درحال بارگذاری ...

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید

everything-about-natural-birth-is-better-1200x1200.jpg

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید این مطلب اختصاصی در سایت دکتر زنان منتشر شده که به تایید متخصص زنان و زایمان خانم دکتر مژگان کریمی رسیده است . با ما همراه باشید

زایمان طبیعی :

رحم شخص حامله از دو بخش فوقانی و تحتانی تشکیل شده است جنین در بخش فوقانی رحم که حاوی رشته های عضلانی زیاد در جدار خود هست ، واقع شده است ؛ درحالی که بخش تحتانی که قسمتی از تنه رحم همراه با گردن رحم را شامل است الیاف عضلانی کمی دارد ، در عوض حاوی رشته های فیبری است که استحکام این بخش را حفظ کرده و ار خروج جنین ممانعت به عمل می آورند .

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید
همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید

 

فضای درونی بخش تحتانی رحم توسط ماده موکوسی نیمه جامدی که حالت ژله ای دارد و از ترشحات سلول های همین مناطق است پر شده و بدین وسیله از ورود میکروب های موجود در مهبل به رحم و جنین ممانعت می کند .

علاوه بر آن وجود کیسه جنینی سالم هم عامل بازدارنده در جهت ورود میکروب ها به فضای رحم است .

با نزدیک شدن به انتهای حاملگی ، از طرفی تعداد انقباضات عضلات قسمت فوقانی رحم افزایش می یابد و از طرف دیگر رشته های فیبری قسمت تحتانی رحم تدریجاً شل می شوند . این روند تا آغاز مرحله زایمان پیش می رود به طوری که در حین زایمان مجموعه فشار ناشی از انقباض عضلات رحمی که گفتیم به شکل منظم و با فواصل مشخص انجام می گیرد همراه با شلی رشته های اطراف بخش تحتانی رحم ، اجازه نزول جنین را به بخش تحتانی رحم می دهند .

در اینجا ابتدا بخش تحتانی رحم با ورود عضو پایینی جنین ( که به آن عضو نمایش می گویند و معمولاً سر جنین است ) باز شده و با پیشرفت بیشتر زایمان دهانه خروجی گردن رحم شروع به باز شدن می کند و تدریجاً تا حدود CM10-8 هنگام خروج جنین باز می شود .

زایمان را به طور ساده به 3 مرحله تقسیم می کنند :

مرحله اول زایمان – از شروع دردهای زایمان تا باز شدن کامل گردن رحم که گفتیم این میزان 10-8 سانتی متر است .

مرحله دوم زایمان – این مرحله از بازشدن کامل گردن رحم تا خروج کامل جنین را در بر می گیرد .

مرحله سوم زایمان – بعد از خروج جنین تا خروج کامل جفت و پرده های آنرا می گویند . قبل از این که در مورد هر یک از مراحل فوق و اقدامات حمایتی زائو از سوی کادر پزشکی توضیح داده شود ، لازم است مختصری در مورد وضعیت قرار گیری جنین در رحم صحبت شود .

وضعیت قرارگیری جنین در رحم – وقتی صحبت از وضعیت قرار گیری جنین در حفره رحم می شود منظور غالباً 8  هفته آخر حاملگی است ؛ چرا که قبل از این زمان به علت بزگتر بودن سر در مقایسه با بقیه قسمت های بدن و نیز حداکثر بودن حجم مایع آمنیونی ، وضعیت قرار گیری جنین در رحم برای تعیین نوع زایمان و یا انجام سزارین قابل اعنماد نیست و حدود هفته 32 جنین می تواند موقعیت خود را تغییر دهد اما پس از هفته 32 معمولاً وضعیت جنین تغییر نکرده و با همان وضعیت زایمان شروع خواهد شد .

از آنجا که رحم حفره ای گلابی شکل است که ته این گلابی در بالا قرار دارد و طی هفته های آخر لگن و پاهای جنین بیشترین حجم جنین را تشکیل می دهند ، لذا شایع ترین وضعیت قرار گیری جنین حالتی است که جنین به طور طولی چنان قرار گیرد که سر به سمت پایین و ته جنین در ته ( قسمت بالایی ) حفره رحمی باشد .

این وضعیت نزدیک به 96 % وضعیتهای قرار گیری جنین را تشکیل می دهد و از آنجا که موقع معاینه از طریق مهبل قبل از زایمان ، سر قابل لمس خواهد بود به آن وضعیت سری ( سفالیک ) می گویند که گفتیم شایع ترین حالتی است که زایمان انجام می گیرد .

از وضعیتهای دیگر ، وضعیت بریچ یا ته جنین است که جنین به طور طولی قرار دارد و ته جنین همراه یا بدون پاها عضو نمایش است . وضعیت عرضی ، وضعیت دیگری است که جنین به صورت عرضی در رحم قرار دارد و وضعیت بسیار بدی برای زایمان طبیعی است .

برای فهم وضعیت قرار گیری جنین از روش های زیر بهره می برند :

  • معاینه شکمی– این روش طی ماه های آخر حاملگی خصوصاً هفته های آخر به کار می رود که البته گاه تعیین وضعیت جنین از این راه مشکل خواهد بود .
  • سمع قلب جنین – با توجه به این که صدایقلب جنین در مناطقی از شکم مادر که جدار قفسه سینه جنین به آن نزدیک است ، بهتر شنیده می شود .با این روش به طور دقیق می توان وضعیت جنین را معین کرد .
  • معاینه از راه مهبل این روش حین مرحله اول زایمان که گردن رحم باز شده است انجام می گیرد و از طریق لمس عضو نمایش ، وضعیت جنین را معین می کنند .
    با معاینات فیزیکی فوق معمولاً می توان وضعیت قرار گیری جنین و عضو نمایش را تعیین کرد ، چنانچه تردیدی وجود داشته باشد از روش چهارم استفاده می شود .
  • سونوگرافی که به خوبی موقعیت جنین را در حفره رحم تعیین می کند .
    حال روند زایمان طبیعی را که سه مرحله آن را قبلاً ذکر کردیم در مورد زایمان با وضعیت سر که شایعترین حالت و کم خطر ترین نوع زایمان طبیعی است پی می گیریم .

 

گفتیم طی مرحله اول زایمان نیروی انقباضی رحم مخصوصاً در قسمت فوقانی آن ، جنین را به پایین کشانده و بر اثر فشار سر بر گردن رحم ، گردن تدریجاً تا حداکثر میزان خود باز می شود . طی مرحله اول زایمان ، زائو روی تخت و با راحت ترین وضعیت که معمولاً حالت خوابیده به پهلوی چپ است دراز می شود و با هر دوره انقباض رحمی که بین 4-2 دقیقه تکرار می شود هیچ گونه تلاش اضافی انجام نمی دهد و تنها آرامش خود را حفظ می کند .

طی این مرحله که در خانم شکم اول به طور متوسط 8 ساعت و در خانم چندزا حدود 5 ساعت طول می کشد ، کادر پزشکی به فواصل ، فشار خون ، نبض مادر ، درجه حرارت و ضربان قلب جنین را کنترل می کند . طی این مرحله زائو از راه دهان چیزی نمی خورد .

با کامل شدن بازشدگی گردن رحم ، زائو را وارد اتاق مخصوص زایمان می کنند که دارای تخت مخصوص و وسایل لازم است . تخت مخصوص زایمان ، محل هایی برای قرارگیری پاها از یکدیگر راحتترین وضعیت برای زایمان را فراهم می کند .

 

همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید
همه چیز درباره زایمان طبیعی که بهتر است بدانید

 

طی این مرحله ( مرحله دوم ) پزشک برای کمک به زایمان دستکش استریل می پوشد و با انجام بی حسی موضعی و نیز مانورهای خاص ، مادر را یاری می کند . این مرحله ، مرحله ای است که انقباض ارادی و عضلات شکمی توسط مادر در انجام زایمان بسیار ضروری و کمک کننده است و آغاز هر مرحله انقباضی عضلات رحمی ، زائو نیز با فشار شکمی سعی در دفع جنین می کند .

با خروج سر از کانال زایمان ( البته در صورتی که وضعیت جنین ، وضعیت سری باشد ) پزشک دهان و مجاری بینی نوزاد را با وسیله خاص مکش به نام “پوار ” از ترشحات تمیز کرده و به دنبال انقباض های بعدی رحمی نوزاد را خارج می سازد .

در این حالت با سر و ته نگاه داشتن نوزاد و همچنان تمیز کردن مجاری هوایی از ترشحات ، اولین تنفس نوزاد که با گریه همراه می شود ، ورود نوزاد به دنیای خارج از نوید می دهد .

پس از خروج نوزاد ، دستیار پزشک آنرا در سطحی برابر با کانال زایمان و یا در سطحی پایینتر قرار می دهد تا از خروج خون بند ناف جنینی به سوی جفت جلوگیری شود . پس از 30ثانیه از خروج کامل جنین بند ناف با فاصله مناسبی از نوزاد توسط دو پنس که به فاصله چند سانتی متری از هم زده می شوند ، مسدود و با قیچی بند ناف بین این دو پنس قطع می شود . بدین ترتیب با جدا کردن نوزاد از بند ناف ، مرحله دوم زایمان در شکم اول حدود 50 دقیقه و در چندزاها حدود 20 دقیقه طول می کشد .

مرحله سوم زایمان شامل خروج کامل جفت از کانال زایمان است که پس از چندین دقیقه تا حداکثر 10 دقیقه بعد از خروج کامل جنین به وقوع می پیوندد .

طی این مرحله هیچ گونه کششی بر بند ناف از سوی پزشک صورت نمی گیرد بلکه منتظر می مانند تا طول بند ناف به دنبال حرکت جفت به سمت پایین افزایش یابد و یا خون روشن بدون لخته که پشت جفت محبوس شده بود به یکباره تخلیه گردد . در این هنگام با حرکت جفت به سوی پایین آنرا خارج می سازند .

 

 

اگر احیاناً در خروج جفت تاخیری پدید آید با تزریق اکسی توسین در سرم زائو کمک به دفع آن می کنند . پس از خروج جفت اقدام به بخیه زدن محل برش فرج و مهبل می شود و سپس مادر به تخت قبلی خود باز می گردد و تا مدت 2-1 ساعت تحت نظارت مستقیم کادر پزشکی قرار می گیرد .

طی این مدت نیز فشار خون و نبض مادر و همچنین دستگاه تناسلی وی از نظر عدم وجود خونریزی و وجود انقباض رحمی کنترل می گردد در حالی که طی این مدت مادر نباید چیزی بخورد . پس از طی این مدت در صورت عدم وجود مشکلی خاص ، وی را به بخش منتقل می کنند .

 

موارد انجام زایمان طبیعی در مقایسه با سزارین :

به طور کلی روش انتخابی خروج جنین از رحم در تمام سنین زایمان طبیعی است زیرا این روش حداقل جراحات را برای مادر در پی دارد .

در عین حال مواردی متعددی وجود دارد که انجام زایمان طبیعی یا استمرار روند زایمان را با مخاطراتی برای جنین یا مادر مواجه می کند ؛ در چنین مواردی انجام عمل سزارین که درباره آن بحث بیشتری خواهیم کرد ، مورد پیدا می کند .

برای انجام زایمان طبیعی ، وزن تقریبی جنین ، عدم وجود جنین غیر طبیعی ، بررسی اقطار لگنی مادر ، بررسی وضعیت قرارگیری جنین در رحم ، باید مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند . برخی از این موارد با سونوگرافی مشخص می شود و برخی دیگر مثل بررسی تقریبی اقطار لگن با معاینه بالینی .

در صورتی که مشکل خاصی برای زایمان طبیعی وجود نداشته باشد ، انتخاب ارجع برای فرد همان زایمان طبیعی خواهد بود .

نمایش سری ( سفالیک ) در صورتی که مشکل خاص دیگری برای زایمان طبیعی وجود نداشته باشد معمولاً نیازی به سزارین ندارد .

نمایش بریچ در مواردی خاص نیز بریچ نوع ساده ، وزن طبیعی جنین ، نارس نبودن جنین و مناسب بودن لگن مادر تحت زایمان طبیعی قرار می گیرد ؛ در بقیه موارد سزارین روش ارجح است . نمایش عرضی یا نمایش شانه که شانه یا دست جنین عضو نمایش است ، حتماً باید سزارین شود .

لازم به ذکر است در موارد قرار گیری جنین به طور عرضی یا نمایش بریچ ، اگر تا پایان سه ماهه دوم قرار گیری جنین به نوع سری تبدل نشود ، اقدام به چرخش جنین از روی شکم مادر می کنند که در مواردی با موفقیت همراه است ، در صورت عدم موفقیت از سزارین استفاده می کنند .

 

حاملگی و زایمان در افراد جوان شکم

اول : در خانم های کمتر از 18 سال زایمان معمولاً به طور طبیعی انجام می شود و وضع حمل از راه مهبل تقریباً همیشه امکان پذیر است اما حاملگی در این سنین پر خطر است و با عوارضی چون عوارض مادری ، کم وزنی نوزاد و مرگ و میر جنین یا نوزاد می تواند همراه شود . لذا اکیداً توصیه به عدم باروری در سنین زیر 18 سال می شود .

حاملگی و زایمان بعد از 35 سالگی :

تقریباً تمامی زنانی که برای اولین بار بعد از 35 سالگی حامله می شوند ، به نوعی دچار اشکال در حاملگی و زایمان هستند . نیاز به سزارین در این گروه سنی بیشتر از زنان جوان تر خواهد بود . احتمالاً بروز فشار خون حاملگی ، مسمومیت حاملگی ، ( پره اکلامپسی – اکلامپسی ) بیماری های قلبی و بقیه بیماری هایی که در سنین بالاتر از زنان جوان است .

احتمال ناهنجاری های کروموزومی جنین به خصوص سندرم داون ، بعد از 35 سالگی افزایش می یابد ، لذا انجام روش های ژنتیکی خاص که وضعیت ژنی جنین را بررسی می کند نظیر آمنیوسنتز در هر یک از این مادران ضرورت دارد .

 

 

 

آمنیوسنتز تکنیکی است که از طریق آن مقداری ار مایع آمنیونی را توسط سرنگ و در حدود هفته 16-14 می کشند و سلول های جنینی موجود در آنرا تحت کشت و رنگ آمیزی خاص از نظر وضعیت کروموزومی بررسی می کنند .

موارد اصلی کاربرد  روش آمنیوسنتز:

1- سن مادر 35 سال یا بیشتر باشد .

2- وجود ناهنجاری کروموزومی در یکی از بچه های قبلی .

3- وجود ناهنجاری کروموزومی شناخته شده در هر یک از والدین .

 

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات یا تعین وقت همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع :

آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند

logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
چهارشنبه ها ساعت 18 تا 20
پنج شنبه ها ساعت 10 تا 12
شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.