درحال بارگذاری ...



جدید ترین مطالب اختصاصی زنان و زایمان

what-is-preterm-labor-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

زایمان زودرس چیست ؟  امروز در سایت دکتر زنان به مساله دلایل زایمان زودرس چیست ؟  چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟ و چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟  علایم و نشانه های زایمان زودرس چیست ؟ پرداخته ایم شما همچنین میتوانید مطالب اختصاصی درباره زایمان طبیعی و زایمان سزارین را در این بخش ها بخوانید با ما همراه باشید .

اگر پیش از سه هفته به زمان موعد زایمان شما مانده است و رحم شروع به فعالیت و انقباض های منظمی می نماید که به نظـر می رسـد باعـث گشـادی و باز شـدن سرویکـس می شـوند ، به این وضـعیت ، زایـمان زودرس می گویند .

نکات کلیدی جهت به خاطر سپردن

انقباض هایی که می تواند منجر به زایمان زودرس شوند ، آنهایی هستند که چهار بار یا بیشتر در ساعت رخ می دهند و حتی پس از نوشیدن 453 گرم تا 907 گرم مایع و دراز کشیدن برای یک ساعت نیز باقی می مانند .

بیشتر پزشکان و ماماها زمانی که شما شش بار یا بیشتر در ساعت انقباض دارید ، نگرانی شان افزایش می یابد اما آنهـا می داننـد که مطـالعات نشان می دهد خانم ها فقط درصدی از انقباضاتی را که حقیقتاً دارند ، احساس می کنند .

مسئولین مراقب بهداشتی می خواهند به همه جوانب توجه کنند ، تا توجه به هیچ گونه انقباضاتی را از دست ندهند .

زایمان زودرس چیست ؟
زایمان زودرس چیست ؟

زایمان کاذب

زایمان حقیقی، زمانی است که رحم زن حامله منقبض می گردد تا زمانی که سرویکس باز می شود و نوزاد متولد می شود .

زایمان کاذب  ، که اغلب به عنوان انقباض ها  Braxton-Hicks  تعریف می شود ، زایمانی با انقباض ها مجزا است که در نهایت متوقف می شود گفتن تفاوت های این دو زایمان می تواند بسیار دشوار باشد ، زیرا در هر دو نوع زایمان ، انقباض ها به یک شکل احساس می شوند .

یک راه برای اینکه خودتان تشخیص دهید ، این است که زمانی که احساس انقباض یا سفتی می کنید ، موقعیت خود را تغییر دهید .

انقباض های زایمان کاذب پس از تغییر مکانی معمولاً از بین می روند ، این تغییر موقعیت می تواند از حالت نشسته به حالت ایستاده درآمدن یا به صورت برعکس باشد .

در جلوگیری از ایجاد زایمان زودرس ، یک انقباض نیز یک انقباض است  . شما ممکن است زایمان کاذبداشته باشید ، اما این انقباض های نامنظم هنوز می توانند باعث شوند سرویکس شما گشاد شود اگر برای مدتی طولانی باقی بمانند .

عبارات زایمان کاذبو انقباض های Braxton-Hicks  بر این موضوع دلالت می کنند که این انقباض ها اصلاً جای نگرانی ندارند .

هرگونه انقباضی می تواند آغازی برای حمله زایمان زودرس باشد . آنها را نادیده نگیرید .

نکات کلیدی برای به خاطر سپردن

اگر در سه هفته قبل اززمان احتمالی زایمان به سر می برید ، یا 37 هفته باردار هستید ، نباید جهت جلوگیری از انقباض ها نگران باشید .

در این زمان شما در ترم کامل به سر می برید و در هر زمانی می توانید نوزاد خود را به دنیا بیاورید . اما قبل از این زمان ، به انقباضاتی که دارید توجه کنید .

اگر بیشتر از سه انقباض در ساعت دارید ، مطمئن شوید که در حدود یک ساعت بعد از بین می روند یا آنها را به پزشک متخصص زنان و زایمانخود اطلاع دهید .

 

سرویکس و زایمان زودرس

سرویکس به منزله در ورودی به رحم عمل می کند . انقباض ها باعث می شوند طرفین سرویکس باز و نازک شود تا نوزاد بتواند از آن عبور کند و به دنیا بیاید .

اگر شما انقباض های مداوم را تجربه می کنید ، دکتر زنان و زایمان شما را از جهت تغییرات احتمالی معاینه خواهد کرد .

چون جستجو برای تغییرات سرویکس بخشی از کنترل طبی زایمان زودرس را تشکیل می دهد .
شما می توانید انقباضاتی داشته باشید که منجر به تغییر سرویکس نمی شوند . این انقباض ها ، انقباض های زودرس هستند که با زایمان زودرس فرق دارند .

اگر شما انقباضاتی دارید اما پس از چند بار معاینه ، سرویکس شما همچنان بسته است ، دکتر زنان و زایمان شما به شما می گوید اگر بیش از چهار انقباض در ساعت داشتید ، با او تماس بگیرید .

برای مثال ، خانمی که حاملگی دو قلو دارد ، می تواند چهار تا شش انقباض در ساعت بدون هیچ گونه تغییرات سرویکس طی یک دوره زمانی دو الی سه هفته ای ، داشته باشد .

شاید به او گفته شود که می تواند تا زمانی که تعداد انقباض ها بیشتر نشده اند ، شاید هفت تا هشت انقباض در ساعت ، با دکتر زنان و زایمان خود تماس نگیرد .

به خاطر داشته باشید که دکتر زنان و زایمان شما باید این تصمیم را بگیرید زیرا او است که می داند نوزاد شما چه می کند و در معرض چه خطراتی می باشد . تصمیم نگیرید که انقباض ها را کم کنید زیرا شما احساس می کنید انقباض های زودرس و نه زایمان زودرس دارید .

دکتر زنان و زایمان شما همچنین ، مشخص خواهد کرد آیا تعداد بیشتر انقباض ها در اثر برخی تحریکات سرویکس ، نظیر عفونت یا سیمن تولید شده در اثر نزدیکی جنسی ، ایجاد شده است ؟

 

زایمان زودرس چیست ؟
زایمان زودرس چیست ؟

اگر شما فکر می کنید انقباض های زودرس دارید :

1- به خودتان یادآوری کنید که انقباض ها طبیعی هستند .

 

 

2- سعی کنید مشخص نمایید آیا آنچه که شما احساس می کنید حقیقتاً یک انقباض است 

با دستهایتان شکم خود را لمس یا احساس کنید تا ببینید در همه قسمت ها سفت می شود . آنچه که شما حس می کنید شاید فقط حرکت بچه باشد .

3- سعی کنید مشخص نمایید در یک ساعت چه تعداد انقباض دارید

اگر شما یک یا دو انقباض در ساعت دارید ، زمان و مدت هر انقباض و روز حاملگی خود را یادداشت کنید ، اما به هر گونه افزایش در تعداد یا شدت انقباض ها توجه کنید . در ملاقات بعدی ، دکتر زنان و زایمانخود را در جریان این انقباض ها قرار دهید .

4- علائم و نشانه های زایمان زودرس  را در مطلبی که در هفته گذشته در سایت دکتر زنان قرار داده شد ، مرور کنید

تا ببینید آیا شما هیچ کدام از آنها را دارید . اگر به همراه انقباض ها ، علائم دیگری دارید ، از دکتر زنان و زایمان خود راهنمایی بخواهید .

5- اگر چهار تا یا تعداد بیشتری انقباض در ساعت دارید ودکتر زنان و زایمان نیز آن را تایید کرده است

باید سعی کنید معیارهای خود درمانی برای علائم و نشانه های زایمان زودرس را که در زیر گفته شده است ، به کار ببرید . اگر این اولین باری است که این قضیه اتفاق افتاده است ، یا اگر دکتر زنان و زایمان شما می خواهد بداند چه زمانی این اتفاق افتاده است ، فوراً با او تماس بگیرید .

 

معیارهای خود درمانی

توجه : دستورات زیر به این معنی نیست که آنها را جانشین دستورات دکتر زنان و زایمان خود بکنید . شما باید قبل از درمان خود ، از این نظر تایید شده باشید .

خود درمانی روشی است که شما می توانید به کمک آن زمانی که انقباض ها در اثر موارد جزئی نظیر دهیدراتاسیون یا فعالیت بیش از حد ، ایجاد شده اند ، آنها را متوقف یا کاهش دهید .

هرچند همانطوری که در بالا هشدار داده شد ، با دکتر زنان و زایمان خود در مورد معیارهای خود درمانی قبل از استفاده از آنها ، صحبت کنید .

 

 

زمانی که متوجه می شوید چهار انقباض یا بیشتر در یک ساعت دارید ، گرفتگی عضلانی ، کمر درد یا فشار لگنی ، دارید ، از این خود درمانی ها استفاده کنید :

  • فوراً 453 گرم آب یا آب میوه رقیق بنوشید .
  • به دستشویی بروید و مثانه خود را خالی کنید .
  • دراز بکشید یا بر روی پهلو چپ بخوابید به طوری که پاهایتان بالا باشد ، این کار را برای یک ساعت انجام دهید ، مجدداً 16 انس مایع بنوشید .
  • انقباض ها را از لحاظ زمانی کنترل کنید و سپس یادداشت نمایید تا بتوانید میزان ، زمان و مدت آنها را به دکتر زنان و زایمان اطلاع دهید .

اگر پس از یک ساعت هنوز انقباض دارید یا احساس کمر درد می کنید و یا گرفتگی های عضلانی شبه پریود دارید ، فوراً با دکتر زنان و زایمان خود تماس حاصل کنید .

همـچنین ، اگر خـونریزی ، لـکه بیـنی ، یا نـشت مایـع دارید ، باید دکتر زنان و زایمان خود فوراً تماس بگیرید .

حتی اگر انقباض ها متوقف شد و شما احساس کردید بهتر شده اید ، باید بیشتر استراحت کنید و برای باقیمانده روز مایعات بیشتری مصرف کنید .

خود درمانی چطور کمک می کند ؟

اغلب ، نوشیدن آب و دراز کشیدن برای آرام کردن رحم تحریک یافته و متوقف کردن انقباض ها ، کافی خواهد بود .

ممکن است شما کار زیادی داشته اید و فراموش کرده اید مایعات کافی بنوشید . شما ممکن است دهیدراته شده باشید ، که باعث می شود رحم شروع به منقبض شدن نماید .

 

 

 

این موضوع از اهمیت زیادی برخوردار است که شما به نوشیدن حداقل 81/1 گرم انس مایعات دیگر ( 226 گرم – لیوان ) در هر روز ادامه دهید . همچنین مهم است که طی حاملگی به طور مرتب استراحت کنید .

زمانی را کنار بگذارید تا پاهایتان را بالا قرار دهید و فقط شل کنید . چندین بار طی روز یک لیوان آب بنوشید و دراز بکشید .

نکات کلیدی جهت به خاطر سپردن

انقباض ها را نادیده نگیرید ، اگر به دفعات بیشتری از حالت طبیعی رخ می دهند . به دکتر زنان و زایمان خود در مورد آنـها بگوییـد و از او بپـرسید آیا شـما باید به کار بسـتن اقدامات خود درمـانی را در صـورت بروز علائم ، ادامه دهید .

گزارش کردن علایمتان :

با گفتن نام ، تاریخ موعد زایمان بچه به دکتر زنان و زایمان خود شروع کنید ، اگر در این حاملگی تا کنون هر گونه مشکلی داشته اید ، هرگونه دارویی که استفاده می کنید و اگر سرویکس شما شروع به تغییر یافتن از زمان ویزیت قبلی کرده بود ، بهدکتر زنان و زایمان بگویید . سپس موارد زیر را اطلاع دهید :

  • همه علائمتان ( کمر درد ، انقباض ها ، گرفتگی های عضلانی ، نشت مایع ، خونریزی یا لکه بینی ، … )
  • تعداد دفعات انقباض ها
  • هر انقباض چه مدت باقی می ماند ( طول مدت )
  • آیا تا کنون معیار های خود درمانی را به کار بسته اید .
  • معمولاً بچه شما چقدر فعالیت دارد و آیا سطح فعالیتش در این زمان فرق کرده است .

بر اساس علائم شما ، دکتر زنان و زایمان شما تصمیم می گیرد آیا شما به مطب یا بیمارستان برای ارزیابی بیشتر مراجعه کنید یا دستورات دیگری به شما می دهد تا دنبال کنید .

هرچند ، انقباض ها ادامه می یابد یا باز می گردد ، انقباض ها را پیگیری کنید و مجدداً با دکتر زنان و زایمان خود تماس بگیرید . دستورات او را بنویسید تا آنها را به خاطر بیاورید .

 

شما می توانید از حاملگی خود مراقبت کنید

مادران باردار معمولاً اگر مشکلی داشته باشند ، آن را انکار می کنند زیرا از لحاظ جسمانی احساس ناراحتی نمی کنند یا می ترسند به عنوان یک فرد بسیار مضطرب به او نگاه کنند .

در اینجا چند راه ساده برای تلاش در جهت جلوگیری از زایمان زودرس آورده می شود :

1- علایم و نشانه های زایمان زودرس را یاد بگیرید .

2- نسبت به تغییراتی که در بدنتان رخ می دهد حساس باشید زیرا می توانند علایم و نشانه هایی از زایمان زودرس باشند .

3- به دکتر زنان و زایمان خود ، به سرعت خبر دهید . زمانی که آنها در مورد وقوع احتمالی زایمان زودرس بدانند ، می توانند از روش هایی برای جلوگیری از یک تولد نارس استفاده کنند .

4- حداقل 64 انس ( هشت فنجان ) آب در روز بنوشید تا از دهیدراته شدن جلوگیری کنید .

5- از همسر خود بخواهید مواظب هرگونه تغییری در میزان آرامش شما باشد ، یا اینکه آیا شما مایع کافی دریافت می کنید ، یا آیا تحت استرس هستید یا بیش از حد فعالیت می کنید .

6- لمس یا احساس کردن انقباض ها را از هفته بیستم حاملگی آغاز کنید ( همسرتان نیز می تواند لمس کند ) .

7- اگر چهار انقباض یا بیشتر در ساعت دارید ، با دکتر زنان و زایمان خود تماس بگیرید مگر اینکه به شما توصیه شده است کارهای دیگری انجام دهید .

نکات کلیدی را به خاطر آوردن

خودتان را برای حملات زایمان زودرس سرزنش نکنید . شما نمی توانید عضله رحم را کنترل کنید و زایمان زودرس می تواند حتی وقتی که شما همه توصیه ها را برای جلوگیری از ایجاد آن به کار می بندید ، رخ دهد .

شما می توانید با یادگیری علایم و نشانه های زایمان زودرس از حاملگی خود محافظت کنید . اگر هرگونه سئوالی دارید با دکتر زنان و زایمان خود تماس بگیرید .

هیچ چیزی به عنوان سئوال احمقانه وجود ندارد . دکتر زنان و زایمان میخواهد در جریان آنچه که برای حاملگی شما رخ می دهد ، قرار بگیرد .

 

 

 

حملات زایمان زودرس

شما می توانید بیشتر از یک حمله زایمان زودرس داشته باشید . در واقع ، اگر شما قبلاً یک زایمان زودرس یا انقباض های زودرس داشته اید ، احتمال اینکه قبل از به دنیا آوردن بچه تان ، تعداد آنها بیشتر شود ، افزایش می یابد .

شما برای بار دوم بیشتر آماده خواهید بود . شما خواهید دانست در زمان انقباض ها ، بدنتان چه احساسی دارد ، علایم و نشانه های زایمان زودرس را می فهمید و شما ممکن است بفهمید چه عواملی معمولاً بر طرف کننده انقباض ها و سایر علایم هستند .

ما توصیه می کنیم ثبتی از وقایع حاملگی تان داشته باشید . اگر در حاملگی شما چندین حمله زایمان زودرس وجود داشته است ، می توانید یک دفتر ثبت انقباض ، لیستی از داروهایی که برای متوقف کردن انقباض استفاده می کنید ، آنـچه که دکتر زنان و زایمان به شما در مورد تغییرات سرویکس گفته است و تاریخ هرگونه بستری در بیمارستان ، را ثبت کنید .

شما می توانید از طریق این ترس های گاه گاهی به خودتان کمک کنید و سعی کنید زمانی را برای اندیشیدن به اهدافتان اختصاص دهید تا بتوانید فرزند خود را تا حد امکان به زمان ترم یا 37 هفته برسانید .

اگر در هر زمانی احساس کردید نیاز دارید ، دیده شوید یا علایمتان شما را مضطرب کرده است ، با دکتر زنان و زایمان خود تماس بگیرید و برای اینکه ویزیت شوید ، پافشاری کنید . غریزه دستگاه گوارش شما بسیار قابل اعتماد است .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع :کتاب مراقبت های دوران بارداری


one-of-the-reasons-why-women-are-not-pregnant-can-be-mens-fertility-problems-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

یکی از دلایل عدم حاملگی زنان می تواند مشکلات باروری مردانه باشد قبل تر در سایت دکتر زنان به مساله دلایل زایمان زودرس چیست ؟  چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟ و چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟ پرداخته ایم شما همچنین میتوانید مطالب اختصاصی درباره زایمان طبیعی و زایمان سزارین را در این بخش ها بخوانید با ما همراه باشید .

زمانی که یک زوج در باردار شدن مشکل دارند ، هر دوی آنها باید مورد معاینه قرار بگیرند و ارزیابی شوند .یک متخصص غدد در مورد سیستم تولید مثل یا یک آندرولوژیست ( متخصص در ناباروری مرد ) سعی می کند تا مشخص نماید آیا اسپرم همسر شما سالم است ، شکل مناسبی دارد ، حرکت می کند و فراوان است ، به این ترتیب مایع منی نرمال است .

اگر هر کدام از این موارد اشکال دارد ، آزمون های اضافی شاید بتواند عفونت ها ، عدم تعادل هورمونی ، یا مشکلات دیگر را مشخص نماید .

بیشتر مشکلات ، قابل اصلاح هستند و به این ترتیب هر دوی شما قادر خواهید بود به هدف خود که بچه دار شدن است ، ادامه دهید .

ارزیابی باروری مرد به وسیله آنالیز مایع منی می باشد . یک ظرف استریل به همسر شما داده خواهد شد و از او خواسته می شود به یک اتاق مخصوص برود .

او نیاز به استمناء دارد تا مایع منی به ظرف وارد شود . اسپرم مرد باید مورد آنالیز قرار گیرد تا مشخص شود آیا آنها سالم هستند و آیا تعداد کافی اسپرم در مایع منی وجود دارد .

اگر این روش برای همسر شما مطلوب نیست و همسرتان با استمناء احساس ناراحتی می کند و یا به دلایل مذهبی از انجام آن منع شده است ، می توان در خانه پس از نزدیکی و دست کشیدن از آن قبل از انزال ، یا با استفاده از یک کاندوم تایید شده از لحاظ آزمایشگاهی ، این نمونه را به دست آورد .

همسر شما باید دستورات ویژه ای را رعایت کند تا مطمئن شود نمونه ای که به دست آورده است ، تا حد امکان غیر آلوده است .

 

یکی از دلایل عدم حاملگی زنان می تواند مشکلات باروری مردانه باشد
یکی از دلایل عدم حاملگی زنان می تواند مشکلات باروری مردانه باشد

 

روش دست کشیدن قبل از انزال ، نمونه کوچک تری را فراهم می کند و ممکن است نمونه شما با باکتری واژن آلوده شود . زمانی که نمونه جمع آوری و به آزمایشگاه فرستاده شد ، آنالیز مایع منی آغاز می گردد . اسپرم از لحاظ تعداد ، شکل ، حرکت و وجود عفونت ارزیابی می شود . اسپرم دارای شکل مناسب و متحرک یک نشانه خوب جهت باروری مرد است .

تعداد کم اسپرم و توانایی برای انزال

گاهی اوقات متخصص فقط تعداد کمی اسپرم در نمونه پیدا می کند . تعداد کم اسپرم لزوماً از باروری جلوگیری نمی کند .

شمارش اسپرم ، تعدادی از اسپرم های فعال در یک مقدار مشخص مایع منی می باشد و میزان نرمال آن معمولاً بین 20 تا 150 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر می باشد .

هر چند ، حاملگی می تواند با تعداد بسیار کمتر اسپرم نیز رخ می دهد . اگر شمارش اسپرم پایین است ، آندرولوژیست ، با استفاده از سونوگرافی و اشعه x ، ساختار سیستم تولید مثل را بررسی می کند تا ببیندآیا مانعی بر سر راه اسپرم جهت ترک بیضه ها و انزال یافتن وجود دارد .

آسیب ساختمانی به وازدفران ها  ، که مجاری ، یا لوله هایی هستند ، که از بیضه ها به پنیس می روند و برای انزال اسپرم ضروری هستند ، شایع ترین علت شمارش پایین اسپرم است .

وازدفران ها شاید از روی عمد به منظور عقیم سازی فرد بسته شده باشند مثلاً وازکتومی ، یا به علت عمل جراحی غیر مربوط قبلی بسته شده اند .

یا آنها به وسیله بیماری منتقله از راه جنسی یا موارد دیگر مسدود شده باشند . در بعضی موارد ، اندرولوژیست شاید قادر باشد انسداد را در هنگام تشخیص ، باز کند درسایر موارد ، عمل جراحی کوچک در ترمیم وازدفران های مسدود می تواند موفق عمل کند .

 

یکی از دلایل عدم حاملگی زنان می تواند مشکلات باروری مردانه باشد
یکی از دلایل عدم حاملگی زنان می تواند مشکلات باروری مردانه باشد

 

گاهی اوقات اسپرم به نظر طبیعی می آید به استثناء اینکه نمی تواند حرکت کند . اگر این قضیه ثابت شود ، متخصص می تواند یک نمونه از اسپرم را که مستقیماً از بیضه ها استخراج شده است مورد بررسی قرار دهد تا ببیند آیا اسپرم که از آنجا خارج شده می تواند به طور طبیعی حرکت کند .

برخی آقایان اسپرم فاقد عملکرد در انزال خود دارند اما در بیضه هایشان اسپرم دارای عملکرد است .

تصور می شود این بدین علت باشد که مواد شیمیایی در مایع منی وجود دارد که معمولاً مضر نیستند ، اما به علت ناشناخته ، در موارد خاصی خطرناک می شوند .

داشتن اسپرم فراوان مهمترین فاکتور در نازایی مرد نیست . مواردی که دارای اهمیت یکسان هستند شامل حرکت و توانایی اسپرم برای نفوذ به تخمک است .

اسپرم باید بتواند به سمت جلو حرکت کند و زونا یا پوشش تخمک ، را پاره کند . اسپرمی که انزال یافته است از طریق آکروزوم به داخل تخمک نفوذ می کند ، اسپرم سرعت می گیرد ، مرحله ای که capacitation نام دارد و آنزیم های هضم کننده را از کلاهک آکروزوم که در  سر  یا نوک اسپرم است ، آزاد می کند .

آنزیم های هضم کننده به اسپرم اجازه می دهند که از پوشش تخمک عبور کند و تخمک را بارور نماید .

درمان ناتوانی در انزال

برخی از مردان قادر به انزال نیستند . ناتوانی در انزال می تواند . در اثر مشکلاتی نظیر دیابت ، عمل جراحی روی غده پروستات یا اورترا ، داروهای ضد فشار خون یا داروهای دیگر ، آسیب به طناب نخاعی ، درمان کانسر ، یا ناتوانی جنسی ایجاد گردد .

برای برخی از این موارد ، منخصص باروری می تواند از تحریک الکتریکی استفاده کند تا باعث انزال شود یا برای داشتن اسپرم از عمل جراحی استفاده کند .

 

 

 

 

درمان تعداد کم اسپرم

همانطور که قبلاً نیز اشاره شد ، عدم وجود اسپرم یا شمارش پایین اسپرم می تواند در اثر فاکتورهای مختلفی نظیر اخلالات مایع منی ، انسداد ساختمانی بیضه ها که قابل ترمیم نیست ، عدم تعادل هورمونی ، ناتوانی در انزال ، یا ناتوانی اسپرم برای نفوذ به تخمک و بارور کردن آن ایجاد شود .

بارور شدن نیاز به یک سری واکنش های شیمیایی دارد که اجازه می دهد یک اسپرم به یک تخمک نفوذ کند . اگر این واکنش ها اتفاق نیفتد ، می توان یک اسپرم را از مایع منی یا بیضه ها جمع آوری کرد به طور مستقیم به هر تخمک بالغ تزریق کرد تا جنین ایجاد شود . این یک نوع روش تکنولوژی کمک به باروری است ، که ما در ادامه در مورد آن بحث خواهیم کرد .

تکنولوژی های کمک به باروری

ممکن است حتی پس از معاینه و درمان ، شما هنوز قادر به باردار شدن نباشید . زمانی که یک اندیکاسیون طبی وجود دارد ، پزشک شما یا متخصص باروری توصیه به درمان های پیشرفته باروری می نماید ، که به آنها تکنولوژی های کمک به باروری ( ART ) می گویند .

این تکنولوژی ها از روش های بسیار تکنیکی و تبحر پزشکی استفاده می کنند تا زوج را قادر نمایند صاحب نوزادی شوند که از لحاظ بیولوژیکی به آنها تعلق دارد .

در مواردی که مشکلات نازایی پیچیده تری وجود دارد ، نظیر کیفیت پایین اسپرم یا تخمک ، می توان از این تکنولوژی ها جهت کمک به باردار شدن زوج ها حتی در شرایطی که خودشان فکر می کنند این امر غیر ممکن است ، استفاده کرد .

ART به بسیاری از زوج ها کمک می کند تا در شرایطی که استفاده از هر روش طبیعی دیگر ناموفق بوده است ، بچه دار شوند .

 

 

 

این تکنولوژی ها واقعاً معجزه آسا هستند . اگر پزشک یا متخصص باروری شما پیشنهاد کرده است که این روش را برای بچه دار شدن به کار ببندید ، او قادر خواهد بود شما را به سازمان هایی که برای کمک به زوج ها جهت بچه دار شدن با این تکنولوژی ها اختصاص داده شده است ، ارجاع دهد . این تشکیلات ، مواد به روز شده زیادی را برایتان فراهم خواهد کرد تا به شما کمک نماید این گام بعدی را بفهمید .

پایه های باروری در خارج از بدن

تکنو لوژی های کمک به باروری به سرعت تغییر می کنند ، هرچند ، هسته تکنولوژی همان طور باقی می ماند و بر پایه باروری در خارج از محیط بدن می باشد . اگر شما تحت درمان به روش IVF هستید ، باید برای القاء تخمک گذاری دارو دریافت کنید تا منجر به تحریک تخمدان های شما شود تا چندین تخمک رشد کنند و اندومتریوم شما برای لانه گزینی آماده شود .

وقتی تخمک ها رسیده شده اند ، به روش جراحی برداشته می شوند . همسر شما ، به روش انزال یا خارج کردن اسپرم از بیضه ها به روش جراحی ، اسپرم تولید می نماید .

تخمک ها و اسپرم در یک ظرف مخصوص مخلوط می شوند و یا اسپرم ها به طور مستقیم به چندین تخمک تزریق می شوند . این مخلوط زیر یک میکروسکوپ برای شواهد باروری دیده می شود .

چون چندین تخمک و چندین اسپرم با یکدیگر هستند ، شما می توانید بیشتر از یک جنین داشته باشید . پس از چند روز ( بر حسب سن شما ) ، دو تا پنج جنین انتخاب شده ، در یک کاتتر جاگذاری و از راه واژن به رحم شما تزریق خواهند شد .

موارد اضافی را می توان برای استفاده احتمالی بعدی ، اگر این تلاش برای بارداری موفقیت آمیز نبود ، یا اگر یک حاملگی دیگر مورد نظر بود ، فریز کرد .

 

 

 

دوهفته پس از این که جنین در رحم لانه گزینی کرده است ، آزمون خونی حاملگی انجام خواهد شد تا تعیین شود آیا هیچ جنینی به طور موفقیت آمیز در دیواره رحم لانه گزینی کرده است . بیان قطعی این جمله که (( شما باردار هستید ! )) به سه هفته بیشتر زمان نیاز دارد ، تا بتوان با سونوگرافی ، جنین جایگزین شده را دید .

ART نسبتاً موفق عمل کرده است . امروزه تقریباً  زوج ها که برای ART تلاش می کنند صاحب بچه یا بچه ها می شوند . برای این که بسیاری از خانم ها در سنین 50-40 و 60-50 سالگی خود موفق به حامله شدن شده اند ، چه به روش IVF  یا تخمک دهنده ، مراکز کنترل بیماری ، داده های آماری این گروه از مادران را جمع آوری می کنند .

حامله شدن

حامله شدن می تواند ” یک پیاده روی در پارک ” یا ” یا یک نبرد دشوار ” و هرچه بین آنها است ، باشد .

هرچند باردار شدن شما ، گام آشکار بعدی در سفر شما می باشد . آرزوی ما برای شما این است که این ، یک اتحاد پر نشاط و شروعی شگفت آور برای یک زندگی جدید باشد .

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب مراقب های دوران بارداری


what-women-should-know-about-infertility-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

آنچه که زنان باید از نازایی بدانند قبل تر در سایت دکتر زنان به مساله دلایل زایمان زودرس چیست ؟  چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟ و چگونه برای تولد نوزاد خود برنامه ریزی کنیم ؟ پرداخته ایم شما همچنین میتوانید مطالب اختصاصی درباره زایمان طبیعی و زایمان سزارین را در این بخش ها بخوانید با ما همراه باشید .

قبل از شروع بحث جهت آشنایی بیشتر قبل از مفاهیم نازایی، به توصیف چند اصطلاح می پردازیم .

عقیمی ( sterility )  :

عقیمی عبارت است از ناتوانی ذاتی در حامله شدن فرد .

نازایی ( infertility ) :

نازایی بر حسب تعریف عبارت است از ناتوانی در حامله شدن بعد از یک سال نزدیکی بدون جلوگیری از بارداری .

اگر عمل مقاربت بدون استفاده از روش های جلوگیری از بارداری صورت گیرد در حدود 80 % موارد در سال اول به حاملگی منجر می شود و از 20 % بقیه نیز حدود 10% در سال دوم ، حاملگی را تجربه خواهند کرد .

برای یافتن علل نازایی باید مرد و زن ، هر دو مورد بررسی قرار گیرند .در 30% موارد نازایی ، فاکتور مردانه دخالت داشته و مرد ممکن است در 20 تا 30 % دیگر نیز نقش داشته باشد .

لذا برای بررسی علل نازایی ابتدا آزمایش شمارش اسپرم گرفته می شود . ناهنجاری های موجود در زن مسئول 40تا 50 % موارد نازایی است .

تا قبل از مرسوم شدن IVF کمتر از 50 %بیماران نازا می توانستند از درمان نازایی سود ببرند ، در حالی که با متداول شدن IVF، حدود 30 % به این بیماران اضافه شده است .

بررسی عوامل نازایی

1- عامل سن در خانم ها :

با توجه به آمارهای به دست آمده در مورد نازایی ، حدود 4.5 % خانم ها در سنین 20-16 سالگی، 31.8درصد در سنین 40-35 سالگی و 70 % در سنین 40 سالگی و بالاتر دارای مشکل نازایی می باشند.

افزایش سن با اثر بر روی تخمک باعث از بین رفتن قابلیت باروری تخمک می شود . حاملگی هایی که در سنین بالا اتفاق می افتد با احتمال بیشتری از سقط و ناهنجاری همراه می باشد .

2- مدت ازدواج ( عامل زمان )   :

عـدم باروری یک زوج پـس از یک سال بدون استفاده از وسایل جلوگیری حاملگی باید مورد بررسی قرار گیرد .

با توجه به آمار 25 % از زوجین در ماه اول پس از ازدواج ، 63% در شش ماه اول و 75% در نه ماه اول .

به طور کلی 90-80% در سال اول پس از ازدواج بارور می شوند .

3- عامل طبی :

علاوه بر عوامل سن و مدت ازدواج که در بالا از آنها یاد شد ، عواملی تحت عنوان عوامل طبی مسئول اکثریت علل نازایی هستند .

این عوامل با بررسی های گوناگون پزشکی قابل شناسایی می باشند . عوامل طبی مسبب نازایی را تحت عناوین زیر مورد بررسی قرار می دهیم .

الف ) فاکتور یا عامل مردانه :

از این عوامل می توان به آسیب های بیضوی قبلی ، بیضه های نزول نکرده ، سابقه عفونت اوریونی ، عفونت بیضه ، بیماری های مقاربتی ، قرار گرفتن در معرض اشعه ، مواد شیمیایی و سمی ، سابقه اعمال جراحی در ناحیه تناسلی ، مصرف داروهای مضر و دفعات مقاربت ناکافی اشاره کرد .

برای ارزیابی فاکتورهای مردانه از آزمایش نمونه مایع اسپرم یا آزمایش شمارش اسپرم استفاده می شود .

آنچه که زنان باید از نازایی بدانند
آنچه که زنان باید از نازایی بدانند

 

اسپرم ها باید از نظر کمیت و کیفیت مناسب باشند . بیماری های مقاربتی ممکن است باعث بسته شدن لوله ها و عدم خروج اسپرم شوند .

این مورد مثال خوبی در رابطه با اختلال کمیت یا کاهش تعداد اسپرم است . همچنین بیماری های شایعی مثل واریکوسل باعث اختلال در اسپرم یا تغییر کیفیت اسپرم می شود .

برای بررسی علل نازایی اولین اقدامی که صورت می گیرد ، آزمایش شمارش اسپرم می باشد .

این آزمایش باید حداقل 2 بار انجام شده و فاصله دو آزمایش حدوداً دو تا سه هفته باشد قابل توجه این است که آزمایش شمارش اسپرم نباید بعد از تب ، بیهوشی ، عمل واریکوسل و نمونه برداری از بیضه ها انجام شود .

همچنین 48 تا 72 ساعت قبل از آزمایش نباید مقاربت صورت گیرد . تفسیر آزمایش شمارش اسپرم یک امر تخصصی بوده و اگر با دقت کافی همراه نباشد می تواند مشکلات غیر قابل جبران به وجود آورد .

به طور معمول اگر تعداد اسپرم در نمونه آزمایش بیش از 20 میلیون باشد شخص قدرت باروری خوبی خواهد داشـت . البـته عـلاوه بر کـافـی بودن تـعـداد اسـپرم بایـد آزمـایـش شمـارش اسـپرم شرایط زیر را نیز داشته باشد .

حجم نمونه آزمایش باید حدود 5-2 سی سی باشد ، بعد از 4 ساعت حدود 60% اسپرم ها قدرت تحرک داشته باشند و همچنین باید 60% اسپرم ها از نظر شکل طبیعی باشند .

اسپرمی که به تازگی وارد دستگاه تناسلی زن شده قدرت باروری نداشته و این قدرت را در دستگاه تناسلی جنس زن پیدا می کند .

اسپرم می تواند به طور متوسط تا 8 روز در بدن جنس مونث زنده بماند ، اما فقط تا 48 ساعت قدرت باروری خود را حفظ می کند .

نمونه آزمایش اسپرم حاوی ترشحات مختلف می باشد ، بدین صورت که حدود 30% توسط غده پروستات ، 60% توسط وزیکول سمینال ( کیسه منی ) و حدود 5 تا 10% توسط غدد فرعی دیگر ترشح می شوند .

 

 

ترشحات پروستات کاملاً اسیدی ، ترشحات کیسه منی کاملاً قلیایی و PH حاصل از ترکیب این ترشحات بین 7.2 درصد تا 7.6 درصد می باشد .

با بررسی نمونه آزمایش اسپرم از نظر کمی و کیفی می توان به اختلال عمل پروستات یا کیسه منی پی برده و بر اساس علت آن تصمیم به درمان گرفت .

اگر حجم اسپرم کم و شدیداً اسیدی باشد نشان گر این است که ترشحات موجود از پروستات بوده و کیسه منی دخالت نداشته است .

پروستاگلاندین و قند فروکتوز موجود در مایع اسپرم منشاء کیسه منی داشته و در صورت عدم وجود پروستاگلاندین و فروکتوز می توان به اختلال کیسه منی پی برد ، اگر چه عدم وجود فروکتوز می تواند علل دیگری نیز داشته باشد مثل کمبود آندروژنها در بدن .

ب ) عامل تخمک گذاری :

همانطوری که در مباحث گذشته عنوان گردید پارگی تخمدان و خروج تخمک از آن را به عنوان تخمک گذاری می شناسیم .

برای شروع حاملگی ، وجود تخمک در کنار اسپرم برای لقاح و تشکیل تخم الزامی است . علل متفاوتی برای عدم تخمک گذاری وجود دارد که با بررسی های پزشکی شناخته می شوند . از جمله این بررسی ها می توان به آزمایشات هورمونی ، آزمایش نمونه برداری از رحم و بررسی تخمدان ها اشاره کرد .

سندرم تخمدان های پلی کیستیک، نمونه کلاسیک اختلالات تخمک گذاری بوده که می تواند به نازایی منجر شود . در مواردی مثل اختلالات تیروئید ، بیماری های غدد فوق کلیوی و افزایش پرولاکتین خون نیز نازایی دیده می شود که نیازمند بررسی های هورمونی است .

برای اطلاع از وقوع تخمک گذاری می توان از دو روش بهره جست . روش اول که به طور قطع نشانگر وجود تخمک گذاری بوده این است که با استفاده از دستگاه مخصوص ( لاپاروسکوپ ) تخمک را گرفته و مشاهده کنیم و یا اینکه سیر حاملگی را در یک خانم باردار ببینیم .

چرا که حاملگی نشان گر وقوع قطعی تخمک گذاری است . یک سری روش های دیگر نیز برای شناخت تخمک گذاری وجود دارد که از آنها به روش های احتمالی یا فرضی یاد می شود .

مثلاً همراهی علایم سر درد ، بزرگی پستان ، درد زیر شکم و کمر درد در خانمی که قاعدگی منظم داشته می تواند نشانگر تخمک گذاری باشد .

مشاهده اثر پروژسترون روی قسمت های مختلف بدن مثال دیگری از روش های احتمالی شناخت تخمک گذاری می باشد .

بعد از تخمک گذاری ترشح پروژسترون از جسم زرد صورت می گیرد . ترشح پروژسترون روی ترشحات مخاطی گردن رحم اثر گذاشته و این ترشحات را به حداقل می رساند ، لذا  اگر خانمی روز دوازدهم ترشح
مخاطی گردن رحمی خوبی داشته و در روز هجدهم این ترشحات دیده نشود ، احتمالاً تخمک گذاری در
او صورت گرفته است .

با توجه به خاصیت حرارتزایی پروژسترون در بدن می توان با اندازه گیری درجه حرارت بدن خانم ها در طول دوره قاعدگی پی به وقوع تخمک گذاری برد .

برای انجام این کار فرد بایستی هر روز صبح بعد از بیدار شدن از خواب درجه حرارت بدنش را به مدت 28 روز ثبت کند تا به افزایش درجه حرارت بدن پی ببرد .

البته در خانم های شبکار باید پس از 4-3 ساعت خواب غیر منقطع ثبت درجه حرارت صورت گیرد .

 

 

 

آنچه که زنان باید از نازایی بدانند
آنچه که زنان باید از نازایی بدانند

ج ) فاکتور گردن رحم :

ترشحات مخاطی گردن رحم باید حجم زیاد ، آبکی و بدون سلول داشته باشد که این ترشحات برای نفوذ اسپرم مناسب می باشد .

اختلالات کارکردی یا آناتومیکی ( عضوی ) گردن رحم باعث اختلال در امر باروری می شود . جهت بررسی فاکتور گردن رحم از آزمایشی به نام آزمایش پس از مقاربت استفاده می شود .

در این آزمایش از بیمار خواسته می شود که حدود 24-12 ساعت قبل از زمانی که گردن رحم ترشحات مناسب برای تخمک گذاری پیدا می کند یعنی بین روزهای دهم تا دوازدهم دوره قاعدگی مقاربت انجام داده و برای آزمایش مراجعه کند .

 

برای انجام آزمایش پزشک ابتدا با استفاده از سرنگ انسولین مقداری از ترشحات گردن رحم را بر می دارد .

این ترشحات باید شرایط زیر را داشته باشد تا تست طبیعی تلقی شود . این ترشحات اگر بین دو انگشت گرفته شوند باید خاصیت نخی شدن را تا 8 سانتی متر داشته باشد ، اگر این ترشحات را روی لام گسترش دهیم با عدسی قوی میکروسکوپ باید حدود 10-5 اسپرم وجود داشته باشد و همچنین حرکت فعال رو به جلو در اسپرم ها دیده شود .

اگر خاصیت نخی شدن ترشحات وجود داشته باشد نشانگر این است که استروژن به اندازه کافی وجود داشته است .

از طرفی اگر نتیجه آزمایش پس از مقاربت طبیعی باشد یعنی مقاربت صحیح انجام شده و دیگر اینکه استروژن تخمدانی به اندازه کافی وجود داشته است .از طرفی اگر نتیجه آزمایش پس از مقاربت غیر طبیعی گزارش شود باید بررسی های لازم برای هر کدام از زوجین صورت گیرد از عللی که موجب غیر طبیعی شدن آزمایش پس از مقاربت می شوند در مورد خانم ها می توان به تنگی شدید گردن رحم ، عدم وجود غدد ترشحی در گردن رحم ، تخریب گردن رحم ، و عفونت رحمی اشاره نمود .

در مورد آقایان نیز می توان به کم بودن تعداد اسپرم ، مقاربت ناصحیح و وجود آنتی بادی علیه اسپرم اشاره نمود .

 

 

به طور کلی موقعی که آزمایش پس از مقاربت منفی می شود باید مشخص شود که علت اختلال در ترشحات گردن رحم بوده و یا اختلال در اسپرم می باشد .

برای این منظور تست های تشخیصی مختلفی وجود دارد که بهترین آنها قرار دادن ترشحات مخاطی گردن رحم خانم را در معرض دو نمونه اسپرم شوهر و نمونه اسپرم شخص دیگر قرار می دهند ، اگر اسپرم شوهر قادر به نفوذ به داخل ترشحات را نداشته ولی اسپرم شخص دیگری نفوذ کند ، نتیجه می گیریم که اشکال در فاکتور مردانه شوهر است .

اما اگر هر دو نمونه اسپرم قادر به نفوذ نباشند نشان دهنده اشکال در ترشحات مخاطی گردن رحم خانم می باشد

10-3 درصد علت نازایی در آقایان وجود آنتی بادی های ضد اسپرم می باشد که باید مورد بررسی قرار گیرند .

 

د ) تغییرات بافتی پوششی داخل رحم :

همانطوری که می دانید بافت پوششی داخل رحم محل لانه گزینی تخم می باشد . در طول دوره قاعدگی رحم دچار تغییرات تزایدی سلولی و ترشحی می شود .لذا یک هماهنگی بین تغییرات بافت پوششی رحم و دوره قاعدگی وجود دارد .

در صورتی که این هماهنگی از بین برود به عنوان نارسایی مرحله ترشحی ( فاز لوتئال ) تلقی می شود . مثلاً اگر روز 26 قاعدگی نمونه ای از بافت پوششی رحمی برداشته شود و پاتولوژیست آن را روز 24 قاعدگی گزارش کند از این گزارش چنین استنباط می شود که بافت پوششی رحمی دو روز از دوره قاعدگی عقب تر است . لذا می توان نارسایی فاز لوتئال را برای این فرد مطرح نمود .

البته این بررسی باید در دو دوره قاعدگی متوالی انجام گیرد . از عوامل نارسایی فاز لوتئال می توان به کمبود پروژسترون ، به هم خوردن نسبت استروژن و پروژسترون ( کاهش این نسبت ) ، نمونه برداری از عضله رحم به

 

 

جای سلول های پوششی رحم و بلاخره اشکال در خود سلول های رحم ( عدم وجود گیرنده پروژسترون روی سلول ها ) اشاره کرد .

البته شایع ترین علت نارسایی فاز لوتئال همان کمبود پروژسترون می باشد . نارسایی فاز لوتئال خود را به صورت نازایی و سقط های مکرر نشان می دهد .

نارسایی فاز لوتئال بیشتر در افراد زیر دیده می شود :

1- کسانی که قاعدگی شان تازه شروع شده است .

2- یکسال اول بعد از زایمان .

3- خانم هایی که اخیراً سقط کرده اند .

4- خانم های بالای 35 سال سن .

5- خانم هایی که ورزش قهرمانی انجام می دهند .

6- خانم هایی که تیروئید پر کار و پرولاکتین بالا دارند .

7- خانم هایی که بافت رحمی نا به جا دارند .

8- خانم هایی که جهت القاء تخمک گذاری از داروی کلومید استفاده می کنند .

ه ) عوامل مربوط به لوله های رحمی و لگن :

لوله های رحمی علاوه بر باز بودن باید متحرک نیز باشند چرا که قابلیت حرکت باعث می شود لوله های رحمی روی تخمدان قرار گرفته و برداشت تخمک صورت گیرد .

برای شناخت باز بودن لوله های رحمی پزشکان از وسیله ای به نام هیستروسالپنگوگرام استفاده می نمایند .

 

 

در بررسی های عوامل مربوط به لوله های رحمی مواردی چون ناهنجاری های مادرزادی لوله های رحمی ( مثل فقدان لوله رحمی و تشکیل ناقص لوله ) ، چسبندگی های لوله متعاقب عفونت های قبلی این ناحیه و سایر عوامل مسبب نازایی مورد توجه قرار می گیرند .

عفونت لگن یکی از عوامل مسبب انسداد لوله های رحمی می باشد . همچنین اعمال جراحی که روی لگن صورت گرفته می تواند منجر به چسبندگی شده و مشکلزا باشد .

توده های لگنی نیز می توانند با اثرات فشاری و غیره در امر باروری اشکال ایجاد کنند .

اگر با تمام بررسی هایی که در بالا ذکر شد ، علتی برای نازایی پیدا نشود باید از روش های اختصاصی و فرعی تر استفاده نمود .

از جمله روش های فرعی که در مورد یافتن علل نازایی مورد استفاده قرار می گیرند می توان به آزمایش نفوذ اسپرم ، کشت مخاط دهانه رحم ، کشت اسپرم ، اندازه گیری هورمون ها مثل آندروژن ها ، هورمون های تیروئیدی و پرولاکتین اشاره کرد و در صورتی که با تمام آزمایشات فرعی نیز علتی برای نازایی پیدا نشود ، نازایی غیر قابل توجیه در نطر گرفته می شود . شیوع نازایی غیر قابل توجیه 5/3 تا 5 درصد می باشد .

 

تکنولوژی پیشرفته باروری ART:

IVF – ET : از جمله روش های پیشرفته برای ایجاد باروری می توان به IVF – ET  اشاره نمود .

IVF – ET   اولین بار در خانمی انجام شد که سابقه 2 بار حاملگی خارج رحمی داشته و به همین دلیل لوله های رحمی اش برداشته شده بود .

اولین نوزادی که با استفاده از IVF – ET  در دنیا متولد شد دختر بچه ای در انگلستان در سال 1978 بود .

ابتدا تکنیک IVF – ET  برای افرادی که مشکل لوله رحمی داشتند مورد استفاده قرار می گرفت ، در حالی که فعلاً موارد استفاده متعددی پیدا کرده است . در این تکنیک تخمک خانم را طی مراحل جدا کرده و با اسپرم شوهرش در بیرون از بدن لقاح داده و سپس در رحم فرد می کارند .

 

برای انجام IVF – ET  ابتدا داروهای تحریک کننده تخمک گذاری استفاده می شوند که این داروها باعث رسیده شدن تعدادی تخمک در تخمدان می شوند .

برای بررسی و اندازه تعداد تخمک ها معمولاً از سونوگرافی استفاده می شود . سپس تخمک های رسیده را جدا کرده و اسپرم شوهر را در مجاورت آن قرار می دهند .

یک روز پس از تلقیح اسپرم ، تخم برای اثبات باروری مورد آزمایش قرار می گیرد ، روز بعد به منظور یافتن علایم تقسیم ، مورد آزمایش مجدد قرار گرفته و سپس به رحم منتقل می گردد .

زمان انتقال رویان ( تخم در حال تقسیم ) در مرحله 4 تا 8 سلولی است . شانس موفقیت با افزایش تعداد رویان ها انتقال یافته بیشتر شده ولی احتمال چند قلویی نیز افزایش می یابد .

معمولاً برای IVF – ET  از 3 رویان استفاده می شود .علاوه بر IVF – ET  امروزه از روش های پیشرفته دیگری نیز استفاده می گردد که فقط در اینجا اسامی آنها ذکر می گردد .

روش هایی مثل GIFT ( که اسپرم و تخمک به وسیله ابزار مخصوصی در لوله رحمی قرار می گیرد ) ، ZIFT( در این روش تخم به وسیله ابزار مخصوصی در لوله رحمی قرار داده می شود ) ، PESA,TESA,ICSI .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

منبع : کتاب آنچه زنان باید از بلوغ ، باروری و یائسگی بدانند


reviews-of-frequent-abortions-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

 بررسی هایی در مورد سقط های مکرر که برخی از زنان دار این مساله می شوند که امروز در سایت دکتر زنان به مسئله سقط پرداخته ایم با ماه همراه باشید .

 

یک خانم34 ساله با سابقه سه سقط جنین به کلینیک دکتر زنان مراجعه می کند . او می خواهد بداند که آیا علت قابل درمانی برای این مسئله وجود دارد ؟

در شرح حال چه اطلاعات خاصی در یافتن علت کمک کننده است ؟

سقط مکرر به سه مورد یا بیشتر سقط پشت سرهم گفته می شود که 1 درصد تمام زنان را تحت تأثیر قرار می دهد .

از آنجا که سقط جنین پدیده ای شایع است ( تقریباً از هر 5 حاملگی 1 مورد ) ، بنابراین استناد به فقط احتمالات آماری نشان می دهد بعضی از خانم هایی که سه تا یا بیشتر سقط پیاپی دارند ، صرفاً بد شانس هستند .

در اکثر موارد هیچ علت زمینه ای یافت نمی شود ، اما برای یک اقلیت مهم ، بررسی ها یک توضیح احتمالی را نشان می دهند .

این نـکته حائز اهمـیت است که در چه زمانی سقط جنین اتفاق افتاده است . به عبارتی در سه ماهه اول یا سه ماهه دوم .

سقط جنین در سه ماهه دوم ، می تواند به علت نارسایی سرویکس باشد ، وضعیتی که به طور مشخص در هفته 20-19 بارداری با اتساع خاموش سرویکس تظاهر می کند . نارسایی سرویکس غالباً بیش از واقعیت ، تشخیص گذاری می گردد .

بر اساس آزمون RCOG/MRC ، درمـان به وسیله سرکلاژ سرویکس از طریق واژن از نظر بقای جنین ، موثر نیست . در حال حاضر تمایل بر این است که سرکلاژ سرویکال چه قبل از حاملگی و چه در طی آن ، از طریق شکم گذاشته شود .

 

بررسی هایی در مورد سقط های مکرر
بررسی هایی در مورد سقط های مکرر

 

گزارش های مربوط به این عمل امیدوار کننده هستند ؛ هر چند که مدارک کمی از مطالعات شاهددار و تصادفی برای حمایت این درمان وجود دارد .

اطلاعات مهم دیگر به تاریخچه ژنتیکی بیمار و شریک جنسی وی بر می گردد . باید از آنها در مورد مشکلات مشابه تولید مثلی در بستگان نزدیکشان سئوال شود و اینکه آیا هیچ گونه شرایط ژنتیکی در فامیل آنها وجود دارد . در مورد سلامت طبی زوجین به خصوص خانم باید تحقیق به عمل آید .

تعدادی از بیماری های مزمن می توانند منجر به سقط مکرر شوند ، مثل دیابت کنترل نشده و لوپوس اریتماتوس سیستمیک .

داروهای مصرفی نیز حائز اهمیت می باشند . یک نمونه متوترکسات است که برای درمان روماتوئید آرتریت استفاده می شود ؛ این دارو یک داروی سیتوتوکسیک است و اگر در حین مصرف آن ، بارداری اتفاق بیافتد ، ممکن است منجر به سقط جنین گردد .

 

چه بررسی هایی در مورد سقط جنین یاید انجام شود؟

علی رغم بازده کم ، چندین بررسی کلیدی وجود دارد که با توجه به آنها می توان مشاوره مفیدی به بیمار ارائه داد یا اینکه درمانی را شروع کرد که شانس قابل قبولی برای تأمین نتیجه یک حاملگی موفق داشته باشد .

بین 5-3 درصد زوج های مبتلا به سقط مکرر ، دارای یک اختلال ژنتیکی هستند ، مانند یک جابه جایی متعادل معکوس یا یک جابجایی روبرتسونین .

بنابراین این مهم است که کاریوتیپ زوجین بررسی شود و اگر ناهنجاری وجود دارد ، زوجین باید به مشاور ژنتیکی مراجعه کنند .

مشاوره ژنتیک می بایست شامل موارد زیر باشد : احتمال اختلال زمینه ای ژنتیک که منجر به سقط یا ناهنجاری جنینی شود ، احتمال نیاز برای غربالگریدیگر اعضای خانواده و اینکه آیا نتیجه حاملگی به وسیله انتخاب جنین یا تشخیص پره ناتال بهبود می یابد .

 

سندرم آنتی فسفولیپید نیز علت مهم دیگری برای سقط مکرر است . این سندرم می تواند به واسطه حضور آنتی بادی های آنتی کاردیولیپین ( از دسته IgG یا IgM) یا آنتی کواگولانت لوپوس تشخیص داده شود .

تقریباً 15 درصد زنان مبتلا به سقط مکرر، این آنتی بادی ها را دارند ، در مقایسه با کمتر از 1 درصد در یک جمعیت کم خطر .

از آنجایی که ممکن است تغییرات موقت در سطوح این آنتی بادی ها وجود داشته باشد ، پیشنهاد می شود این آنتی بادی ها در دو نوبت با فاصله 6 هفته ای ( زمانی که خانم باردار نیست ) آزمایش شوند و جواب ها در صورتی مثبت تلقی شوند که دوبار آزمایش برای یک آنتی بادی مثبت باشد .

به طور فزاینده ای ترومبوفیلی وراثتی نیز به عنوان یکی از موارد مرتبط با سقط مکرر یا سقط دیررس شناخته شده است .

مکانیسم آن می تواند شبیه سندرم آنتی بادی آنتی فسفولیپید ، از طریق آسیب ترومبوتیک به جفت باشد . بنابراین باید در مورد سابقه خانوادگی ترومبوز سئوال شود و اسکرین کردن ترومبوفیلی بررسی شود .

یک بررسی مفید دیگر ، استفاده از اسکن اولتراسوند ترانس واژینال برای رویت مورفولوژی تخمدان ها و رحم می باشد . ناهنجاری های ساختمانی رحم اغلب عامل سقط مکرر شناخته می شوند ، هر چند گزارش های زیادی از حاملگی های طبیعی در زنان دارای رحم دیواره دار ، وجود ندارد .

در اکثر موارد ، جراحی شانس موفقیت کمی دارد . خانم هایی که قبلاً جراحی باز شده اند میزان ناباروری شان افزایش می یابد .

جراحی هیستروسکوپیک ممکن است موفقیت آمیز تر باشد ، ولی تا به حال تحت بررسی کامل قرار نگرفته است . قبلاً تعداد زیادی از آزمایش های اندوکرینی در بررسی سقط مکرر مهم تلقی می شدند . این آزمون ها شامل آزمایش های عملکرد تیروئید و HbA1c بودند .

 

 

با این وجود در حال حاضر مدارک موجود نشان می دهند که تا زمانی که بیمار علایم کلینیکی بیماری تیروئیدی یا دیابت را ندارد ، این بررسی ها غیر ضروری هستند .

بررسی هایی در مورد سقط های مکرر
بررسی هایی در مورد سقط های مکرر

سطح آنتی کاردیولیپین IgG بیمار ، به طور مداوم بالا بوده است . شما چه درمانی پیشنهاد می کنید ؟

ترکیب آسپرین با دوز پایین ( 75 میلی گرم ) و هپارین ( معمولاً هپارین با وزن مولکولی پایین استفاده می شود . به عنوان مثال 40 میلی گرم انوکساپارین روزانه ) برای درمان استفاده می شوند .

هپارین های با وزن مولکولی پایین ارجعیت دارند ، چون خطر کمتری از لحاظ عوارض جانبی ، به خصوص ترومبوسیتوپنی در اثر هپارین و استئوپوروز در مقایسه با هپارین های شکسته نشده دارند .

این درمان با تشخیص حاملگی آغاز می شود . مطالعات تصادفی شده نشان داده اند که این درمان ، به طور قابل توجهی خطر سقط جنین را کاهش می دهد .

این درمان حداقل تا سه ماهه دوم ادامه می یابد . بهتر است که درمان را بیشتر ادامه دهیم ، چون آنتی بادی های آنتی فسفولیپیدی با از دست رفتن جنین در اواخر بارداری و همچنین با پره اکلامپسی و محدودیت رشد داخل رحمی مرتبط هستند .

هرچند که در مطالعات شاهددار هیچ مدرکی دال بر اینکه این عوارض اواخر دوران بارداری با درمان فوق کاهش می یابند ، وجود ندارد . از آنجا که این آنتی بادی ها ، زن را در معرض خطر ترومبوز وریدی قرار می دهند ، هپارین درمانی می تواند نقش جلوگیری کننده از ترومبوز را نیز داشته باشد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب زنان و زایمان بر پایه علت و مراجعه


how-to-review-the-family-history-of-pre-pregnancy-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

نحوه بررسی سابقه پزشکی خانوادگی پیش از بارداری امروز در سایت دکتر زنان به این مساله پرداخته ایم با ما همراه باشید

سابقه پزشکی خانوادگی

در ویزیت قبل از باردار شدن شما ، یک پرسشنامه ژنتیکی وجود خواهد داشت که شامل سئوالاتی در مورد سابقه طبی خانواده شما و همسرتان می باشد .

آگاهی قبل از این اطلاعات ، به مسئول مراقبت بهداشتی شما کمک خواهد کرد تا احتمال وقوع نقایص هنگام تولد یا اختلالات ژنتیکی را در نوزاد شما ارزیابی کند .

اگر هر کدام از شما دو نفر ، سابقه خانوادگی یک بیماری ویژه را دارید ، شما و همسرتان بهتر است از لحاظ وجود این بیماری خاص ، قبل از باردار شدن بررسی شوید .

آزمون هایی جهت اختلالات ژنتیکی نظیر تالاسمی ، بیماری تایساکس ، بیماری سیکل سل ، هموفیلی ، دیستروفی عضلانی ، سیستیک فیبروزیس ، کره هانتینگتون  و Xشکننده ( یک شکل از عقب ماندگی ذهنی ) وجود دارد .

در زیر ، یک چک لیست وجود دارد که به شما کمک خواهد کرد خود را برای پرسشنامه ژنتیکی آماده کنید . قبل از تلاش برای جواب دادن به پرسشنامه ها ، شاید شما بخواهید از والدینتان در مورد این که آیا در اعضای خانواده آنها ، سابقه ای از این نوع بیماری ها وجود داشته است ، سئوال کنید .

در حین مطالعه این پرسشنامه ، شاید شما به برخی از شرایط ژنتیکی موجود در آن ، پاسخ مثبت بدهید .

به خاطر داشته باشید که این ، فقط یک فرم غربالگری است . پزشکتان می تواند پس از اینکه با شما و همسرتان صحبت کرد ، میزان خطر را بهتر تعیین کند . اگر پزشکتان صلاح بداند ، می تواند شما را به یک مشاور ژنتیک برای آزمون های آزمایشگاهی پیشرفته و مشاوره قبل از بارداری معرفی کند .

 

 نحوه بررسی سابقه پزشکی خانوادگی پیش از بارداری
نحوه بررسی سابقه پزشکی خانوادگی پیش از بارداری

امتحان کنید :

زمانی که می خواهید فرم ژنتیکی غربالگری خود را برای نقایص هنگام تولد و اختلالات ژنتیکی پر کنید ، در می یابید که جواب برخی از سئوال ها را نمی دانید .

شاید شما بخواهید از والدینتان در مورد آنها سئوال کنید . تکمیل کردن چک لیست قبل از ویزیت پیش از بارداری با پزشک یا مامایتان به شما کمک خواهد کرد تا بتوانید کمبودهای اطلاعاتی موجود را برای آنها پاسخ دهید .

 

خود غربالگری ریسک فاکتورها برای نقایص هنگام تولد و اختلالات ژنتیکی

یک علامت در کنار هر کدام از این جملات که برای شما یا همسرتان کاربرد دارد ، بگذارید .

1- من یک نوزاد با نقایص حین تولد داشته ام .

2- من تا کنون بیشتر از یک سقط داشته ام .

3- من سابقه تولد یک نوزاد مرده داشته ام .

4- من زمانی که نوزاد بعدی ام را دارم ، در سن 35 سالگی یا بیشتر از آن خواهم بود .

5- یکی از اعضاء خانواده ام تالاسمی دارد .

6- یکی از اعضاء خانواده ام تی ساکس دارد.

7- من یک فامیل هم خون مبتلا به یک بیماری نقص قلبی دارم که با آن متولد شده است .

8- من یک فامیل هم خون مبتلا به سندرم داون دارم .

9- من یک فامیل هم خون مبتلا به هموفیلی یا اختلالات خونریزی دهنده دارم .

10- من یک فامیل هم خون مبتلا به سیکل سل یا صفت سیکل سل دارم .

11- من یک فامیل هم خون مبتلا به سیستیک فیبروزیس دارم .

12- من یک فامیل هم خون مبتلا به عقب افتادگی ذهنی دارم .

13- من یک فامیل هم خون دارم که تست سندرم X شکننده او مثبت شده است .

14- من یک فامیل هم خون مبتلا به اسپینابیفیدا یا نقص لوله عصبی دارم .

15- من یک فامیل هم خون مبتلا به دیستروفی عضلانی دارم .

16- من یک فامیل هم خون مبتلا به بیماری هانتینگتون دارم .

17- من یک فامیل هم خون با برخی نقایص هنگام تولد دارم یا بیماری وراثتی دارم که در بالا به آنها اشاره نشده است .

18- بیماری فنیل کتونوری ( PKU ) در من تشخیص داده شده است .
شما و همسرتان باید این فرم را پر کنید و سپس نتایج آن را به پزشکتان اطلاع دهید تا مطالعه کند . بگذارید پزشکتان از جزئیات سابقه پزشکی شما آگاه شود .

 

از نظر بیماری های منتقله از راه جنسی بررسی کنید

از شما همچنین در مورد مواجهه احتمالی با بیماری های منتقله از راه جنسی ( STDs ) سئوال خواهد شد .

بسیاری از STDs علائمی به ویژه در خانم ها ، ندارند . با وجود آنکه هیچ کس نمی خواهد به این موضوع که شاید یک بیماری جنسی داشته باشد ، فکر کند ، اطمینان یافتن از این قضیه که شما قبل از باردار شدن مبتلا به یک بیماری جنسی نبوده اید ، بسیار با اهمیت است .

 

مواجهه با هرگونه STD می تواند در سلامت شما و نوزادتان اختلال ایجاد نماید . اگر شما احساس می کنید ، قبل یا در هنگام بارداری ، با یک STD تماس داشته اید این موضوع را به پزشک یا مامایتان اطلاع دهید .

او می تواند به راحتی برای شما آزمایش درخواست کند و در صورت لزوم شما را درمان نماید . پس از همه اینها ، شما معمولاً می توانید در انتظار یک حاملگی طبیعی باشید .

دوش واژینال

با پزشک متخصص زنان خود درباره دوش واژینال صحبت کنید . بسیاری از خانم ها از دوش واژینال قبل از حاملگی ، در طول آن  و بعد از بارداری ، باز داشته می شوند . دوش واژینال ممکن است توانایی بدن شما را در مقابله با عفونت هایی نظیر واژینوزباکتریال ، کاهش می دهد .

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب مراقبت های دوران بارداری


why-should-i-take-prenatal-medical-advice-seriously-1200x1200.jpg
22/ژانویه/2018

چرا باید مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی گرفت ؟ مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی بگیرید در سایت دکتر زنان به اهمیت این موضوع پرداخته ایم با ما همراه باشید

برای این که اطمینان حاصل کنید تمام نکاتی را که قبل از بارداری باید مواظب آن بود ، رعایت کرده اید ، یک قرار ملاقات با پزشک خودتان بگذارید .

ممکن است شما بخواهید قبل از انجام این ویزیت ، اطلاعاتی در مورد سابقه سلامتی خانواده همسرتان و خودتان جمع آوری کنید . همسر شما نیز باید در یک ویزیت قبل از بارداری شرکت کند.

بدین ترتیب هر دوی شما چیزهای زیادی در مورد آماده شدن برای بچه دار شدن فرار می گیرید ، و مهم تر از آن ، هر دوی شما با یکدیگر اقدام به این کار کرده اید .

امتحان کنید :

قبل از ویزیت قبل از بارداری :

  • برای پزشک یا مسئول مراقبت سلامتی خودتان اطلاعاتی راجع به وضعیت عمومی سلامتی خود در حال حاضر و نیز در مورد وضعیت سلامتی بارداری های قبلی خود آماده کنید .
  • اطلاعاتی راجع به سابقه پزشکی گذشته همسرتان و سابقه پزشکی خانواده تان کسب کنید .
  • از والدین خود یا اعضای خانواده در مورد سابقه پزشکی خانواده ، ایمونیزاسیون و بیماری های دوران بچگی بپرسید .
  • لیستی از شرایط ویژه ای که می خواهید در مورد آنها جستجو کنید و اثرات آنها را بر روی حاملگی ببینید ، تهیه کنید .

موارد زیر در یک ویزیت قبل از حاملگی ، ممکن است وجود داشته باشند :

1- یک معاینه فیزیکی برای اطمینان از اینکه شما وضعیت عمومی سالمی دارید ، و دستگاه تولید مثلتان سالم به نظر می رسد . این معاینه شامل یکتستپاپ اسمیر خواهد بود تا وضعیت سلامتی سرویکس را مشخص نماید .

2- یک پرسشنامه که راجع به سابقه پزشکی شما پر می شود و مشکلات پزشکی کنونی و گذشته شما را بررسی می نماید ، ممکن است گروه خونی شما پرسیده شود .

مراقبت بهداشت ، می خواهد در مورد عادات سلامتی و محیط شما ، نظیر رژیم غذایی و میزان و نوع فعالیت بداند .

او ممکن است از شما راجع به عمل های جراحی قبلی ، سن شما وقتی که برای اولین بار پریود شده اید ، روش انتخاب شما جهت پیشگیری از حاملگی ، در مورد این که آیا شما هیچ گونه بیماری مزمنی نظیر دیابت یا فشار خون بالا ، یا سابقه حساسیت داشته اید ، سئوال کند .

 

پزشک شما ، همچنین می خواهد بداند آیا شما برای حاملگی و باردار شدن ، مشکلاتی دارید یا آیا شما تا کنون سابقه سقط داشته اید .

این پرسشنامه پزشکی از شما در مورد بیماری های دوران بچگی نیز سئوال می کند . بهتر است پیش از این که برای ویزیت قبل از باردار شدن ، مراجعه کنید ، از والدین خود در مورد این که در گذشته چه بیماری هایی داشته اید و چه واکسن هایی دریافت کرده اید بپرسید .

اگر شما نیاز به واکسن داشته باشید یا در این ویزیت قبل از بارداری ، یادآوری یک واکسن را دریافت کنید ، شما باید سه ماه ، قبل از تصمیم برای باردار شدن ، منتظر بمانید .

واکسن سرخک ، اوریون ، و سرخچه ( سرخک آلمانی ) فقط یک بار زده می شود و به ندرت نیاز به یادآوری دارد .

 

چرا باید مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی گرفت ؟
چرا باید مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی گرفت ؟

 

کزاز و دیفتری هر ده سال یا شما در یک گروه سنی خاص قرار داشته باشید ، که از اثرات محافظتی واکسن سود ببرید ، واکسن های هپاتیت A ، هپاتیت B ،آنفولانزا ، پنوموکوک زده می شوند.

هم اکنون یک واکسن آبله مرغان در دسترس است ، اما بیشتر خانم ها در سن بارداری ، قبلاً به این بیماری مبتلا شده اند .اگر شما نمی دانید که در دوران بچگی به این بیماری مبتلا شده اید یا نه ، بهتر است واکسن را دریافت کنید .

همسر شما نیز باید بداند که آیا قبلا به این بیماری مبتلا شده است یا واکسن آن را گرفته است و اگر نمی داند باید با پزشک درمورد این که آیا نیاز به واکسیناسیون دارد یا نه مشورت نماید .

آبله مرغان در دوران بزرگسالی می تواند بسیار خطرناک باشد . انجام دادن کلیه واکسیناسیون ها بر اساس زمان بندی مشخص ، به شما کمک خواهد کرد تا با اطمینان خاطر اقدام به باردار شدن کنید .

در پرسش نامه پزشکی همچنین ، سئوالاتی پیرامون این قضیه وجود دارد که آیا شما یا همسرتان در مواجهه با ” عوامل خطر زا ” نظیر : مواد شیمیایی خاص ، فلزات سنگین ، سرب ، و رادیاسیون  بوده اید که میتوانند روی توانایی شما جهت باردار شدن یا رشد نوزاد تاثیر بگذارند .

 

عامل خطر زا که توسط موسسه ملی سلامتی و امنیت شغلی ( NIOSH ) فهرست بندی شده است ، به دو دسته تقسیم می شوند :

الف عوامل خطر ساز برای سیستم باروری مردانه

ب – عوامل خطر ساز برای سیستم باروری زنانه

عوامل خطر ساز سیستم مردانه ، می توانند بر روی تعداد اسپرم ها یا کیفیت آنها یا بر روی توانایی اسپرم ها جهت بارور کردن تخمک تاثیر بگذارند .

عوامل خطر ساز زنانه می توانند منجر به ناباروری ، تغییرات سیکل قاعدگی ، سقط ، تولد پیش از موعد همان زایمان زودرس ، نقایص تولد ، وزن کم هنگام تولد ، و اختلالات رشد بشوند .

علاوه بر عوامل خطر ساز معمولی که در محیط های کاری وجود دارند ، نیز در تفریحات یا اطراف خانه وجود دارند که می توانند برای حاملگی زیان بار باشند .

برای مثال : سرب به کار رفته در فلزات بودار ، کارخانه های رنگ سازی ، چاپ کردن ، سرامیک ، لعاب کوزه های سفالی .

ببینید آیا شما درگیر فعالیت هایی چه در محل کار و چه در دوران فراغت شده اید که نیاز به استفاده از عوامل خطر ساز داشته باشد .

چرا باید مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی گرفت ؟
چرا باید مشاوره پزشکی قبل از بارداری را جدی گرفت ؟

 

در بیشتر موارد ، برای محافظت در برابر عوامل خطر ساز ، راه های زیر پیشنهاد می شود :

به حداقل رساندن تماس با ماده زیان آور ، نگهداری مواد خطر زا در ظروف کاملاً بسته شده و سر پوشیده ، پوشیدن لباس های محافظت کننده نظیر ماسک ها و گان ها  و شستشوی دقیق دست ها بعد از تماس با عوامل آسیب رسان و قبل از خوردن و آشامیدن .

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان دکتر مژگان کریمی

برای مطرح کردن سوالات همین الان تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

 

 

منبع : کتاب مراقبت های دوران بارداری


logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
چهارشنبه ها ساعت 18 تا 20
پنج شنبه ها ساعت 10 تا 12
شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.