافه وزن وی که در طول بارداری ایجاد شده به تدریج کاهش می یابد .

کنترل دریافت چربی های قابل اندازه گیری مانند روغن ها و کره مشکل نیست ، اما اندازه گیری مقدار چربی هایی که در ترکیب بعضی از مواد غذایی وجود دارد به درستی انجام نمی شود .

در نتیجه مصرف چربی ها به طور قابل ملاحضه در رژیم غذایی بالا رفته و نسبت آنها به انرژی کل دریافتی خیلی بیش از نیاز واقعی می گردد .

در دوران بارداری توجه به کمیت و کیفیت دریافت چربی ضروری می باشد ؛ دریافت 80-70 گرم چربی در روز کاملاً نیازهای زن باردار به چربی را تأمین می کند که البته این نیاز در فصل زمستان کمی بیشتر است .

کیفیت چربی دریافتی زن باردار باید به گونه زیر باشد :  چربی دریافتی به صورت کره خام یا استفاده در طبخ باشد چرا که کره خام آسانتر از چربی های دیگر هضم می شود و غنی از ویتامین A می باشد .

دیگر  چربی دریافتی به صورت روغن نباتی مایع ( دو قاشق غذاخوری ) باشد و  نهایی چربی مصرفی هم از طریق چربی موجود در مواد غذایی تأمین شود که این چربی ها غیر قابل رویت هستند مانند چربی که در گوشت یا ماهی وجود دارد .

برای پختن سیب زمینی ، سبزی ها و گوشت از روغن های گیاهی که قادر به تحمل حرارت هستند مثل روغن بادام زمینی ، روغن آفتابگردان و ذرت استفاده کنید .

چربی گوشت ماهی کمتر است و اسید های چرب آن از نوع بهتری هستند و به راحتی توسط دستگاه گوارش تحمل می گردند لذا مصرف ماهی نسبت به گوشت قرمز ارجعیت دارد ( از نظر نوع چربی ) .

 

 

 

ویتامین ها

ویتامین هایی که در دوران حاملگی از اهمیت خاصی برخوردار هستند شامل ویتامین های گروه B ویتامین C ، اسید فولیک ، ویتامین A و  ویتامین D  هستند .

این ویتامین ها با مصرف روزانه یک لیتر شیر ، یک عدد تخم مرغ ، 30 گرم پنیر ، یک لیوان آب پرتقال و یک وعده غذایی گوشتی و مقداری سبزی تأمین می شود .

تحقیقات مختلف نقش ضروری ویتامین ها را در رژیم غذایی افراد به خصوص مادران باردار نشان داده است ، با این وجود استفاده بیش از حد مجاز از ویتامین های K ,A,D,E که ویتامین های محلول در چربی هستند موجب ایجاد عوارض سوء در بدن می گردند ، اما ویتامین های گروه B , C که محلول در آب هستند در صورت مصرف زیاد به دلیل حلالیت این ویتامین ها در آب خطری ندارند و مقدار مازاد این ویتامین ها دفع می شود .

با وجود ذخیره زیاد ویتامین B12در بدن در طول حاملگی این ویتامین از بدن زن حامله خوب برداشت نشده ، لذا بر خودداری جنین از این ویتامین بستگی به ویتامین B12 رژیم غذایی مادر دارد .

 

مواد معدنی

الف ) کلسیم :  در بین تمام عناصر باید به کلسیم توجه بیشتری نمود . نیاز به کلسیم در زن باردار بیش از دو برابر زن غیر باردار است .

وقتی که مصرف لبنیات ، سبزیها و میوه ها کافی باشد به آسانی این نیاز تأمین می شود . کلسیم در ساختمان اسکلت بدن جنین شرکت می کند .

همچنین در اعمال طبیعی اعصاب و انعقاد خون نقش اساسی دارد . میزان مصرف کلسیم در زن غیر باردار به طور روزانه mg 500 بوده ولی در زن باردار این مقدار باید حدود mg 1000 در نظر گرفته شود .

 

 

تأمین 1000 میلی گرم کلسیم روزانه با استفاده از نیم لیتر شیر یا 30 گرم پنیر یا 400 گرم سبزیجات و یا 400 گرم میوه جات صورت می گیرد .

ب ) آهن : غالب آهن موجود در بدن در ساختمان گلبول های قرمز است ، این ماده برای کار طبیعی گلبول قرمز که همان حمل اکسیژن به بافت ها بوده ضروری است .

جذب آهن و کلسیم در طول بارداری از لوله گوارش بیشتر می شود که این نشان دهنده نیاز بیشتر به این عناصر در طول حاملگی است .

جذب آهن از غذاهای حیوانی مانند گوشت گوساله ، ماهی و جگر به مراتب بهتر از غذاهای گیاهی است حجم غذای زیاد باعث کاهش جذب آهن می شود .

همچنین خوردن چای از جذب آهن غذای خورده شده می کاهد . نیاز روزانه زن غیر حامله به آهن 12 میلی گرم است در حالی که در یک زن حامله باید افزایشی در حدود 8 میلی گرم نسبت به زن غیر حامله در مصرف روزانه اش داشته باشد .

زن باردار حدود 300 میلی گرم آهن به ویژه در هفته های آخر حاملگی به جنین خود منتقل می کند و این جذب آهن توسط جنین از بدن مادر بدون توجه به مقدار آهن موجود در بدن مادر است ، یعنی حتی در صورت کمبود آهن در بدن مادر باز هم همین مقدار آهن جذب بدن جنین می گردد .

در بارداری های پشت سر هم و نزدیک به هم ، در طبقات اقتصادی اجتماعی فقیر جامعه و یا در زنان مسلمان بعد از ماه رمضان اغلب کم خونی ناشی از فقر آهن در سه ماهه سوم بارداری مشاهده می گردد که در این موارد مکمل های دارویی ضروری می باشد .

20 میلی گرم آهن یعنی میزان آهن مورد نیاز زن حامله از طریق هر یک از غذاهای زیر تأمین می گردد : 150 گرم گوشت ، 2 عدد تخم مرغ ، نیم لیتر شیر ، 200 گرم نان ( نان سبوس دار از لحاظ آهن غنی تر از نان بدون سبوس است ) ، 500 گرم سبزی ، 400 گرم میوه های تازه به اضافه 3 عدد آلو خشک .

 

 

ج ) ید : نزدیک 70 % ید در غده تیروئید است که برای ساخته شدن هورمون های تیروئید ضروری است . مصرف 150 میکروگرم ید برای بزرگسالان الزامی است که برای دوران بارداری و شیردهی به ترتیب 25 و 50 میکروگرم بیش از مقدار طبیعی توصیه می شود .

وجود ید در اوایل حاملگی برای رشد مغزی جنین اهمیت بسیاری دارد که با استفاده از نمک ید دار ، ید لازم تأمین می شود .

د ) نمک : نیاز به نمک در دوران بارداری 8-7 گرم در روز است ولی معمولاً مصرف زنان بیشتر از این مقدار است . اگر چنانچه مادر دچار تورم بدن به دلیل احتباس آب گردد باید دریافت نمک کاهش یابد هیچگاه نباید مصرف نمک کمتر از 8-7 گرم در روز باشد ، مگر در ناراحتی های قلبی که باید مقدار نمک در رژیم غذایی محدود شود .

 

فیبرها

بدن همچنین نیاز به مواد بدون انرژی ، آب و فیبرهای غذایی دارد که موجب حجیم شدن مدفوع و دفع آسان آن می گردد .

این نیاز مخصوصاً برای زنان باردار که روده آنها غالباً تنبل است اهمیت به سزایی دارد . در پایان این قسمت ذکر این نکته ضروری است که مادران در طول حاملگی علاوه بر سه وعده غذای صبحانه و نهار و شام ، دو وعده غذای سبک به صورت قبل از نهار و عصرانه در برنامه غذایی خود داشته باشند وقتی که غذا در وعده های بیشتری مصرف می گردد ( 5 بار به جای 3 بار ) بهتر هضم شده و ذخیره چربی ها محدودتر می گردد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری ، و یائسگی بدانند


determine-the-approximate-date-of-delivery-and-review-the-routine-problems-of-pregnancy-1200x1200.jpg
23/ژانویه/2022

تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

 

در حالت عادی طول مدت حاملگی در انسان حدود 280 روز یا 40 هفته می باشد . در زنانی که دوره قاعدگی یا عادت ماهانه آنها 28 روز می باشد ، از زمان تخمک گذاری به مدت 266 روز یا 38 هفته محاسبه می شود و یا 280 روز از اولین روز آخرین قاعدگی محاسبه می شود .

برای تعیین سن حاملگی می توان بر اساس اولین روز آخرین قاعدگی و استفاده از روشی که در ذیل عنوان می شود عمل نمود و سن حاملگی را پیدا کرد .

روش محاسبه تاریخ تقریبی زایمان با استفاده از اولین روز آخرین قاعدگی بدین صورت می باشد که از شماره مشخص کننده ماه آن تاریخ عدد 3 را کم کرده و عدد 7 را به شماره مشخص کننده روزآن تاریخ اضافه نمود .مثلاً اگر کسی اولین روز آخرین قاعدگی اش 1/6/96 بوده تاریخ تقریبی زایمانش 8/3/97 می شود .

البته این روش در دوره های ماهانه 28 روزه کاربرد دارد و برای زنانی که دوره های قاعدگی آنها طولانی تر است ، به اولیـن روز آخـرین قاعدگی علاوه بر عدد 7 تعداد روزهایی که سیـکل آنها از 28 روز بیشتر است افزوده می شود .

تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی
تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

روش فوق در مورد کسانی که دوره های ماهانه نا منظم دارند و نیز کسانی که از روش های پیشگیری از حاملگی هورمونی استفاده می کنند ( قرص یا تزریقی ) قابل اعتماد نیست .

تعیین سن حاملگی با روش سونوگرافی ، در این موارد تا حد نسبتاً قابل قبولی زمان زایمان را معین خواهد کرد .

 

شکایت های شایع در دوران حاملگی

ترشح زیاد بزاق دهان :
ترشح زیاد بزاق در زنان حامله یافته ای ناشایع است اما در صورت وجود ، مزاحمت آفرین است .

 

ویار حاملگی :
عبارت است از تمایل به خوردن موادی که ارزش غذایی ندارند و یا مضر هستند و در زنان حامله ای که ویار حاملگی دارند باید تغذیه درست و صحیح مورد توجه قرار گیرد ، چون ویار حاملگی در تغذیه طبیعی تداخل ایجاد می کند .

تکرر ادرار غیر طبیعی :
در سر تا سر حاملگی تکرر ادرار شکایت شایعی است ، علت آن تغییر عملکرد مثانه ، احتقان عروقی لگن و تغییرات هورمونی است .

در اواخر حاملگی رحم بزرگ شده روی مثانه فشار آورده و حجم آن را کاهش می دهد ، لذا احساس ادرار زودتر به زن حامله دست می دهد .

تورم :
تورم اندام تحتانی به علت اختلال در بازگشت وریدی شایع است ، تورم اگر در دست ها و صورت دیده شود می تواند علامت مسمومیت حاملگی باشد ( مسمومیت حاملگی در روزهای آینده بحث خواهد گردید ) .تورم در دوران حاملگی به علت احتباس مایعات است که در این موارد باید پاها بالا نگه داشته شوند تا تخلیه وریدی بهتر صورت گیرد .

گرفتگی های عضلانی در پاها :
وجود گرفتگی های عضلانی در پاها به علت کاهش کلسیم خون و یا افزایش فسفر خون می باشد .

درمان آن شامل قطع دریافت فسفر و افزایش دریافت کلسیم است که باید تحت نظر دکتر زنان و زایمانانجام شود ولی شما می توانید  با ماساژ پاها ، خم و راست کردن آرام پاها و گرمای موضعی سعی در بهبود این ناراحتی بنمایید .

ناراحتی در پستان ها :
احتقان خون در پستان در اوایل و اواخر حاملگی موجب ناراحتی در پستان می شود و در این گونه موارد گذاشتن کیسه یخ دارای اثری تسکینی و موقتی است .

یبوست :
تنبلی روده در جریان آبستنی ، امری شایع است و ممکن است باعث پیدایش بواسیر یا شقاق مقعد و یا مشکلات دیگر شود .

 

مصرف غذاهای پر فیبر نظیر سبزیجات و مواد ملیّن نظیر سبوس ، آبلیمو ، سیب ، گوجه درختی ، خرما و انجیر و مصرف مقادیر کافی مایعات و نیز تحرک کافی و پیاده روی نقش مهمی در از بین بردن این مشکل دارند .

در صورتی که این تدابیر موثر واقع نشد حتماً با پزشک خود مشورت نمایید . بیان این نکته ضروری است که از مسهل های قوی باید اجتناب شود .

تهوع و استفراغ :
در مبحث علایم حاملگی بیان گردید .

سر درد :
یکی از عوارض بسیار ناراحت کننده سه ماهه اول بارداری و نیز ماه های آخر آبستنی است و علت شایع آن استرس های هیجانی است .

مشکلات پوستی :
از قبیل خارش ، لکه های تیره پوستی که در قسمت علایم حاملگی عنوان گردید . گروهی از مادران در موقع حاملگی از خارش پوست شکایت می نمایند که توصیه می شود برای تسکین این ناراحتی از استحمام روزانه استفاده شود ولی در موارد شدید خارش حتماً با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت نمایید .

برای تسریع در پاک شدن تیرگی های پوست که در حین بارداری ایجاد شده است می توان از کرم هیدروکینون    2%شب ها استفاده کرد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

منبع :کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


everything-about-natural-birth-is-better-1200x1200.jpg
23/ژانویه/2022

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید این مطلب اختصاصی در سایت دکتر زنان منتشر شده که به تایید متخصص زنان و زایمان خانم دکتر مژگان کریمی رسیده است . با ما همراه باشید

زایمان طبیعی :

رحم شخص حامله از دو بخش فوقانی و تحتانی تشکیل شده است جنین در بخش فوقانی رحم که حاوی رشته های عضلانی زیاد در جدار خود هست ، واقع شده است ؛ درحالی که بخش تحتانی که قسمتی از تنه رحم همراه با گردن رحم را شامل است الیاف عضلانی کمی دارد ، در عوض حاوی رشته های فیبری است که استحکام این بخش را حفظ کرده و ار خروج جنین ممانعت به عمل می آورند .

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید
همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید

 

فضای درونی بخش تحتانی رحم توسط ماده موکوسی نیمه جامدی که حالت ژله ای دارد و از ترشحات سلول های همین مناطق است پر شده و بدین وسیله از ورود میکروب های موجود در مهبل به رحم و جنین ممانعت می کند .

علاوه بر آن وجود کیسه جنینی سالم هم عامل بازدارنده در جهت ورود میکروب ها به فضای رحم است .

با نزدیک شدن به انتهای حاملگی ، از طرفی تعداد انقباضات عضلات قسمت فوقانی رحم افزایش می یابد و از طرف دیگر رشته های فیبری قسمت تحتانی رحم تدریجاً شل می شوند . این روند تا آغاز مرحله زایمان پیش می رود به طوری که در حین زایمان مجموعه فشار ناشی از انقباض عضلات رحمی که گفتیم به شکل منظم و با فواصل مشخص انجام می گیرد همراه با شلی رشته های اطراف بخش تحتانی رحم ، اجازه نزول جنین را به بخش تحتانی رحم می دهند .

در اینجا ابتدا بخش تحتانی رحم با ورود عضو پایینی جنین ( که به آن عضو نمایش می گویند و معمولاً سر جنین است ) باز شده و با پیشرفت بیشتر زایمان دهانه خروجی گردن رحم شروع به باز شدن می کند و تدریجاً تا حدود CM10-8 هنگام خروج جنین باز می شود .

زایمان را به طور ساده به 3 مرحله تقسیم می کنند :

مرحله اول زایمان – از شروع دردهای زایمان تا باز شدن کامل گردن رحم که گفتیم این میزان 10-8 سانتی متر است .

مرحله دوم زایمان – این مرحله از بازشدن کامل گردن رحم تا خروج کامل جنین را در بر می گیرد .

مرحله سوم زایمان – بعد از خروج جنین تا خروج کامل جفت و پرده های آنرا می گویند . قبل از این که در مورد هر یک از مراحل فوق و اقدامات حمایتی زائو از سوی کادر پزشکی توضیح داده شود ، لازم است مختصری در مورد وضعیت قرار گیری جنین در رحم صحبت شود .

وضعیت قرارگیری جنین در رحم – وقتی صحبت از وضعیت قرار گیری جنین در حفره رحم می شود منظور غالباً 8  هفته آخر حاملگی است ؛ چرا که قبل از این زمان به علت بزگتر بودن سر در مقایسه با بقیه قسمت های بدن و نیز حداکثر بودن حجم مایع آمنیونی ، وضعیت قرار گیری جنین در رحم برای تعیین نوع زایمان و یا انجام سزارین قابل اعنماد نیست و حدود هفته 32 جنین می تواند موقعیت خود را تغییر دهد اما پس از هفته 32 معمولاً وضعیت جنین تغییر نکرده و با همان وضعیت زایمان شروع خواهد شد .

از آنجا که رحم حفره ای گلابی شکل است که ته این گلابی در بالا قرار دارد و طی هفته های آخر لگن و پاهای جنین بیشترین حجم جنین را تشکیل می دهند ، لذا شایع ترین وضعیت قرار گیری جنین حالتی است که جنین به طور طولی چنان قرار گیرد که سر به سمت پایین و ته جنین در ته ( قسمت بالایی ) حفره رحمی باشد .

این وضعیت نزدیک به 96 % وضعیتهای قرار گیری جنین را تشکیل می دهد و از آنجا که موقع معاینه از طریق مهبل قبل از زایمان ، سر قابل لمس خواهد بود به آن وضعیت سری ( سفالیک ) می گویند که گفتیم شایع ترین حالتی است که زایمان انجام می گیرد .

از وضعیتهای دیگر ، وضعیت بریچ یا ته جنین است که جنین به طور طولی قرار دارد و ته جنین همراه یا بدون پاها عضو نمایش است . وضعیت عرضی ، وضعیت دیگری است که جنین به صورت عرضی در رحم قرار دارد و وضعیت بسیار بدی برای زایمان طبیعی است .

برای فهم وضعیت قرار گیری جنین از روش های زیر بهره می برند :

  • معاینه شکمی– این روش طی ماه های آخر حاملگی خصوصاً هفته های آخر به کار می رود که البته گاه تعیین وضعیت جنین از این راه مشکل خواهد بود .
  • سمع قلب جنین – با توجه به این که صدایقلب جنین در مناطقی از شکم مادر که جدار قفسه سینه جنین به آن نزدیک است ، بهتر شنیده می شود .با این روش به طور دقیق می توان وضعیت جنین را معین کرد .
  • معاینه از راه مهبل این روش حین مرحله اول زایمان که گردن رحم باز شده است انجام می گیرد و از طریق لمس عضو نمایش ، وضعیت جنین را معین می کنند .
    با معاینات فیزیکی فوق معمولاً می توان وضعیت قرار گیری جنین و عضو نمایش را تعیین کرد ، چنانچه تردیدی وجود داشته باشد از روش چهارم استفاده می شود .
  • سونوگرافی که به خوبی موقعیت جنین را در حفره رحم تعیین می کند .
    حال روند زایمان طبیعی را که سه مرحله آن را قبلاً ذکر کردیم در مورد زایمان با وضعیت سر که شایعترین حالت و کم خطر ترین نوع زایمان طبیعی است پی می گیریم .

 

گفتیم طی مرحله اول زایمان نیروی انقباضی رحم مخصوصاً در قسمت فوقانی آن ، جنین را به پایین کشانده و بر اثر فشار سر بر گردن رحم ، گردن تدریجاً تا حداکثر میزان خود باز می شود . طی مرحله اول زایمان ، زائو روی تخت و با راحت ترین وضعیت که معمولاً حالت خوابیده به پهلوی چپ است دراز می شود و با هر دوره انقباض رحمی که بین 4-2 دقیقه تکرار می شود هیچ گونه تلاش اضافی انجام نمی دهد و تنها آرامش خود را حفظ می کند .

طی این مرحله که در خانم شکم اول به طور متوسط 8 ساعت و در خانم چندزا حدود 5 ساعت طول می کشد ، کادر پزشکی به فواصل ، فشار خون ، نبض مادر ، درجه حرارت و ضربان قلب جنین را کنترل می کند . طی این مرحله زائو از راه دهان چیزی نمی خورد .

با کامل شدن بازشدگی گردن رحم ، زائو را وارد اتاق مخصوص زایمان می کنند که دارای تخت مخصوص و وسایل لازم است . تخت مخصوص زایمان ، محل هایی برای قرارگیری پاها از یکدیگر راحتترین وضعیت برای زایمان را فراهم می کند .

 

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید
همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید

 

طی این مرحله ( مرحله دوم ) پزشک برای کمک به زایمان دستکش استریل می پوشد و با انجام بی حسی موضعی و نیز مانورهای خاص ، مادر را یاری می کند . این مرحله ، مرحله ای است که انقباض ارادی و عضلات شکمی توسط مادر در انجام زایمان بسیار ضروری و کمک کننده است و آغاز هر مرحله انقباضی عضلات رحمی ، زائو نیز با فشار شکمی سعی در دفع جنین می کند .

با خروج سر از کانال زایمان ( البته در صورتی که وضعیت جنین ، وضعیت سری باشد ) پزشک دهان و مجاری بینی نوزاد را با وسیله خاص مکش به نام “پوار ” از ترشحات تمیز کرده و به دنبال انقباض های بعدی رحمی نوزاد را خارج می سازد .

در این حالت با سر و ته نگاه داشتن نوزاد و همچنان تمیز کردن مجاری هوایی از ترشحات ، اولین تنفس نوزاد که با گریه همراه می شود ، ورود نوزاد به دنیای خارج از نوید می دهد .

پس از خروج نوزاد ، دستیار پزشک آنرا در سطحی برابر با کانال زایمان و یا در سطحی پایینتر قرار می دهد تا از خروج خون بند ناف جنینی به سوی جفت جلوگیری شود . پس از 30ثانیه از خروج کامل جنین بند ناف با فاصله مناسبی از نوزاد توسط دو پنس که به فاصله چند سانتی متری از هم زده می شوند ، مسدود و با قیچی بند ناف بین این دو پنس قطع می شود . بدین ترتیب با جدا کردن نوزاد از بند ناف ، مرحله دوم زایمان در شکم اول حدود 50 دقیقه و در چندزاها حدود 20 دقیقه طول می کشد .

مرحله سوم زایمان شامل خروج کامل جفت از کانال زایمان است که پس از چندین دقیقه تا حداکثر 10 دقیقه بعد از خروج کامل جنین به وقوع می پیوندد .

طی این مرحله هیچ گونه کششی بر بند ناف از سوی پزشک صورت نمی گیرد بلکه منتظر می مانند تا طول بند ناف به دنبال حرکت جفت به سمت پایین افزایش یابد و یا خون روشن بدون لخته که پشت جفت محبوس شده بود به یکباره تخلیه گردد . در این هنگام با حرکت جفت به سوی پایین آنرا خارج می سازند .

 

 

اگر احیاناً در خروج جفت تاخیری پدید آید با تزریق اکسی توسین در سرم زائو کمک به دفع آن می کنند . پس از خروج جفت اقدام به بخیه زدن محل برش فرج و مهبل می شود و سپس مادر به تخت قبلی خود باز می گردد و تا مدت 2-1 ساعت تحت نظارت مستقیم کادر پزشکی قرار می گیرد .

طی این مدت نیز فشار خون و نبض مادر و همچنین دستگاه تناسلی وی از نظر عدم وجود خونریزی و وجود انقباض رحمی کنترل می گردد در حالی که طی این مدت مادر نباید چیزی بخورد . پس از طی این مدت در صورت عدم وجود مشکلی خاص ، وی را به بخش منتقل می کنند .

 

موارد انجام زایمان طبیعی در مقایسه با سزارین :

به طور کلی روش انتخابی خروج جنین از رحم در تمام سنین زایمان طبیعی است زیرا این روش حداقل جراحات را برای مادر در پی دارد .

در عین حال مواردی متعددی وجود دارد که انجام زایمان طبیعی یا استمرار روند زایمان را با مخاطراتی برای جنین یا مادر مواجه می کند ؛ در چنین مواردی انجام عمل سزارین که درباره آن بحث بیشتری خواهیم کرد ، مورد پیدا می کند .

برای انجام زایمان طبیعی ، وزن تقریبی جنین ، عدم وجود جنین غیر طبیعی ، بررسی اقطار لگنی مادر ، بررسی وضعیت قرارگیری جنین در رحم ، باید مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند . برخی از این موارد با سونوگرافی مشخص می شود و برخی دیگر مثل بررسی تقریبی اقطار لگن با معاینه بالینی .

در صورتی که مشکل خاصی برای زایمان طبیعی وجود نداشته باشد ، انتخاب ارجع برای فرد همان زایمان طبیعی خواهد بود .

نمایش سری ( سفالیک ) در صورتی که مشکل خاص دیگری برای زایمان طبیعی وجود نداشته باشد معمولاً نیازی به سزارین ندارد .

نمایش بریچ در مواردی خاص نیز بریچ نوع ساده ، وزن طبیعی جنین ، نارس نبودن جنین و مناسب بودن لگن مادر تحت زایمان طبیعی قرار می گیرد ؛ در بقیه موارد سزارین روش ارجح است . نمایش عرضی یا نمایش شانه که شانه یا دست جنین عضو نمایش است ، حتماً باید سزارین شود .

لازم به ذکر است در موارد قرار گیری جنین به طور عرضی یا نمایش بریچ ، اگر تا پایان سه ماهه دوم قرار گیری جنین به نوع سری تبدل نشود ، اقدام به چرخش جنین از روی شکم مادر می کنند که در مواردی با موفقیت همراه است ، در صورت عدم موفقیت از سزارین استفاده می کنند .

 

حاملگی و زایمان در افراد جوان شکم

اول : در خانم های کمتر از 18 سال زایمان معمولاً به طور طبیعی انجام می شود و وضع حمل از راه مهبل تقریباً همیشه امکان پذیر است اما حاملگی در این سنین پر خطر است و با عوارضی چون عوارض مادری ، کم وزنی نوزاد و مرگ و میر جنین یا نوزاد می تواند همراه شود . لذا اکیداً توصیه به عدم باروری در سنین زیر 18 سال می شود .

حاملگی و زایمان بعد از 35 سالگی :

تقریباً تمامی زنانی که برای اولین بار بعد از 35 سالگی حامله می شوند ، به نوعی دچار اشکال در حاملگی و زایمان هستند . نیاز به سزارین در این گروه سنی بیشتر از زنان جوان تر خواهد بود . احتمالاً بروز فشار خون حاملگی ، مسمومیت حاملگی ، ( پره اکلامپسی – اکلامپسی ) بیماری های قلبی و بقیه بیماری هایی که در سنین بالاتر از زنان جوان است .

احتمال ناهنجاری های کروموزومی جنین به خصوص سندرم داون ، بعد از 35 سالگی افزایش می یابد ، لذا انجام روش های ژنتیکی خاص که وضعیت ژنی جنین را بررسی می کند نظیر آمنیوسنتز در هر یک از این مادران ضرورت دارد .

 

 

 

آمنیوسنتز تکنیکی است که از طریق آن مقداری ار مایع آمنیونی را توسط سرنگ و در حدود هفته 16-14 می کشند و سلول های جنینی موجود در آنرا تحت کشت و رنگ آمیزی خاص از نظر وضعیت کروموزومی بررسی می کنند .

موارد اصلی کاربرد  روش آمنیوسنتز:

1- سن مادر 35 سال یا بیشتر باشد .

2- وجود ناهنجاری کروموزومی در یکی از بچه های قبلی .

3- وجود ناهنجاری کروموزومی شناخته شده در هر یک از والدین .

 

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات یا تعین وقت همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع :

آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
دوشنبه ها ساعت 16 تا 14
چهارشنبه ها ساعت 12 تا 14

شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.