درحال بارگذاری ...



جدید ترین مطالب اختصاصی زنان و زایمان

what-are-the-goals-of-ultrasound-in-the-third-trimester-of-pregnancy--1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

اهداف سونوگرافی در سه ماهه سوم بارداری چیست؟


در سایت دکتر زنان به اهداف سونوگرافی در سه ماهه اول بارداری و اهداف سونوگرافی در سه ماهه دوم بارداری و دلایل سقط ، انواع سقط ،  مجوز پزشکی سقط پرداختیم که میتوانید مطالعه کنید .

هدف از سونوگرافی 3 ماهه سوم

1- بررسی رشد جنین .

2- تعیین موقعیت جفت .

3- بررسی وضعیت قرارگیری جنین و تعین نوع زایمان ( زایمان طبیعی و یا سزارین ) .

4- انجام تست سلامت جنین ( بیوفیزیکال ) و بررسی نرمال بودن حجم مایع آمنیوتیک .

در صورتی که در سونوگرافی های 3 ماهه اول و دوم بارداری شامل تست غربالگری 3 گانه ( NT و تست های آزمایشگاهی ) و آنومالی اسکن طبیعی باشند معمولاً ضرورتی چندانی به انجام سونوگرافی در 3 ماهه سوم احساس نمی شود و در صورتی که ماما یا متخصص زنان با انجام معاینات لازم پیشرفت حاملگی را طبیعی تشخیص بدهند معمولاً بعد از 30 هفتگی یک سونوگرافی برای تعیین وضعیت قرارگیری جنین ، رشد جنین و وضعیت کلی آن درخواست می شود .

ولی اگر حاملگی های قبلی شما با مشکل مواجه بوده و یا اینکه شما مبتلا به دیابت و یا افزایش فشار خون باشید احتمالاً در یک فواصل زمانی منظم در سر تا سر حاملگی انجام سونوگرافی برای شما درخواست می شود .

 

اهداف سونوگرافی در سه ماهه سوم بارداری چیست؟
اهداف سونوگرافی در سه ماهه سوم بارداری چیست؟

 

بررسی رشد جنین

یکی از شایع ترین دلایل سونوگرافی 3 ماهه سوم کنترل این مسئله است که آیا رشد جنین شما نرمال است .

گاهی دکتر زنان و زایمان شما تشخیص می دهد که جنین نسبت به سن واقعی خودش ممکن است کوچکتر یا بزرگتر باشد .

در این حالت با انجام سونوگرافی و اندازه گیری به ویژه دور سر و دور شکم جنین بررسی می شود که آیا اندازه گیری ها در محدوده نرمال است یا اینکه با سن واقعی مغایرت دارد .

اگر همه اندازه گیری های جنین در محدوده نرمال باشد احتمالاً شما یک بچه با وزن متوسط به دنیا خواهید آورد . ممکن است دوهفته بعد از یک سونوگرافی مجدد درخواست شود چون بررسی رشد جنین در سونوگرافی های سریال نسبت به یک سونوگرافی تنها بهتر قابل ارزیابی است .

گاهی اندازه گیری ها نشان دهنده فقط یک جنین سالم ولی کوچک است که به طور نرمال در حال رشد است و فقط یک جنین کوچک برای آن سن حاملگی در نظر گرفته می شود .

ولی گاهی مشخص می شود که جنین عقب افتادگی رشد داخلی رحمی پیدا کرده است به ویژه اگر حجم مایع دور جنین هم کم شده باشد ، که در این موارد بررسی های بیشتر به ویژه سونوگرافی کالر داپلر درخواست می شود . به طور کلی تغذیه جنین برای رشد از طریق جریان خون جفت تأمین می شود .

علل عقب افتادگی رشد جنین به دو دسته علل مادری و علل جنینی تقسیم می شود . برای بررسی علل مادری باید وضعیت شریان های رحمی مادر که جریان خون جفت را تأمین می کنند بررسی شود که در بررسی کالر داپلر این شریان ها بررسی شده و وضعیت آن ها مشخص می شود .

اگر جریان خون مادر به جفت طبیعی باشد آن وقت باید دنبال علل جنینی عقب افتادگی رشد جنین بود . در ارتباط بین جفت و جنین از طریق بند ناف می باشد که دارای دو شریان و یک ورید است .

در مرحله بعدی از بررسی کالر داپلر مشخص می شود شرایین نافی طبیعی دارد به احتمال زیاد تمام مواد غذایی مورد نیاز برای رشد خودش را دریافت می کند و اگر مشخص شود که در این عروق دچار مشکل هستند در مرحله بعدی باید سایر عروق جنین از جمله عروق داخل مغزی جنین هم بررسی شود تا شدت مشکل جنین مشخص گردد و حتی گاهی به دلیل وضعیت وخیم جنین ممکن است انجام زایمان زودرس لازم باشد .

 

اگر خانمی مبتلا به فشار خون بالا باشد ، این مسئله می تواند روی جریان خون به جنین تاثیر داشته باشد ، بنابراین در این موارد نیاز به سونوگرافی پیگیری و سونوگرافی کالر داپلر منظم جهت بررسی رشد جنین می باشد .

اگر جفت در هفته 18-20 حاملگی موقعیت پایین داشته باشد ، باید مجدداً در هفته های 32-34 حاملگی بررسی شود که آیا همچنان موقعیت پایین ( جفت سر راهی ) دارد یا نه .

در این زمان اکثر جفت ها به طرف بالا حرکت می کنند و از دهانه رحم دور می شوند ولی تعداد اندکی نیاز به تکرار سونوگرافی دو هفته بعد دارند .

اگر همچنان موقعیت جفت پایین باشد باید یک سونوگرافی واژینال انجام شود تا مشخص شود چه مقدار به دهانه گردن رحم نزدیک است .

جفتی که خیلی نزدیک به دهانه گردن رحم باشد (( جفت سر راهی )) نامیده می شود که در این موارد امکان زایمان طبیعی وجود ندارد ولی این حالت خیلی شایع نیست چون هرچند یک سوم از جفت ها در ابتدای حاملگی موقعیت پایین دارند ولی فقط تعداد اندکی از آنها در انتهای دوران بارداری همچنان در این موقعیت باقی می مانند .

 

 

بررسی وضعیت قرارگیری جنین

چگونگی قرارگیری جنین در 3 ماهه سوم برای تصمیم گیری نوع زایمان ( طبیعی یا سزارین ) اهمیت ویژه ای دارد . قرارگیری جنین می تواند به صورت سفالیک ( سر داخل لگن ) ، صورت یا عرضی باشد .

چرخش جنین تا هفته 20 و حداکثر تا هفته 28 باید رخ دهد . در هفته 28 بارداری ، جنین بزرگ است و چرخیدن به حول یک محور کاملا دشوار می شود ولی باز هم احتمال جابه جایی وجود دارد و هر تغییری به دلیل اینکه نوع زایمان را تعیین می کند مهم است .

ولی بعد از 37 هفته اگر لگن جنین شما به طرف پایین باشد و سر در بالا قرار گرفته باشد در این حالت اکثراً نیاز به سزارین است .

 

انجام تست سلامت جنین ( تست بیوفیزیکال ) :

در مواردی که در 3 ماهه سوم بارداری شما احساس می کنید که حرکات جنین شما کاهش پیدا کرده است ، برای اطمینان از سلامت جنین معمولاً متخصص زنان یا ماما برای شما تست سلامت جنین را درخواست می کنند .

در این تست 5 فاکتور مهم دخیل در سلامتی جنین بررسی می شود :

1- حرکات تنفسی جنین

2- حرکات خود جنین

3- توان عضلانی جنین

4- حجم مایع آمنیوتیک

5- تست بدون استرس

معمولاً در مراکز سونوگرافی چهار مورد اول چک می شود و نتیجه آن با نتیجه تست بدون استرس که اکثراً در بیمارستان ها انجام می شود جمع بندی می شود .

برای کنترل 4 مورد اول در مراکز سونوگرافی معمولاً حداکثر تا 30 دقیقه وقت لازم است . کنترل حرکات تنفسی ، حرکت جنین و توان عضلانی جنین بستگی دارد و اکثراً در صورت سالم بودن جنین در مدت کوتاهی هر 3 مورد کنترل می شوند .

اندازه گیری حجم مایع آمنیوتیک هم که ارتباطی با جنین ندارد و به روش خاصی اندازه گیری می شود .

نتایج تست بیوفیزیکال از هفته 30 بارداری به بعد قابل اعتماد است و زودتر از این زمان نباید درخواست شود .

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

 

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع : کتاب آنچه همگان لازم است از سونوگرافی بدانند


what-are-the-goals-of-ultrasound-in-the-third-trimester-of-pregnancy-1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

اهداف سونوگرافی در سه ماه اول دوران بارداری

اهداف سونوگرافی در سه ماهه دوم دوران بارداری چیست ؟

اهداف سونوگرافی در سه ماهه سوم بارداری چیست؟

در مطلب قبلی به سه ماهه اول پرداختیم که میتوانید در سایت دکتر زنان مطالعه کنید و همچنین این مطلب را دلایل سقط ، انواع سقط ،  مجوز پزشکی سقط

یکی از بیشترین درخواست های سونوگرافی ، سونوگرافی دوران بارداری است که می توان آن را به سونوگرافی 3 ماهه اول، 3 ماهه دوم و 3 ماهه سوم تقسیم بندی کرد.

وضوح کیفیت تصویر سونوگرافی باعث شده تا این روش یکی از الزامات مراقبت های دوران بارداری شود و بدین وسیله ، ساختار و سطح بدن و مغز جنین به راحتی تحت ارزیابی قرار گیرد .

امکان مشاهده جنین از زاویه مناسب در این روش به پزشک اجازه می دهد تا هرنوع ناهنجاری مادرزادی در مرحله مناسب تشخیص داده شده و رشد و حالت جنین ، مکان و موقعیت جفت و میزان مایع آمنیوتیک اطراف جنین تخمین زده شود.

در حال حاظر چندین نوع سونوگرافی وجود دارد که کاربرد اصلی آنها یکسان است. سونوگرافی معمولی ، داپلر ( نوعی سونوگرافی رنگی از عروق خونی ) ، 3 بعدی ، 4 بعدی و اکوکاردیوگرافی جنین .

نکته:
در حال حاضر، سونوگرافی معمولی یا دو بعدی که تصاویر سیاه و سفید در اختیار پزشک قرار می دهد ، بی خطر ترین روش تصویر برداری در دوران بارداری است که اغلب برای تایید ضربان قلب ، رد هرگونه مشکل و یا حاملگی خارج از رحمی ، تخمین سن بارداری ، تعیین موقعیت جنین و تشخیص ناهنجاری هایی مانند سندرم داون مورد استفاده قرار می گیرد.

به طور کلی ، کل قسمت های جنین و اکثریت قریب به اتفاق مشکلات جنینی با سونوگرافی معمولی یا دو بعدی قابل بررسی می باشد و استفاده از سونوگرافی 3 بعدی یا 4 بعدی در موارد خاص و محدودی کاربرد دارد.

گاهی اوقات انجام سونوگرافی متوالی 2 بعدی و یا حتی انواع 3 بعدی یا 4 بعدی آن برای تشخیص ناهنجاری های ظاهری جنینی مانند شکاف کام یابرخی ناهنجاری های استخوانی کاربرد دارد اما به دلیل آنکه انواع 3 بعدی و 4 بعدی آن انرژی بیشتر به جنین وارد می کند ، باید تنها در صورت لزوم و به تجویز پزشک انجام شود.

 

 

برخلاف تصور عمومی این سونوگرافی 3 بعدی و 4 بعدی نیست که نواقص جنینی را بهتر و دقیق تر نشان می دهد

بلکه ذکر این نکته لازم است که دستگاه ، ناهنجاری ها را شناسایی نمی کند و متخصص رادیولوژی است که با مهارت خود یافته ها را از هم افتراق داده و ناهنجاری ها را تشخیص می دهد که انجام این امر در بسیاری از موارد با سونوگرافی دوبعدی یا معمولی نیز امکان پذیر است.

نکته خیلی مهم:

برای ایجاد یک تصویر سه بعدی یا چهار بعدی خوب شرایط خاص لازم است و در مواردی که جنین در حال حرکت باشد یا به دیواره رحم یا جفت چسبیده باشد ، وضوح تصویر ایجاد شده کاهش پیدا می کند.

به طور کلی با پیشرفت تکنولوژی و تولید دستگاه های جدید و پیشرفته سونوگرافی ، طراحی دستگاه ها به گونه ای تغییر یافته است که با انجام سونوگرافی خطری برای جنین ایجاد نشود ولی مسلماً باید شرایط خاص جهت سلامت جنین رعایت شود.

از جمله این شرایط ، خودداری از تکرار بیش از حد و بدون مورد سونوگرافی و همچنین انجام سونوگرافی به وسیله متخصص آموزش دیده و ماهر است.

برای سونوگرافی 3 ماهه اول مشابه سونوگرافی لگن نیاز به مثانه پر با همان شرایط ذکر شده است.

 

هدف از سونوگرافی 3ماهه اول:

  • تعیین سن حاملگی
  • تعیین وجود ساک حاملگی
  • تعیین موقعیت ساک حاملگی ( داخل یا خارج رحمی )
  • مشاهده ضربان قلب جنین
  • بررسی از نظر وجود توده یا کیست های تخمدانی
  • بررسی از نظر احتمال وجود سقط جنین یا مرگ جنین

 

تعیین سن حاملگی

به طور کلی سن حاملگی بر اساس اولین روز آخرین قاعدگی تعیین می شود.

توجه:

همیشه سعی کنید تاریخ شروع قاعدگی را یادداشت کنید زیرا اهمیت زیادی در بررسی رشد جنین و بررسی مشکلات جنین دارد.

اگر خانم بارداری تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی را نداشته باشد بهترین و قابل اعتمادترین راه تعیین دقیق سن جنین را دچار مشکل می کند .

که در این موارد دقیق ترین و صحیح ترین راه تعیین سن جنین بر اساس سونوگرافی 3 ماهه اول است که در آن طول سری – دمی جنین به روش صحیح اندازه گیری شده باشد.

اندازه گیری سن جنین در این مدت از آن جهت اهمیت زیادی دارد که اگر در مراحل بعدی بارداری شک به عقب ماندگی رشد جنین داشته باشیم و تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی نامشخص باشد جهت تخمین سن واقعی جنین باید به اندازه گیری 3 ماهه اول بارداری اعتماد کرد.

 

تعیین وجود ساک حاملگی

در اکثر منابع مرجع سونوگرافی ذکر شده است که اولین زمانی که می توان وجود ساک حاملگی را در حفره رحم با سونوگرافی واژینال ( نه سونوگرافی شکمی ) تشخیص داد، تقریباً پنج و نیم هفته بعد از تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی است.

بنابراین اگر از زمان معمولی قاعدگی شما یک هفته گذشته باشد و شک به حاملگی داشته باشید ، در صورت باردار بودن شما سن احتمالی حاملگی شما بین 5-6 هفته می باشد.

 

 

 

بنابراین حتی اگر تست خون بارداری شما مثبت باشد ، دیده نشدن ساک حاملگی در حفره رحم در این زمان با انجام سونوگرافی از روی شکم یک امر طبیعی است و در این موارد توصیه به تکرار سونوگرافی معمولاً 2-3 هفته بعد می شود.

نکته قابل ذکر دیگر این مسئله است که ممکن است در این زمان ساک حاملگی دیده شود ولی خود جنین و فعالیت قلب آن به دلیل کوچک بودن جنین دیده نشود و باز تکرار سونوگرافی در 2-3 هفته بعد توصیه می شود و این مورد هم غیر طبیعی نیست.

گاهی ساک حاملگی و خود جنین هم در این سن حاملگی دیده می شوند ولی ضربان قلب جنین دیده نمی شود که باز هم غیر طبیعی محسوب نمی شود و تکرار سونوگرافی یک هفته بعد و یا سونوگرافی ترانس واژینال توصیه می شود.

پس مواردی که بین هفته 5-6 حاملگی غیر طبیعی نیست و نیاز به سونوگرافی پیگیری دارد شامل این موارد است : دیده نشدن ساک حاملگی، دیده شدن ساک حاملگی و عدم رویت جنین ، دیده شدن ساک حاملگی حاوی جنین و عدم رویت ضربان قلب .

یک نکته بسیار مهم:

همیشه زنان باردار در 3 ماه اول درخواست پخش صدای جنین را دارند. برای پخش صدای قلب جنین باید از سونوگرافی داپلر استفاده کرد ، هرچند هیچ گونه عارضه ای برای استفاده از داپلر ثابت نشده است ولی چون در روش داپلر انرژی صوتی بیشتری اعمال می شود لذا توصیه شده است که در استفاده از این روش قبل از 12 هفته حاملگی احتیاط شود.

 

تعیین موقعیت ساک حاملگی ( داخل یا خارج رحمی )

در واقع یکی از اهداف انجام سونوگرافی 3 ماهه اول تعیین موقعیت ساک حاملگی است.

 

وقتی وجود ساک حاملگی در حفره رحم ثابت شود تا حدود بسیار زیادی می توان اطمینان حاصل کرد که حاملگی طبیعی رخ داده است .

هرچند در موارد بسیار نادری احتمال حاملگی نرمال در حفره رحم هم زمان با وجود حاملگی خارج رحمی وجود دارد .

بنابراین هرگاه تست خون شما از نظر بارداری مثبت باشد و بعد از 6 هفته ار تاریخ اولین روز آخرین قاعدگی ، ساک حاملگی در حفره رحم دیده نشود ( البته با هر دو روش سونوگرافی شکمی و واژینال ) در این شرایط شک بالایی به حاملگی خارج رحمی ایجاد می شود.

اگر با تکرار تست خون شما در روزهای بعد میزان هورمون حاملگی در حال افزایش باشد این شک تقویت می شود و باید در سونوگرافی به دنبال حاملگی خارج رحمی بود .

حاملگی خارج رحمی در هر قسمت از دستگاه تناسلی می تواند رخ دهد از جمله داخل حفره شکم ، در لوله رحمی ، تخمدان ، گردن رحم و حتی داخل عضله رحمی ولی شایع ترین محل لوله رحمی است.

در موارد مثبت بودن تست خون از نظر بارداری و عدم وجود ساک حاملگی داخل رحمی باید بررسی دقیق از نظر وجود حاملگی خارج رحمی انجام شود.

 

سقط های زودرس در 3 ماهه اول

در مواردی که در ابتدای حاملگی سقط رخ می دهد معمولاً جهت بررسی از نظر وجود بقایای بارداری سونوگرافی درخواست می شود . در این موارد با سونوگرافی شکمی رحم و حفره لگن بررسی می شود و در صورتی که شک به بقایای بارداری باشد معمولاً انجام سونوگرافی ترانس واژینال توصیه می شود .

حاملگی کاذب

یکی از جالب ترین مسائلی که گاهی برخی از زنان در سنین باروری و یا حتی نزدیک به دوران یائسگی با آن روبه رو می شوند حاملگی کاذب است.

 

در این حالت فرد فکر می کند حامله است در حالی که در عمل چنین موضوعی صحت ندارد . به ویژه ، خانم های نازا برخی اوقات به سبب فشارهای روانی فراوان ناشی از بچه دار نشدن اسیر مسئله آبستنی کاذب می شوند.

در کشور ما بسیاری از خانواده ها به طور سنتی از عروس جوان که به تازگی وارد حیطه زندگی شان شده ، انتظار دارند که ظرف مدت کوتاهی پس از ازدواج فرزندی به دنیا آورد.

به ویژه ، در جوامع روستایی که تأکید بر باردار شدن زود هنگام دختران پس از ازدواج امری است جا افتاده و مرسوم ، این بانوان از همه جهات زیر فشار هستند تا هرچه زودتر حامله شده و با تولد نخستین فرزند دوام و ثبات زندگی مشترک نوینشان را تضمین کنند.

اگر در خانواده ای اعتقاد غلط به چنین مسائلی واهی بسیار محکم بوده و نوعروس هم به دلایلی آبستنی اش به تعویق افتد، (( حاملگی کاذب )) یکی از چند مشکل روانی است که امکان بروزآن فزونی می گیرد.

در این حالت تست های تشخیص حاملگی منفی است و در سونوگرافی هم وجود ساک حاملگی اثبات نمی شود . از طرف دیگر یک حالت دیگر به نام حاملگی پوچ وجود دارد.

 

حاملگی پوچ

حاملگی پوچ وقتی رخ می دهد که تخم لقاح یافته ( از ترکیب اسپرم و تخمک ) در حفره رحم جایگزین می شود ، ولی در داخل آن جنین ایجاد نمی شود .

نام دیگر آن (( حاملگی بدون جنین )) است و در واقع یکی از علل این سقط آن قدر زود رخ می دهد که حتی خانم باردار هنوز نمی داند که حامله است .

به طور کلی در هفته 7-6 حاملگی در سونوگرافی باید وجود ساک حاملگی و جنین دارای ضربان قلب مشخص شود.در حاملگی پوچ ساک حاملگی در محل مناسب در داخل حفره رحم دیده می شود ولی جنین در آن ایجاد نشده است و لذا متخصص رادیولوژی فقط وجود ساک حاملگی را گزارش می کند.

 

 

علائم حاملگی پوچ

با یک حاملگی پوچ شما ممکن است علائم حاملگی را تجربه کنید یعنی ممکن است تست بارداری شما مثبت شود یا عقب افتادگی زمان قاعدگی را داشته باشید.

بعد از آن ممکن است علائم سقط ظاهر شوند ، شامل :

  1. دردهای شکمی
  2. لکه بینی یا خونریزی
  3. وقوع یک خونریزی قاعدگی که حجم بالاتری از حالت معمول دارد.

در حاملگی پوچ به دلیل اینکه تولید هورمون جفتی برای مدت کوتاهی ادامه پیدا می کند لذا ممکن است سطح تست حاملگی شما ( HCG ) افزایش پیدا کند ، حتی با وجود آنکه جنین وجود ندارد؛ به همین دلیل برای تشخیص صحیح حاملگی پوچ انجام سونوگرافی الزامی است و سونوگرافی ثابت می کند که با وجود یک ساک حاملگی با اندازه نسبتاً بزرگ در داخل حفره رحم ولی جنین وجود ندارد.

 

حاملگی مولار

افرادی که احتمال ایجاد حاملگی مولار دارند :

  • زنان جوان ( بین 13-18 سال )
  • زنان بالای 35 سال ، کسانی که سابقه حاملگی مولار قبلی دارند
  • کسانی که سقط های مکرر خود به خودی داشته اند

حاملگی مولار هنگامی رخ می هد که در تخم بارور شده ناهنجاری های خاصی وجود داشته باشد . تخم بارور شده یا هرگز به جنین تبدیل نمی شود ( حاملگی مولار کامل ) و یا اینکه به شکل غیر طبیعی رشد می کند و نمی تواند زنده بماند ( حاملگی مولار نسبی ).

 

 

در حاملگی های طبیعی ، تخم بارور شده دارای 23 کرومزوم از پدر و 23 کروموزوم از مادر است .

در اغلب حاملگی ها مولار کامل ، کروموزوم های مادر در تخم بارور شده وجود ندارند و کروموزوم های پدر نسخه ای دیگر را تکثیر می کنند ، بنابراین 2 نسخه از کروموزوم ها پدر در تخم وجود دارد و هیچ کروموزومی از مادر در آن موجود نیست .

در این حالت جنین ، کیسه جنینی و یا هیچ بافت جفتی نرمالی وجود ندارد . در عوض ، جفت توده ای از کیسه های شبیه به خوشه انگور را تشکیل می دهد .

در بیشتر حاملگی های مولار جزئی ، تخم بارور شده کروموزوم های مکمل مادر را نیز دارد ، اما کروموزوم های پدر دو برابر می شوند ، بنابراین به جای 46 کروموزوم ، 69 کروموزوم وجود خواهد داشت ( این پدیده زمانی می تواند رخ دهد که کروموزوم های موجود در اسپرم دوبرابر شده باشند و یا اینکه دو اسپرم تخم مشابه ای را بارور کنند .)

در این حالت ، در میان توده بافت غیر طبیعی که شبیه خوشه انگور است ، چندین بافت جفتی به وجود خواهد آمد .

چگونه می توانم تشخیص دهم که حاملگی من از نوع مولار است؟

در ابتدا ممکن است علائم یک حاملگی معمولی را داشته باشید ، اما پس از مدتی لکه ها یا خونریزی بیشتری را خواهید دید .

خونی که از بدنتان خارج می شود ممکن است قرمز روشن یا قهوه ای رنگ ، پیوسته یا منقطع و اندک یا شدید باشد . این خونریزی می تواند شش هفته پس از حاملگی یا دیرتر آغاز شود .

همچنین ممکن است حالت تهوع و استفراغ شدید ، انقباض و یا تورم شکم و حجم ادرار بیش از حد معمول داشته باشید . سایز رحم به طور نامتناسب با سن بارداری بزرگ است و بزرگ شدن سریع رحم رخ می دهد .

در حاملگی مولار سطح هورمون بارداری در آزمایش ( HCG ) به شدت و به صورت کاملاً نامتناسب با سن حاملگی بالا است .

 

 

در سونوگرافی حاملگی مولار کاملاً به صورت یک توده داخل رحمی دیده می شود که هیچ گونه اعضای جنینی در آن وجود ندارد .

در حاملگی مولار جزئی ،تشخیص قطعی با سونوگرافی اغلب مشکل است . در این حالت یک جفت به شدت بزرگ دیده می شود که نسبت به حفره رحم سایز نامتناسبی دارد و یکسری تغییرات در آن دیده می شود که اصطلاحاً به آن جفت مولار گفته می شود .

گاهی یک ساک حاملگی دیده می شود که می تواند خالی باشد یا اینکه یک جنین خیلی کوچک در آن دیده می شود که با یک لایه نسبتاً ضخیم از جفت غیر طبیعی احاطه شده است .

 

سونوگرافی NT

در اواخر 3 ماهه اول بارداری سونوگرافی NT  انجام می شود . هدف از انجام سونوگرافی NT   تعیین میزان احتمال وجود ناهنجاری های کروموزومی از جمله سندروم داون ، تریزومی 13 و تریزومی 18 است .

در حال حاضر سونوگرافی غربال گری 3 ماهه اول بارداری یا همان سونوگرافی NT   جزء پروتکل کشوری مراقبت های دوران بارداری محسوب می شود و تقریباً از همه زنان باردار با سن بالای 35 سال و خانم هایی که در زایمان های قبلی خود فرزندی با ناهنجاری مادرزادی به دنیا آورده اند و یا در اقوام درجه یک خود ، افرادی با ناهنجاری های مادرزادی و یا ژنتیکی دارند باید این سونوگرافی را انجام دهند .

در سونوگرافی NT  مایع شفاف پشت گردن جنین اندازه گیری می شود.

زمان انجام سونوگرافی باید از ابتدای هفته 11 تا 13 هفته و 6 روز باشد و معمولاً بهترین زمان انجام آن هفته 12 است .

در این سونوگرافی علاوه بر اندازه گیری NT ، طول سری دمی جنین و تعداد ضربان قلب جنین هم اندازه گیری شده و در گزارش قید می شود .

 

 

علاوه بر انجام سونوگرافی NT ، دو تست آزمایشگاهی دیگر هم در آزمایشگاه چک می شود و در واقع تست غربالگری 3 ماهه اول تحت عنوان غربالگری سه گانه معروف است .

بعد از انجام این مراحل (NT و دو تست آزمایشگاهی ) اطلاعات شخصی بیمار و نتایج NT و آزمایشات وارد یک نرم افزار بین المللی شده و این نرم افزار محاسبات خاصی را انجام داده و در نهایت احتمال خطر ابتلاء جنین به ناهنجاری های کروموزمی را تعیین می کند .

با انجام این تست های آزمایشگاهی و NT میزان تشخیص ناهنجاری های کروموزومی تا 95 % افزایش پیدا می کند.

به طور کلی ضخامت NT زیر 2 میلی متر طبیعی در نظر گرفته می شود و بالاتر از آن غیر طبیعی بوده و نیاز به بررسی های بیشتر و دقیق تر دارد .

هرچند ضخامت NT افزایش یافته با ناهنجاری های کروموزمی و مرگ جنین ارتباط دارد ، ولی اکثریت این جنین ها سالم می مانند و به طور نرمال تکامل پیدا می کنند .

نکته بسیار مهم :

بنابراین بعد از تشخیص NT افزایش یافته هدف اصلی ما باید تشخیص هرچه دقیق تر و سریع تر این موضوع باشد که آن جنین هایی را که احتمالاً دچار مشکلات و ناهنجاری ها هستند را از جنین هایی که احتمالاً طبیعی می باشند افتراق دهیم .

 

روش انجام سونوگرافی NT

برای اندازه گیری NT باید جنین در یک موقعیت خیلی خاص قرار گیرد تا امکان اندازه گیری صحیح فراهم شود . برای به دست آمدن این موقعیت معمولاً به مادر باردار توصیه می شود که شکلات مصرف کند تا تحرک جنین زیاد شود .

به یاد داشته باشید که چون اندازه گیری NT در صدم میلی متر با اهمیت می باشد و وضعیت خیلی خاص جنین لازم است لذا گاهی انجام آن به طول می انجامد و حتی گاهی لازم می شود مادر چندین بار از تخت سونوگرافی پایین آمده و قدم بزند تا وضعیت مورد نظر برای اندازه گیری به دست آید .

حتی در بعضی موارد ممکن است انجام سونوگرافی به روز بعد موکول شود تا با آمادگی لازم بتوانیم بهترین تصویر را برای اندازه گیری NT به دست آوریم .

پس به یاد داشته باشید که اگر انجام سونوگرافی NT شما طولانی شده و در چندین نوبت صورت می گیرد نشانه دقت بسیار زیاد متخصص رادیولوژی جهت اندازه گیری صحیح ضخامت NT است .

یک نکته دیگر که در انجام سونوگرافی NT باید به آن توجه داشت این است که گاهی گازهای زیاد روده ای مانع از به دست آمدن تصویر شفاف می شوند ، بنابراین به یاد داشته باشید که چند روز قبل از انجام سونوگرافی NT از مصرف غذاهایی که باعث تولید زیاد گاز روده ای می شوند خودداری کنید .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

 

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع : کتاب آنچه همگان لازم است از سونوگرافی بدانند


what-you-need-to-know-about-nutrition-during-pregnancy-1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید

مراقبت های دوران حاملگی

قبل از مطالعه این مطلب بهتر است بخوانید : علایم فرضی حاملگی ، علایم احتمالی حاملگی ، علایم قطعی حاملگی

همچنین در سایت دکتر زنان بخوانید : تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

با توجه به اینکه تغذیه مادر علاوه بر نیازهای روزانه خود باید جوابگوی نیازهای جنین نیز باشد ، طبیعی است که هم از لحاظ کیفیت و هم از لحاظ کمیت افزایشی در میزان غذای مصرفی مادر ایجاد شود .

البته این میزان بسته به جثه و فعالیت مادر متفاوت خواهد بود ، مثلاً در خانم های حامله که کاهش فعالیت دارند ممکن است نیاز به افزایش میزان غذا به مقدار خیلی زیاد نباشد ولی به طور کلی میزان غذای مصرفی روزانه مادر در زمان بارداری نسبت به قبل از حاملگی باید افزایش یابد .

در جریان مراقب های قبل از زایمان توجه به مادرانی که از نظر تغذیه در معرض خطر هستند مهم می باشد .

به عنوان مثال افرادی که وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین دارند ، کم وزن هستند ، حاملگی اخیر داشته اند و یا اعتیاد به مواد یا داروهای خاص دارند باید مورد توجه قرار گیرند .

همچنین افرادی که ویار حاملگی دارند یعنی تمایل به استفاده از موادی دارند که ارزش غذایی ندارد مانند خوردن خاک و …… باید تحت نظر قرار بگیرند چرا که این مورد نشان دهنده تغذیه نامناسب است .

وزن زن حامله و میزان افزایش وزن او در جریان حاملگی از عوامل تعیین کننده وزن نوزاد در هنگام تولد می باشد . این افزایش وزن در یک حاملگی طبیعی نباید بیش از 12 کیلوگرم باشد .

افزایش وزن بیش از 12 کیلوگرم را می توان یا به حساب مصرف رژیم غذایی حاوی مقادیر بالای کالری دانست که به نوبه خود موجب افزایش ذخایر چربی مادر می شود و یا اینکه به حساب تجمع مایع در فضاهای خارج عروقی گذاشت .

افزایش وزن از نوع تجمع مایع بین عروق و بافت ها منجر به تورم گردیده که یکی از علایم هشدار دهنده مسمومیت حاملگی است .

آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید
آنچه که باید در خصوص تغذیه در دوران حاملگی بدانید

 

سوء تغذیه از جمله عوامل خطر ساز حاملگی به حساب می آید لذا تمام افرادی که قصد حاملگی دارند باید از نظر تغذیه مورد بررسی قرار گرفته و در صورت داشتن سوء تغذیه راهنمایی های تغذیه مناسب را دریافت نمایند .

زنان چاق و دارای اضافه وزن هم می توانند سوء تغذیه داشته باشند به عبارت دیگر ممکن است کالری غذایی آن ها خوب ولی رژیم غذایی آن ها از لحاظ دیگر مواد غذایی کم باشد .

کاهش وزن حتی برای خانم های چاق در حین حاملگی منطقی نیست و تنها باید از افزایش وزن پیشگیری شود نه این که وزن مادر چاق کاهش یابد .

خطر سوء تغذیه در نوجوانانی که زود حامله می شوند بیش از افرادی است که در سنین بالاتر از ایشان حامله می گردند .

از آنجایی که باید ترکیب و نسبت مناسبی از 6 دسته مواد غذایی ( پروتئین ، چربی ، قند ، ویتامین ها ، مواد معدنی و آهن و عناصر لازم ) وجود داشته باشد تا بتواند سلامت مادر ، حفظ اعمال حیاتی وی در دوران بارداری و رشد و نمو جنین را به نحو مطلوبی فراهم کند ، ما در اینجا هرکدام از این دسته های غذایی را به اختصار شرح می دهیم :

 

پروتئین

جنین ، جفت ، رحم و پستان ها جهت رشد در جریان حاملگی به عرضه پروتئین به طور مداوم نیاز دارند . افزایش کلی پروتئین در طول یک حاملگی طبیعی حدود یک کیلوگرم می باشد که از این مقدار حدود 500 گرم مربوط به جفت و جنین بوده و 500 گرم باقی مانده به عنوان پروتئین های انقباضی عضلات رحم ، پروتئین های غدد پستان و پروتئین های خون مادر در نظر گرفته می شود .

مقدار پروتئین مورد نیاز در افراد مختلف ، متفاوت است . جدا از عوامل مربوط به سن و وضعیت بدن عوامل دیگری نظیر عفونت ها ، آلودگی های انگلی ، اختلالات عاطفی و موقعیتهای تنش زا می توانند بر مقدار مورد نیاز پروتئین شخص اثر بگذارند .

 

 

در یک رژیم غذایی خوب پروتئین غذایی 15-10 % کل انرژی دریافتی بدن را تأمین می کند یعنی 15-10 % از پروتئین مواد غذایی صرف تولید انرژی می شود و بقیه آن جهت تامین پروتئین های مورد نیاز جنین و مادر به کار می روند .

هرچه میزان قند و چربی یک رژیم غذایی بیشتر باشد بدن جهت تامین انرژی مورد نیاز خود بیشتر از این گروه غذایی استفاده می کند و کمتر ، از پروتئین به عنوان تامین انرژی استفاده می کند .

پروتئین ها با دو منبع حیوانی و گیاهی در دسترس می باشند که جهت تامین ، پروتئین های مورد نیاز بدن ، استفاده از پروتئین های حیوانی ارجح است .

در منابع حیوانی شیر ، تخم مرغ و گوشت و در منابع گیاهی غلات و حبوبات حاوی پروتئین هستند .

مقدار کالری مورد نیاز روزانه یک زن غیر باردار حدود 2100 کیلوکالری می باشد که در دوران حاملگی علاوه بر آن باید حدود 300 کیلوکالری نیز به رژیم غذایی افزوده شود .این مقدار کالری افزوده شده در دوران شیردهی حدود 500 کیلوکالری در نظر گرفته می شود .

همانطور که قبلاً بیان گردید در یک رژیم غذایی خوب پروتئین غذایی تنها 15-10 کل انرژی لازم بدن را تأمین می کند و بقیه انرژی بدن توسط قندها ( 45 % ) و چربی ها ( 40 % ) تأمین می گردد .

از آنجایی که مقدار کالری مورد نیاز روزانه هر فرد حامله حدود 2400 کیلوکالری بوده و هر گرم پروتئین 4 کیلوکالری انرژی تولید می کند ، لذا مقدار پروتئین مورد نیاز روزانه با یک محاسبه ساده به دست می آید .

بدین صورت که 15-10 % از مقدار کل انرژی دریافتی روزانه یعنی 2400 کیلوکالری که سهم پروتئین از تولید انرژی بوده ، حدود 360-240 کیلوکالری است و هر گرم پروتئین هم 4 کیلوکالری انرژی تولید می کند لذا مقدار مورد نیاز روزانه پروتئین حدود ( 60 الی 90 =  ) 60 تا 90 گرم می شود .

 

 

 

نکته قابل توجه این که حدود 30 گرم از پروتئین های بدن هر روز تجزیه شده و برای تأمین انرژی به مصرف می رسد .

بنابراین کلیه سلول ها بایستی به ساخت پروتئین های جدید ادامه دهند که جای پروتئین های تجزیه شده را بگیرند . نکته دیگر اینکه مقدار قند ( کربوهیدرات ) و چربی ( لیپید ) غذاهای ایرانی بیش از غذاهای مورد استفاده در غرب می باشد ، لذا بدن برای تأمین انرژی بیشتر از قند و چربی استفاده می کند و پروتئین موجود در رژیم غذایی عمدتاً صرف ساخت پروتئین های لازم بدن مادر و جنین می گردد .

پروتئین مورد نیاز در زمان حاملگی روزانه به میزان 30 گرم بیش از زمان غیر حاملگی است لذا مادران حامله پروتئین مورد مصرف خود را در طول حاملگی باید حدود 30 گرم افزایش دهند .

در مورد منابع غذایی پروتئین ها ، توجه به دو نکته ضروری است که اولاً کدام یک از مواد غذایی حاوی پروتئین می باشد و ثانیاً هر نوع از مواد غذایی چند درصد پروتئین دارند .

 

قندها

مهمترین مواد انرژی زای بدن مواد قندی هستند . مواد قندی دسته ای از مواد غذایی هستند که تأمین کننده قسمت اعظم انرژی بدن می باشند .

قندها به دسته های تک قندی ، دو قندی و چند قندی تقسیم می شوند مواد قندی ساده یا یک قندی مثل گلوکز و فروکتوز (قند میوه ) به سادگی جذب بدن شده و مورد استفاده قرار می گیرند ، این قند ها نباید بیش از 10 % انرژی رژیم غذایی را تأمین کنند .

نقش قندهای ساده امروزه به خوبی در ایجاد چاقی به اثبات رسیده است . بنابر این برای جلوگیری از افزایش وزن باید مقدار کمتر از مواد قندی ساده استفاده شود .

 

 

 

غذاهایی که حاوی مواد چند قندی مثل نشاسته هستند ، ابتدا باید توسط آنزیم های مربوطه تجزیه شده و پس از تبدیل شدن به مواد قندی ساده مورد استفاده بدن قرار گیرند .

مواد چند قندی هضم و جذب طولانی تری داشته لذا نقش کمتری در چاقی دارند . این قندها موجب محدود شدن مصرف مواد غذایی مضر می گردند .

مواد چند قندی در غلات و فرآورده های آنها ، حبوبات و سیب زمینی وجود دارند و به خوبی گرسنگی را از بین می برند .

این مواد شکم را برای مدت طولانی پر می کنند و مواد غذایی مفیدی برای مبارزه با افراط در غذا خوردن هستند . اگر میزان کالری مورد نیاز روزانه یک خانم باردار را به طور متوسط 2400 کیلوکالری در نظر بگیریم مقدار قند توصیه شده به صورت روزانه برای این افراد حدود 320 گرم خواهد بود .

همان طوری که پیش از این هم بیان گردید . مصرف روزانه یک وعده غذای دارای سیب زمینی و نان علاوه بر تأمین مواد قندی مورد نیاز بدن مقداری از پروتئین مورد نیاز را هم تأمین می کند و موجب تعادل در تغذیه می شود .

 

چربیها

هرچند ارزش مواد چربی در مقایسه با قندها از نظر ایجاد انرژی در درجه دوم اهمیت می باشد ولی به خاطر نیاز بدن به اسیدهای چرب اساسی و همچنین به دلیل اینکه بعضی از ویتامین ها در چربی حل می شوند ، چربیها از جمله مواد ضروری جیره غذایی محسوب می شوند .

در دوران بارداری حدود 35-30 % انرژی مورد نیاز بدن از جانب چربی ها تأمین می شود . مقدار مورد نیاز چربی به طور روزانه برای زنان حامله حدود 60 تا 80 گرم در نظر گرفته می شود .

 

 

 

از این چربی مصرف شده حدود 4-3 کیلو در طول بارداری در بدن مادر ذخیره می شود تا به مدت تقریباً 150 روز برای ایجاد روزانه 300-200 کیلوکالری در امر شیر دهی مورد استفاده قرار گیرد .

در جریان این امر ضمن تأمین تعادل کالری مادر اضافه وزن وی که در طول بارداری ایجاد شده به تدریج کاهش می یابد .

کنترل دریافت چربی های قابل اندازه گیری مانند روغن ها و کره مشکل نیست ، اما اندازه گیری مقدار چربی هایی که در ترکیب بعضی از مواد غذایی وجود دارد به درستی انجام نمی شود .

در نتیجه مصرف چربی ها به طور قابل ملاحضه در رژیم غذایی بالا رفته و نسبت آنها به انرژی کل دریافتی خیلی بیش از نیاز واقعی می گردد .

در دوران بارداری توجه به کمیت و کیفیت دریافت چربی ضروری می باشد ؛ دریافت 80-70 گرم چربی در روز کاملاً نیازهای زن باردار به چربی را تأمین می کند که البته این نیاز در فصل زمستان کمی بیشتر است .

کیفیت چربی دریافتی زن باردار باید به گونه زیر باشد :  چربی دریافتی به صورت کره خام یا استفاده در طبخ باشد چرا که کره خام آسانتر از چربی های دیگر هضم می شود و غنی از ویتامین A می باشد .

دیگر  چربی دریافتی به صورت روغن نباتی مایع ( دو قاشق غذاخوری ) باشد و  نهایی چربی مصرفی هم از طریق چربی موجود در مواد غذایی تأمین شود که این چربی ها غیر قابل رویت هستند مانند چربی که در گوشت یا ماهی وجود دارد .

برای پختن سیب زمینی ، سبزی ها و گوشت از روغن های گیاهی که قادر به تحمل حرارت هستند مثل روغن بادام زمینی ، روغن آفتابگردان و ذرت استفاده کنید .

چربی گوشت ماهی کمتر است و اسید های چرب آن از نوع بهتری هستند و به راحتی توسط دستگاه گوارش تحمل می گردند لذا مصرف ماهی نسبت به گوشت قرمز ارجعیت دارد ( از نظر نوع چربی ) .

 

 

 

ویتامین ها

ویتامین هایی که در دوران حاملگی از اهمیت خاصی برخوردار هستند شامل ویتامین های گروه B ویتامین C ، اسید فولیک ، ویتامین A و  ویتامین D  هستند .

این ویتامین ها با مصرف روزانه یک لیتر شیر ، یک عدد تخم مرغ ، 30 گرم پنیر ، یک لیوان آب پرتقال و یک وعده غذایی گوشتی و مقداری سبزی تأمین می شود .

تحقیقات مختلف نقش ضروری ویتامین ها را در رژیم غذایی افراد به خصوص مادران باردار نشان داده است ، با این وجود استفاده بیش از حد مجاز از ویتامین های K ,A,D,E که ویتامین های محلول در چربی هستند موجب ایجاد عوارض سوء در بدن می گردند ، اما ویتامین های گروه B , C که محلول در آب هستند در صورت مصرف زیاد به دلیل حلالیت این ویتامین ها در آب خطری ندارند و مقدار مازاد این ویتامین ها دفع می شود .

با وجود ذخیره زیاد ویتامین B12در بدن در طول حاملگی این ویتامین از بدن زن حامله خوب برداشت نشده ، لذا بر خودداری جنین از این ویتامین بستگی به ویتامین B12 رژیم غذایی مادر دارد .

 

مواد معدنی

الف ) کلسیم :  در بین تمام عناصر باید به کلسیم توجه بیشتری نمود . نیاز به کلسیم در زن باردار بیش از دو برابر زن غیر باردار است .

وقتی که مصرف لبنیات ، سبزیها و میوه ها کافی باشد به آسانی این نیاز تأمین می شود . کلسیم در ساختمان اسکلت بدن جنین شرکت می کند .

همچنین در اعمال طبیعی اعصاب و انعقاد خون نقش اساسی دارد . میزان مصرف کلسیم در زن غیر باردار به طور روزانه mg 500 بوده ولی در زن باردار این مقدار باید حدود mg 1000 در نظر گرفته شود .

 

 

تأمین 1000 میلی گرم کلسیم روزانه با استفاده از نیم لیتر شیر یا 30 گرم پنیر یا 400 گرم سبزیجات و یا 400 گرم میوه جات صورت می گیرد .

ب ) آهن : غالب آهن موجود در بدن در ساختمان گلبول های قرمز است ، این ماده برای کار طبیعی گلبول قرمز که همان حمل اکسیژن به بافت ها بوده ضروری است .

جذب آهن و کلسیم در طول بارداری از لوله گوارش بیشتر می شود که این نشان دهنده نیاز بیشتر به این عناصر در طول حاملگی است .

جذب آهن از غذاهای حیوانی مانند گوشت گوساله ، ماهی و جگر به مراتب بهتر از غذاهای گیاهی است حجم غذای زیاد باعث کاهش جذب آهن می شود .

همچنین خوردن چای از جذب آهن غذای خورده شده می کاهد . نیاز روزانه زن غیر حامله به آهن 12 میلی گرم است در حالی که در یک زن حامله باید افزایشی در حدود 8 میلی گرم نسبت به زن غیر حامله در مصرف روزانه اش داشته باشد .

زن باردار حدود 300 میلی گرم آهن به ویژه در هفته های آخر حاملگی به جنین خود منتقل می کند و این جذب آهن توسط جنین از بدن مادر بدون توجه به مقدار آهن موجود در بدن مادر است ، یعنی حتی در صورت کمبود آهن در بدن مادر باز هم همین مقدار آهن جذب بدن جنین می گردد .

در بارداری های پشت سر هم و نزدیک به هم ، در طبقات اقتصادی اجتماعی فقیر جامعه و یا در زنان مسلمان بعد از ماه رمضان اغلب کم خونی ناشی از فقر آهن در سه ماهه سوم بارداری مشاهده می گردد که در این موارد مکمل های دارویی ضروری می باشد .

20 میلی گرم آهن یعنی میزان آهن مورد نیاز زن حامله از طریق هر یک از غذاهای زیر تأمین می گردد : 150 گرم گوشت ، 2 عدد تخم مرغ ، نیم لیتر شیر ، 200 گرم نان ( نان سبوس دار از لحاظ آهن غنی تر از نان بدون سبوس است ) ، 500 گرم سبزی ، 400 گرم میوه های تازه به اضافه 3 عدد آلو خشک .

 

 

ج ) ید : نزدیک 70 % ید در غده تیروئید است که برای ساخته شدن هورمون های تیروئید ضروری است . مصرف 150 میکروگرم ید برای بزرگسالان الزامی است که برای دوران بارداری و شیردهی به ترتیب 25 و 50 میکروگرم بیش از مقدار طبیعی توصیه می شود .

وجود ید در اوایل حاملگی برای رشد مغزی جنین اهمیت بسیاری دارد که با استفاده از نمک ید دار ، ید لازم تأمین می شود .

د ) نمک : نیاز به نمک در دوران بارداری 8-7 گرم در روز است ولی معمولاً مصرف زنان بیشتر از این مقدار است . اگر چنانچه مادر دچار تورم بدن به دلیل احتباس آب گردد باید دریافت نمک کاهش یابد هیچگاه نباید مصرف نمک کمتر از 8-7 گرم در روز باشد ، مگر در ناراحتی های قلبی که باید مقدار نمک در رژیم غذایی محدود شود .

 

فیبرها

بدن همچنین نیاز به مواد بدون انرژی ، آب و فیبرهای غذایی دارد که موجب حجیم شدن مدفوع و دفع آسان آن می گردد .

این نیاز مخصوصاً برای زنان باردار که روده آنها غالباً تنبل است اهمیت به سزایی دارد . در پایان این قسمت ذکر این نکته ضروری است که مادران در طول حاملگی علاوه بر سه وعده غذای صبحانه و نهار و شام ، دو وعده غذای سبک به صورت قبل از نهار و عصرانه در برنامه غذایی خود داشته باشند وقتی که غذا در وعده های بیشتری مصرف می گردد ( 5 بار به جای 3 بار ) بهتر هضم شده و ذخیره چربی ها محدودتر می گردد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری ، و یائسگی بدانند


all-about-pregnancy-care-1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

مراقبت های دوران حاملگی

قبل از مطالعه این مطلب بهتر است بخوانید : علایم فرضی حاملگی ، علایم احتمالی حاملگی ، علایم قطعی حاملگی

همچنین در سایت دکتر زنان بخوانید : تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

مراقبت های دوران حاملگی یا قبل از تولد را می توان به عنوان برنامه ای مشتمل بر معاینه ، ارزیابی ، نظارت ، درمان و آموزش زنان حامله تعریف کرد ، که هدف از انجام آن هرچه بی خطر کردن حاملگی و تولد نوزاد سالم می باشد .

با انجام این مراقبت ها می توان ناهنجاری های فیزیکی و اختلالات عاطفی – هیجانی را که احیاناً ممکن است سرنوشت حاملگی را تغییر دهند ، کشف و اغلب اصلاح کرد .

برنامه مراقبت ها که شامل معاینه ، نظارت درمان و آموزش زنان است توسط کادر پزشکی انجام می گیرد .

همانطور که در قسمت مربوط به تصمیم گیری برای حاملگی بیان گردید ، مراقبت های دوران حاملگی بهتر است قبل از شروع بارداری آغاز گردد تا مادران با آمادگی کامل دوره مهم حاملگی را شروع کرده و با مسائل مربوط به آن آشنایی پیدا نمایند .

با توجه به اینکه این مراقبت ها از نظر زمانی در مدت زمان طولانی انجام می گیرد ، فرصت کافی جهت اجرای برنامه های مناسب و ضروری را فراهم می نماید .

همه چیز درباره مراقبت های دوران حاملگی
همه چیز درباره مراقبت های دوران حاملگی

برنامه مراقبت های دوران حاملگی

برای شروع مراقبت های دوران حاملگی مادران قبل از تصمیم گیری برای حاملگی باید به مراکز مراقبت های دوران حاملگی مراجعه نموده و از وضعیت جسمی ، روانی و اجتماعی خود اطلاع حاصل کنند و پس از انجام معاینات و آزمایشات و توصیه های لازم از طرف ارائه دهندگان خدمات بهداشتی ، طبق برنامه زیر مراجعات بعدی خودشان را پیگیری کنند .

 

 

از شروع حاملگی تا هفته سی و دوم ( ماه هشتم ) هر ماهی یکبار ، بین هفته های سی و دوم تا سی و ششم هر دو هفته یک بار و از هفته سی و ششم تا زمان زایمان هر هفته یک بار باید مراجعه کنند .

در حاملگی های پر خطر که در قسمت تصمیم گیری برای حاملگی عنوان شد ، باید فواصل مراجعات به همدیگر نزدیکتر باشد ، که برنامه این مراقبت ها طبق حال عمومی مادر از طرف پزشک زنانو زایمانیا مراکز مراقبت های دوران حاملگی معین می گردد .

در بسیاری از موارد ، مراقبت های دوران حاملگی شامل ملاقات هایی می باشند که طی آنها فقط بیمار توزین شده ، فشار خون ثبت شده و معاینه شکمی از وی به عمل می آید و از آنجا که در این قبیل ملاقات ها بیمار می داند که زنان دیگری در انتظار ملاقات بسر می برند ، در پرسیدن سئوالات خود دچار تردید می شوند .

لذا زنان سالمی که حاملگی طبیعی دارند و نیاز به مراقبت های کمتری دارند از سوی افراد غیر متخصص مراقبت می شوند و افرادی که نیاز به مراقبت های بیشتری دارند از سوی متخصصین مراقبت می گردند .

بدین ترتیب زمینه مناسب برای رسیدگی به مشکلات افراد در شرایط دشوار حاملگی فراهم خواهد گردید ، مادران در طول مراقبت های دوران حاملگی یا به عبارتی مراقبت های دوران قبل از زایمان باید اطلاعاتی در مورد مراقبت های بهداشتی عمومی ، تغذیه صحیح ، حاملگی ، زایمان ، نحوه مراقبت از شیر خوار و پیشگیری از حاملگی ( تنظیم خانواده ) را کسب کنند .

بنابراین مراقبت های دوران حاملگی با جلسه مراقبت و خدمات قبل از حاملگی شروع شده و اولین مراجعه بعد از حاملگی زمانی انجام خواهد شد که دوره قاعدگی مادر حدود 2 هفته عقب افتاده است .

با مراجعه مادر به مراکز ارائه خدمات و مراقبت های دوران حاملگی ، کنترل وزن و فشار خون مادر انجام شده و سن تقریبی حاملگی مشخص خواهد شد و در صورت نیاز سایر بررسی های آزمایشگاهی و معاینات به انجام خواهد رسید .

 

 

همه چیز درباره مراقبت های دوران حاملگی

همه چیز درباره مراقبت های دوران حاملگی
همه چیز درباره مراقبت های دوران حاملگی

بررسی های آزمایشگاهی اولیه مادران شامل تعیین گروه خونی ، آزمایش خون جهت کشف کم خونی احتمالی ، تست های ادراری از نظر وجود قند ، پروتئین و میکروارگانیسم های بیماری زا ، بررسی گردن رحم به منظور کشف ناهنجاری های آن و در صورت لزوم تست های دیگر می باشد .

در اینجا به ذکر مسائلی می پردازیم که برای اکثر مادران سئوال برانگیز می باشد .

 

ورزش و مسافرت

در دوران حاملگی ورزش متوسط اشکالی ندارد ولی باید از انجام ورزش های خطرناک خودداری نمود . مسافرت با اتومبیل ، قطار یا هواپیما تاثیری روی حاملگی ندارد .

ولی در صورت وجود سابقه سقط خود به خودی یا داشتن خونریزی در حین حاملگی باید از مسافرت به محل های دور دست خودداری شود .

در مسافرت های طولانی مدت با اتومبیل باید زنان هر دو ساعت یک بار توقفی کرده و حدود 10 دقیقه قدم بزنند .

 

استحمام

حمام کردن در وان یا زیر دوش در سراسر حاملگی مجاز است . با پیشرفت حاملگی بیمار باید مراقب باشد که هنگام ورود و خروج از وان تعادلش را از دست ندهد . ضمناً در طی حاملگی طبیعی شنا کردن ممنوع نیست ولی به خاطر احتمال ضربه باید از شیرجه زدن خودداری کرد .

 

مقاربت

هرچند اطلاعات ضد و نقیضی در مورد مقاربت در طول حاملگی وجود دارد ولی به نظر می رسد که زن حامله طبیعی بتواند بدون ترس از آسیب های احتمالی یا عفونت به مقاربت ادامه دهد .

 

در زنانی که قبلاً سقط کرده اند یا مبتلا به تهدید به سقط می باشند ، توصیه می شود که حداقل تا زمانی که احتمال استمرار طبیعی حاملگی روشن نشده است از انجام مقاربت پرهیز کنند .

مقاربت در اواخر حاملگی باعث شروع زایمان می شود . لذا در اواخر حاملگی ، هنگام پیدایش انقباضات عضلانی رحم و خونریزی به صورت لکه بینی در طول حاملگی از مقاربت خودداری شود .

 

مراقبت از دندان ها

دندان ها باید حداقل دوبار در طول حاملگی معاینه شود . کشیدن دندان در صورت ضرورت ، مجاز است و برای این منظور باید فقط از بی حسی موضعی استفاده شود .

ممکن است در دوران حاملگی تورم لثه و خونریزی از آنها دیده شود که بعد از حاملگی به حالت طبیعی بر می گردد .

 

لباس پوشیدن

لباس ها باید شل بوده و از شانه ها آویزان باشد ، کفش های پاشنه کوتاه بر ثبات مادر حامله می افزایند و از شدت درد پشت می کاهند .

استفاده از شکم بند زایمانی فقط به منظور کنترل ناراحتی غیر معمول ناشی از پشت درد ، احساس فشار در لگن یا آویزان بودن شکم ضروری می باشد .

 

سیگار کشیدن یا استعمال دخانیات در طول حاملگی

سیگار کشیدن طی دوران حاملگی ، خطر نوزاد با وزن کم ، مرگ جنینی و آسیب درون رحم ، کنده شدن جفت و جفت سر راهی را افزایش می دهد .

 

اجابت مزاج

در طول حاملگی به واسطه تاثیر هورمون پروژسترون روی عملکرد روده ها ، حرکات موجی یا دودی که برای تخلیه طبیعی مدفوع از روده ها لازم است کاهش یافته و در نتیجه منجر به یبوست می شود .

برای حل این مشکل استفاده از غذاهای حجم افزا و پر فیبر در رژیم غذایی روزانه مثل سبزیجات ، عصاره آلو ، سبوس ، خرما ، آبلیمو و سیب مفید خواهد بود .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

منبع : کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


determine-the-approximate-date-of-delivery-and-review-the-routine-problems-of-pregnancy-1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

 

در حالت عادی طول مدت حاملگی در انسان حدود 280 روز یا 40 هفته می باشد . در زنانی که دوره قاعدگی یا عادت ماهانه آنها 28 روز می باشد ، از زمان تخمک گذاری به مدت 266 روز یا 38 هفته محاسبه می شود و یا 280 روز از اولین روز آخرین قاعدگی محاسبه می شود .

برای تعیین سن حاملگی می توان بر اساس اولین روز آخرین قاعدگی و استفاده از روشی که در ذیل عنوان می شود عمل نمود و سن حاملگی را پیدا کرد .

روش محاسبه تاریخ تقریبی زایمان با استفاده از اولین روز آخرین قاعدگی بدین صورت می باشد که از شماره مشخص کننده ماه آن تاریخ عدد 3 را کم کرده و عدد 7 را به شماره مشخص کننده روزآن تاریخ اضافه نمود .مثلاً اگر کسی اولین روز آخرین قاعدگی اش 1/6/96 بوده تاریخ تقریبی زایمانش 8/3/97 می شود .

البته این روش در دوره های ماهانه 28 روزه کاربرد دارد و برای زنانی که دوره های قاعدگی آنها طولانی تر است ، به اولیـن روز آخـرین قاعدگی علاوه بر عدد 7 تعداد روزهایی که سیـکل آنها از 28 روز بیشتر است افزوده می شود .

تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی
تعیین تاریخ تقریبی زایمان و بررسی مشکلات شایع دوران حاملگی

روش فوق در مورد کسانی که دوره های ماهانه نا منظم دارند و نیز کسانی که از روش های پیشگیری از حاملگی هورمونی استفاده می کنند ( قرص یا تزریقی ) قابل اعتماد نیست .

تعیین سن حاملگی با روش سونوگرافی ، در این موارد تا حد نسبتاً قابل قبولی زمان زایمان را معین خواهد کرد .

 

شکایت های شایع در دوران حاملگی

ترشح زیاد بزاق دهان :
ترشح زیاد بزاق در زنان حامله یافته ای ناشایع است اما در صورت وجود ، مزاحمت آفرین است .

 

ویار حاملگی :
عبارت است از تمایل به خوردن موادی که ارزش غذایی ندارند و یا مضر هستند و در زنان حامله ای که ویار حاملگی دارند باید تغذیه درست و صحیح مورد توجه قرار گیرد ، چون ویار حاملگی در تغذیه طبیعی تداخل ایجاد می کند .

تکرر ادرار غیر طبیعی :
در سر تا سر حاملگی تکرر ادرار شکایت شایعی است ، علت آن تغییر عملکرد مثانه ، احتقان عروقی لگن و تغییرات هورمونی است .

در اواخر حاملگی رحم بزرگ شده روی مثانه فشار آورده و حجم آن را کاهش می دهد ، لذا احساس ادرار زودتر به زن حامله دست می دهد .

تورم :
تورم اندام تحتانی به علت اختلال در بازگشت وریدی شایع است ، تورم اگر در دست ها و صورت دیده شود می تواند علامت مسمومیت حاملگی باشد ( مسمومیت حاملگی در روزهای آینده بحث خواهد گردید ) .تورم در دوران حاملگی به علت احتباس مایعات است که در این موارد باید پاها بالا نگه داشته شوند تا تخلیه وریدی بهتر صورت گیرد .

گرفتگی های عضلانی در پاها :
وجود گرفتگی های عضلانی در پاها به علت کاهش کلسیم خون و یا افزایش فسفر خون می باشد .

درمان آن شامل قطع دریافت فسفر و افزایش دریافت کلسیم است که باید تحت نظر دکتر زنان و زایمانانجام شود ولی شما می توانید  با ماساژ پاها ، خم و راست کردن آرام پاها و گرمای موضعی سعی در بهبود این ناراحتی بنمایید .

ناراحتی در پستان ها :
احتقان خون در پستان در اوایل و اواخر حاملگی موجب ناراحتی در پستان می شود و در این گونه موارد گذاشتن کیسه یخ دارای اثری تسکینی و موقتی است .

یبوست :
تنبلی روده در جریان آبستنی ، امری شایع است و ممکن است باعث پیدایش بواسیر یا شقاق مقعد و یا مشکلات دیگر شود .

 

مصرف غذاهای پر فیبر نظیر سبزیجات و مواد ملیّن نظیر سبوس ، آبلیمو ، سیب ، گوجه درختی ، خرما و انجیر و مصرف مقادیر کافی مایعات و نیز تحرک کافی و پیاده روی نقش مهمی در از بین بردن این مشکل دارند .

در صورتی که این تدابیر موثر واقع نشد حتماً با پزشک خود مشورت نمایید . بیان این نکته ضروری است که از مسهل های قوی باید اجتناب شود .

تهوع و استفراغ :
در مبحث علایم حاملگی بیان گردید .

سر درد :
یکی از عوارض بسیار ناراحت کننده سه ماهه اول بارداری و نیز ماه های آخر آبستنی است و علت شایع آن استرس های هیجانی است .

مشکلات پوستی :
از قبیل خارش ، لکه های تیره پوستی که در قسمت علایم حاملگی عنوان گردید . گروهی از مادران در موقع حاملگی از خارش پوست شکایت می نمایند که توصیه می شود برای تسکین این ناراحتی از استحمام روزانه استفاده شود ولی در موارد شدید خارش حتماً با پزشک متخصص زنان و زایمان خود مشورت نمایید .

برای تسریع در پاک شدن تیرگی های پوست که در حین بارداری ایجاد شده است می توان از کرم هیدروکینون    2%شب ها استفاده کرد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

منبع :کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


genesis-of-different-parts-of-the-body-of-the-fetus-during-pregnancy-1200x1200.jpg
14/نوامبر/2018

پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی

اکروز در سایت دکتر زنان به رشد جنین پرداخته ایم تا شما یک زایمان طبیعی را به خوبی تجربه کنید با ما همراه باشید .

لقاح ، جایگزینی و رشد جنین

سلول های جنسی مرد و زن باید روند تکاملی و بلوغ خود را طی کرده باشند تا بتوانند با یکدیگر لقاح یابند .

در یک فرد مذکر اسپرم سازی ( ساخت سلول جنسی مرد ) به طور پیوسته صورت می گیرد ، در حالی که در یک فرد مونث فرآیند تخمک سازی به صورت دوره ای انجام می شود .

همانطور که در بخش های گذشته بحث گردید ، طی نیمه اول قاعدگی تحت تاثیر هورمون های مترشحه از مغز تعداد زیادی از فولیکولهای تخمدانی شروع به رشد می کنند .

با این حال در هر دوره فقط یکی از فولیکول ها که فولیکول غالب نامیده می شود به بلوغ کامل می رسد .

تقریباً در روز چهاردهم دوره قاعدگی جدار فولیکول پاره می شود و مایع فولیکولی و تخمک آزاد می گردند ، با قرار گرفتن تخمک در ابتدای لوله رحمی حرکات موجی شکل لوله رحمی به سمت رحم آغاز می گردد و تخمک را به ناحیه ای از لوله رحمی که معمولاً لقاح در آن ناحیه انجام می شود ، پیش می راند .

اگر در این محل سلول جنسی مرد ( اسپرم ) موجود باشد عمل لقاح که همان ورود سلول جنسی مرد به داخل تخمک زن است ، صورت می گیرد .
از زمان وقوع عمل لقاح ، تقسیم سلولی و تکثیر آن شروع می شود و حدود 8-6 روز بعد از لقاح ، تخم در رحم جایگزین می شود .

هر یک از سلول های جنسی مرد و زن حاوی 23 کروموزوم است و از آنجا که سلول های طبیعی انسان هر یک 46 کروموزوم دارند ، ترکیب سلول های جنسی مرد و زن منجر به ایجاد سلول تخم 46 کروموزومی می گردد .

پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی
پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی

 

 

تقسیمات مکرر سلول تخم ، منجر به تشکیل توده ای سلولی شبیه توت می شود که در لایه های مختلف روی همدیگر قرار گرفته اند .

قسمت خارجی این توده سلولی تخم که شبیه توت است ماده ای ترشح می کند که این ماده در بافت پوششی داخل رحم ، حفره ای ایجاد می کند و متعاقب آن توده سلولی توتی شکل در این حفره وارد شده و عمل لانه گزینی انجام می شود .

ممکن است طی این عملیات ، خونریزی ناشی از هضم شدگی محل لانه گزینی توسط ماده مترشحه از توده سلولی توتی شکل ( تخم ) دیده شود که این خونریزی اندک بوده و با درد همراه نیست و طی یک تا دو روز از بین می رود .

بعد از لانه گزینی سلول های تخم با تقسیمات خود مسیر تکاملی خود را ادامه می دهند . برای توده سلول های تخم در حال تکثیر تا هفته هشتم حاملگی از واژه رویاناستفاده می شود و این دوره هشت هفته ای به سبب پیدایش و تکامل قسمت های مختلف بدن جنین ، از حساسیت خاصی در برابر داروها و مواد مورد استفاده مادر برخوردار است .
از اوایل هفته هرگونه استفاده از داروهایی که مصرف آنها در حاملگی ممنوع است و یا قرار گیری مادر در مقابل اشعه های پر خطر همچون رادیوگرافی ، موجب پدید آمدن نقایص مادرزادی در جنین می شود .

از هفته نهم حاملگی تا هنگام زایمان را مرحله جنینی نام گذاری کرده اند .

در اینجا برای آگاهی بیشتر خوانندگان از روند تکاملی جنینی ، پیدایش قسمت های مختلف بدن جنین از نظر زمانی مورد بررسی قرار می گیرد .

 

پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی
پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی

پیدایش دستگاه قلبی و عروقی جنین

سیستم قلبی و خونی طی هفته سوم حاملگی شروع به تشکیل می کنند

 

 

از اوایل هفته چهارم زندگی داخل رحمی ، قلب شروع به ضربان می کند و این ضربان را می توان با سونوگرافی جستجو کرد .

خون در هفته سوم توسط کیسه زرده ، بین هفته پنجم تا دوازدهم بیشتر توسط کبد و بین هفته 12 تا 28 توسط طحال و بالاخره از هفته 28 حاملگی به بعد توسط مغز استخوان ساخته می شود .

بنابراین سیستم قلبی عروقی اولین سیستمی است که شروع به کار می کنند .

 

پیدایش سیستم عصبی جنین

به تدریج از هفته سوم قسمت های مختلف سیستم عصبی یعنی مغز و نخاع تکامل پیدا می کنند . شکل ویژه مغز به علت رشد سریع و انحنای مغز در طی هفته های چهارم و پنجم به وجود می آید .

نیمکره های مغزی ابتدا سطحی صاف دارند و همزمان با رشد مغز شیارها و برآمدگی ها در سطح مغز ایجاد می شود که از روی پیچیدگی و تعداد شیارها و برآمدگی ها به وسیله سونوگرافی سن جنین را می توان تشخیص داد .

 

پیدایش گوش ها و چشم های جنین

حفرات گوش ، چشم و عدسی چشم در طی هفته چهارم پدید می آیند . رنگدانه شبکیه در هفته پنجم به وجود می آید . پلک ها و گوش خارجی در انتهای هفته هشتم تشکیل می شود .

 

پیدایش ریه های جنین

در هفته پنجم جوانه های ریوی و متعاقب آن جوانه های انتهایی نای ظاهر می گردند و تکامل آنها به تدریج صورت می پذیرد .

 

 

از نظر تئوری امکان تنفس از هفته 24 به بعد وجود دارد ، چرا که ترشح ماده ای که جهت انجام تنفس طبیعی ( بازماندن حفره های ریوی ) لازم است از این زمان شروع می شود .

از حدود هفته 26 حاملگی به بعد امکان زنده ماندن نوزاد به دلیل تکامل ریوی وجود دارد .

 

پیدایش سیستم گوارشی جنین

در طی هفته چهارم شروع به رشد می کند . منشاء مجرای تنفسی و لوله گوارش ( مری ) یکی است و بعضی اوقات بر اثر تکامل غیر طبیعی این سیستم ها ، ارتباطی بین نای و مری به وجود می آید که منجر به پدید آمدن مشکلات ریوی برای نوزاد می گردد .

همچنین منشاء مجرای ادراری و قسمت تحتانی لوله گوارشی مشترک است و در اینجا نیز عدم تکامل سیستم گوارشی و مجرای ادراری باعث ارتباط بین این دو مجرا گشته و مشکلات بعدی مجرای ادراری را به دنبال خواهد داشت .

 

 پیدایش سیستم تناسلی ادراری جنین

سیستم تناسلی و ادارای در ارتباط نزدیک با یکدیگر ، رشد و تکامل می یابند و به همین دلیل 20 % افراد مبتلا به اختلالات ساختمانی دستگاه تولید مثل دارای اختلال سیستم ادراری نیز هستند .

رشد کلیه ها از هفته پنجم آغاز می شود . نکته مهم اینکه کلیه ها ابتدا در قسمت لگن قرار دارند ولی تا هفته نهم به محل اصلی خود صعود می کنند .

تشکیل ادرار و عملکرد کلیه ها تقریباً در هفته های یازدهم تا سیزدهم شروع می شود و از آن زمان به بعد جزء اصلی مایع آمنیون ( مایعی که جنین در آن شناور است ) را ادرار جنین تشکیل می دهد .

شش هفته اول دوران رویانی را دوران بی تفاوتی ( از نظر جنسیت ) می نامند ، چرا که تشخیص رویان دختر و پسر میسر نیست .

در طی مرحله بی تفاوتی دو نوع مجاری تناسلی وجود دارد که یکی تحت تاثیر هورمون تستوسترون تبدیل به دستگاه تناسلی مردانه می شود و دیگری به وسیله هورمونی که اثر مهاری دارد از بین می رود .

پس اگر تستوسترون وجود نداشته باشد اندام تناسلی هر دو جنس تبدیل به اندام تناسلی مونث می شود یعنی وجود یا عدم وجود تستوسترون نقش تعیین کننده جنسیت را دارا می باشد .

در هفته های دهم تا دوازدهم با تشخیص اندام های تناسلی خارجی می توان دختر را  از پسر افتراق داد ( از طریق دستگاه سونوگرافی ) .

دستگاه تناسلی دختر اندکی دیرتر از دستگاه تناسلی پسر متکامل می شود . رحم جنین در هفته هجدهم حاملگی تشکیل شده است .

پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی
پیدایش قسمتهای مختلف بدن جنین در دوران حاملگی

 

پیدایش اندام های جنین

رویان انحنای خاص خود را در طی هفته چهارم پیدا می کند ، ظهور جوانه های اندام فوقانی و تحتانی نیز در هفته چهارم روی می دهد ، در هفته پنجم صفحات دست دیده می شوند و در هفته هفتم بین انگشت شست و انگشتان دیگر پرده وجود دارد و در هفته هشتم از یکدیگر جدا می شوند .

اندام تحتانی همانند اندام فوقانی رشد و تکامل می یابد ولی چند روز دیرتر این عمل صورت می گیرد .

رویان در ابتدا دارای دم می باشد که در پایان هفته هشتم به طور کامل تحلیل می رود . بنابراین در انتهای هفته هشتم جنین نمای مشخص انسانی را پیدا می کند .

 

 

 

ناخن انگشتان دست هفته 24 و ناخن انگشتان پا هفته 30 به وجود می آیند . موها در هفته 20 و ماده پنیری شکلی که پوست جنین را می پوشاند در هفته هجدهم پدید می آیند .

اگرچه اغلب موارد جنین حرکت می کند ولی مادر معمولاً این حرکات را تا هفته های هجدهم تا بیستم احساس نمی کند .

 

پیدایش غده های تیروئید و فوق کلیوی جنین

غده تیروئید اولین غده درون ریز است که در هفته چهارم رشد و تکامل می یابد ( اصولاً هر غده ای که ترشحاتش به داخل خون ریخته شود غده درون ریز نامیده می شود ) رشد این غده از قاعده زبان شروع شده و در هفته هفتم به سمت ناحیه جلوی گردن مهاجرت می کند .

تیروکسین که هورمون غده تیروئید می باشد در هفته یازدهم و دوازدهم در خون وجود دارد .

غدد فوق کلیوی ( غددی که روی کلیه ها قرار دارند ) در هفته ششم شروع به تکامل می کنند ، منشاء قسمت های محیطی و مرکزی آن متفاوت است .

منشاء قسمت مرکزی غده فوق کلیوی از سلول های عصبی ولی قسمت محیطی آن منشاء دیگری دارد .

قسمت محیطی غده فوق کلیوی در طی حاملگی دارای عمل مهمی می باشد و آن فراهم ساختن پیش سازهای لازم جهت ساختن استروژن از جفت است و به همین علت قسمت محیطی غده فوق کلیوی جنینی نسبت به بالغین ( نسبت به وزن جنین در مقایسه با وزن بالغین ) بزرگتر است .

پیدایش جفت
هنگامی که توده سلولی حفره دار  ( مرحله ای بد از مرحله توده سلولی توت شکل ) که حاصل تقسیم سلولی تخم است به رحم تهاجم می کند و لانه گزینی صورت می گیرد ، محل جفت معلوم می گردد .

 

 

لانه گزینی جفت در  حاملگی های در قسمت فوقانی رحم ، موارد در قسمت جلوی رحم و در باقیمانده در قسمت دیواره خلفی رحم صورت می گیرد و در موارد نادری بر روی گردن رحم با نزدیک آن لانه گزینی انجام می شود که به این حالت جفت سر راهی گفته می شود .

جفت منشاء جنینی دارد و عملاً به بافت ها و عروق مادری تهاجم پیدا می کند . جفت متوسط ، گرد و تقریباً به اندازه 2×15×20 سانتی متر است و وزنی بین 425 تا 500 گرم دارد .

این وزن جفت معمولاً تا وزن هنگام تولد نوزاد می باشد . جفت در حدود هفته 36 به حداکثر وزن خود می رسد .

بند ناف در اغلب موارد به مرکز جفت متصل است و طولی بین 40 تا 60 سانتی متر دارد و محتوی 2 شریان و یک ورید نافی می باشد .

جفت مسئول ترشح بعضی از هورمون های حاملگی می باشد . هورمون پروژسترون تا هفته ششم حاملگی توسط جسم زرد تخمدان ، بین هفته های 6 تا 12 توسط جفت و جسم زرد تخمدان و از هفته 12 به بعد از جفت ترشح می گردد و مقدار آن برای نگهداری حاملگی کافی است .

همچنین هورمون های استروژن و HCG توسط جفت ساخته می شود . HCG معمولاً حدود یک هفته بعد از لقاح قابل اندازه گیری می باشد و آن چیزی است که در تستهای ادراری و سرمی برای تشخیص حاملگی اندازه گیری می شود .

البته تست های سرمی زودتر از تست ادراری مثبت می شود . عمل دیگر جفت تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن و مواد غذایی بین خون مادر و جنین است و جفت در واقع عمل تنفس را در جنین انجام می دهد .

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

منبع : کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
چهارشنبه ها ساعت 18 تا 20
پنج شنبه ها ساعت 10 تا 12
شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.