درحال بارگذاری ...

بررسی‌ درباره‌ی ناباروری‌های اولیه چگونه است ؟

how-is-the-study-of-primary-infertility-2.jpg

 

یک خانم 25 ساله همراه با همسرش به کلینیک زنان مراجعه می کند . آنها 15 ماه است که تمایل به بچه دار شدن دارند اما موفق نبوده اند . این خانم سیکل های منظم با دوره های خونریزی 28 روزه دارد .

چه بررسی های اولیه ای انجام می دهید ؟

با توجه به این مسئله که انتظار می رود بیش از 80 درصد از زوج ها در عرض 12 ماه تلاش ، باردار شوند ، لازم است با تقاضای زوجی که 15 ماه برای بارداری تلاش کرده اند بررسی ها را شروع کرد . بررسی های اختصاصی می بایست پس از گرفتن شرح حال و معاینه انجام شود . بدون توجه به تشخیص احتمالی ، هم زن و هم مرد باید تحت ارزیابی قرار گیرند .

 

بررسی‌ درباره‌ی ناباروری‌های اولیه چگونه است ؟
بررسی‌ درباره‌ی ناباروری‌های اولیه چگونه است ؟

 

شرح حال

باید یک شرح حال کامل گرفته شود . جزئیات حاملگی قبلی و عواقب آن ( در مورد ازدواج های قبلی و فعلی هر یک از زوجین ) باید در نظر گرفته شود .

در یک خانم وجود سیکل های ماهانه منظم ، مثل مورد فوق ، معمولاً نشان دهنده تخمک گذاری مرتب می باشد . وقوع خونریزی در فاصله دو قاعدگی یا پس از مقاربت باید مورد بررسی و توجه قرار گیرد . یک سابقه جراحی شکم ، عفونت لگن یا حاملگی نا به جا می تواند پیشنهاد کننده آسیب لوله های فالوپ باشد . استفاده قبلی از ضد بارداری ، پیشینه مصرف دارو ( مثل تنباکو و الکل ) وجود آلرژی و سابقه ژنتیکی ، خانوادگی و اجتماعی وابسته باید ثابت شود . می بایست تحقیق در مورد ایمنی خانم به روبلا انجام شود و از مصرف کافی اسید فولیک قبل از باردار شدن اطمینان یافت . اسید فولیک ( 4/0 میلی گرم در روز ، یا 5 میلی گرم در روز برای خانمی که در حاملگی قبلی سابقه نقص لوله عصبی جنین دارد ) می تواند در پیشگیری از آننسفالی و اسپینا بیفیدا نقش داشته باشد.

 

 

در مرد سابقه قبلی اورکیت ، اپیدیدیمیت ، تورسیون بیضه ها ، بیضه فرود نیامده یا واریکوسل باید مورد بررسی قرار گیرد . بیماری های مقاربتی قبلی ، داروهای فعلی ، مصرف تنباکو و الکل و وجود زمینه آلرژی ، باید بررسی شود .

سرانجام این موضوع که زوجین از مقاربت منظم لذت می برند و نیز آگاهی آنها از دوره باروری سیکل ماهانه باید مشخص شود .

 

معاینه :

علاوه بر ارزیابی عمومی معاینه بالینی بیمار از نظر صفات ثانویه جنسی و نیز محاسبه اندکس توده بدنی ( BMI) باید انجام شود . احتمال اختلال هرمونی زمینه ای مثل گواتر ، هیرسوتیسم و گالاکتوره نیز باید بررسی شود  و در صورت لزوم نیز یک اسمیر سرویکال گرفته شود.

هدف از معاینه مرد نیز رد کردن بیماری عمومی یا اندوکرین زمینه ای می باشد.
ناحیه ژنیتالیا باید از نظر اندازه بیضه ها ، حجم و قوام آن ، واریکوسل ، ضخیم شدن اپیدیدیم و تورم در ناحیه اسکروترم یا وازدفران بررسی شود .

بررسی‌ درباره‌ی ناباروری‌های اولیه چگونه است ؟
بررسی‌ درباره‌ی ناباروری‌های اولیه چگونه است ؟

 

بررسی ها :

هدف از بررسی های اولیه تعیین تخمک گذاری ، ارزیابی کیفیت منی و رد کردن پاتولوژی لگن در بیمار می باشد. بیمار باید از نظر وضعیت ایمنی به سرخجه نیز بررسی شود .

 

ارزیابی تخمک گذاری :

بعضی از خانم ها در هنگام تخمک گذاری ، احساس درد دارند که به علت تماس مایع فولیکولی با پریتونئوم می باشد . بعضی دیگر در این زمان متوجه تغییر در کیفیت موکوس سرویکال خود می شوند که ضخیم تر می شود و از نظر شفافیت و قوام شبیه سفیده تخم مرغ می گردد .

 

از طریق اندازه گیری روزانه درجه حرارت بدن نیز می توان به زمان تخمک گذاری پی برد . تخمک گذاری از طریق یک افت موقت درجه حرارت و متعاقب آن افزایش درجه حرارت در فاز لوتئال ( به دلیل اثر ترموژنیک پروژسترون )مشخص می شود . پروژسترون به وسیله جسم زرد ترشح می شود که از فولیکول غالب پس از تخمک گذاری ایجاد می گردد .

راه مستقیم تر دیگر برای تعیین افزایش پروژسترون در فاز لوتئال ، اندازه گیری میزان این هورمون می باشد . اگر دوره های قاعدگی منظم باشند ( 7 ± 28 روز ) پروژسترون باید در فاز میدلوتئال از سیکل اندازه گیری شود . باید تاریخ قاعدگی بعدی مشخص شود تا مطمئن شویم که نمونه در زمان مناسب گرفته شده است .

زمانی که غلظت پروژسترون بیش از بیست نانومول در لیتر باشد ، تخمک گذاری مطرح می گردد . میزان پروژسترون بین 20-10 نانومول در لیتر بیانگر آن است که زمان نمونه گیری نا مناسب بوده است . سایر بررسی های هورمونی در خانمی که دارای سیکل ماهانه منظم است ضروری نمی باشد ، مگر این که احتمال بیماری های زمینه ای اندوکرین و یا یک شکایت خاص مثل هیرسوتیسم وجود داشته باشد .

 

آنالیز منی :

حداقل باید 2 نمونه به فواصل 2 تا 3 ماه گرفته شود ( سیکل طبیعی اسپرماتوژنز حدود 70 روز طول می کشد ) باید قبل از تهیه نمونه 3-2 روز از مقاربت پرهیز شود و نمونه طی 2-1 ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود . بر اساس معیار های سازمان بهداشت جهانی مقادیر طبیعی به صورت زیر می باشند :

 

حجم :                             2 میلی لیتر یا بیشتر

غلضت اسپرم :               20 میلیون در هر میلی لیتر یا بیشتر

توانایی حرکت :             50 درصد یا بیشتر با حرکت رو به جلو یا 25 درصد با حرکت سریع رو به جلو در طی 60 دقیقه پس از انزال

مورفولوژی :                   30 درصد دارای شکل طبیعی باشند

 

لگن زن :

لاپاراسکوپی تشخیصی می تواند برای رد کردن پاتولوژی لگنی مورد استفاده قرار گیرد ، باز بودن لوله های رحمی را نیز می توان در هنگام لاپاراسکوپی با تزریق متیلن بلو رقیق شده بررسی کرد . یافته های غیر طبیعی مثل اندومتریوز و چسبندگی های لگنی نیز باید مورد توجه قرار گیرند .

زمان انجام این پورسه تهاجمی مورد بحث است . بهترآن است که لگن در مراحل اولیه بررسی شود تا تشخیصی گذاشته شود که اساس برنامه درمانی واقع بینانه برای زوجین باشد . علاوه بر آن هنگامی که شرح حال بیمار مبتنی بر پاتولوژی لگنی است ، باید هرچه سریع تر لاپاراسکوپی انجام شود . اگر خانم جوان باشد ( زیر 30 سال ) با توجه به میزان بالای حاملگی خود به خود ، درمان طی 2 سال ( حدود 95 درصد ) و در صورت فقدان عوامل زمینه ساز می تواند لاپاراسکوپی را به تعویق انداخت .

در صورتی که لاپاراسکوپی ضرورتاً به تعویق بیافتد هیستروسالپینژوگرافی می تواند به عنوان یک متد غیر تهاجمی تری برای باز بودن لوله های رحمی انجام شود . اگر چه این اقدام عملی اطلاعاتی در مورد وضعیت لگن و یا رسیدن اووسیت به لوله رحمی نمی دهد . کاربرد دیگر هیستروسالپینژوگرافی ، نشان دادن آنومی کانال سرویکال و فضای اندومتریال ، برای تعیین میزان گرفتگی لوله رحمی به عنوان قسمتی از عمل جراحی لوله ها می باشد .

 

 

 

در صورتی که هیچ اختلال مشخصی در زوجین برای تاخیر در بارداری یافت نشود ، چه اقدام دیگری توصیه می کنید؟

اگرچه که بررسی های مکمل دیگری ، مثل ارزیابی تعامل اثر اسپرم و موکوس سرویکس ، اندازه گیری آنتی بادی های ضد اسپرم یا مشاهده دقیق لوله رحمی به وسیله فالوپوسکوپی در دسترس است نتیجه این بررسی ها با در نظر داشتن روش های درمانی موجود ، معمولا تاثیری روی ادارهء زوجین ندارد .

با تخمک گذاری و منی طبیعی و لوله های فالوپ باز ، هیچ درمان خاصی برای این زوج جوان توصیه نمی شود و در این مرحله تنها از آنها خواسته می شود که حداقل به مدت 3-2 سال برای باردار شدن تلاش کنند ، چون در این مدت امکان حاملگی خود به خود بالا می باشد . اگر زوجین موفق به بارداری نشوند ، راهکارها در صورت ناباروری توجیه نشده ، به ترتیب زیر هستند :

یا با  امید به بارداری خود به خود کار دیگری انجام ندهیم ، یا به وسیله ی گنادوتروپین ها برای تحریک تخمگذاری ( با یا بدون تلقیح اسپرم مرد درون رحم ) ، برای بارداری کمکی ( لقاح آزمایشگاهی – IVF ) یا برای انتقال گامت به درون لوله فالوپ (GIFT)  اقدام کرد . میزان تقریبی متولد شدن بچه در هر سیکل ، برای این نوع درمان ها از 3-2 درصد ( برای حالت بدون درمان ، پس از 3 سال ناباروری توجیه نشده ) تا 20-15 درصد (IVF) می باشد .میزان موفقیت پس از تحریک تخمدان یا تلقیح اسپرم شسته شده به داخل رحم 20-10 درصد گزارش شده است . خطرات سندروم تحریک بیش از حد تخمدان ( OHSS ) و چند قلویی ، باید به خانم های تحت درمان با گونادوتروپین ها ، یادآوری شود .

منبع : کتاب زنان و زایمان بر پایه علت مراجعه

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات یا تعین وقت همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
چهارشنبه ها ساعت 18 تا 20
پنج شنبه ها ساعت 10 تا 12
شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.