درحال بارگذاری ...



جدید ترین مطالب اختصاصی زنان و زایمان

all-about-managing-kidney-disease-in-women-for-easy-delivery-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

 

مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان

همچنین میتوانید از مطالب قبل که به درخواست شما در سایت دکتر زنان انتشار داده شده است استفاده کنید

آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید

شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است

بیماران کلیوی

مرور کلی

بیماری کلیوی در دوران بارداری نسبتاً نادر است و در حدود 12/0 – 03/0 درصد امکان وقوع دارد متخصصان زنان احتمالاً بیشتر با آن دسته از زنان با بیماری زمینه ای کلیه روبه رو می شوند که با بهبود بیماری کلیوی به موفقیت در باروری دست پیدا می کنند.

مدیریت زنان باردار مبتلا به این عارضه نیاز به چالش بین متخصصان زنان و زایمان، پزشکان طب مادر و جنین، نفرولوژیست، متخصص بیهوشی، متخصص نوزادان دارد.

بنابراین یک رویکرد چندرشته ای باید در مدیریت زنان باردار با زمینه بیماری کلیوی در پیش گرفته شود. هرچه درجه درگیری کلیوی افزایش پیدا کند عوارض همزمان مادری و جنینی بیشتر خواهد شد.

موربیدیتی های مادری شامل پره اکلاپسی اکلامپسی، بدتر شدن درگیری کلیوی، فشار خون مزمن، کنده شدن جفت، کم خونی و زایمان سزارین است.

 

عوارض جنینی همراه شامل تولد پیش از موعد، وزن کم زمان تولد و مرگ نوزادی جنینی است.

پزشکان باید درک پایه ای از فیزیولوژی طبیعی زنان باردار با توجه به اختلالات کلیوی در دوران بارداری داشته باشند.

در ماه اول لقاح GFR حدود 50% افزایش می یابد در حالی که جریان خون کلیوی حدود 50 تا 80% افزایش می یابد.

 

همه چیز درباره مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسانهمه چیز درباره مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان
همه چیز درباره مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان

 

 

این تغییرات فیزیولوژیک منجر به کاهش سطح کراتین و اوره سرم به حد mg/dl 5/0 و mg/dl 9 می شود. بنابراین کراتین سرم mg/dl 9/0 و نیتروژن mg/dl 14 ممکن است نشانه بیماری زمینه ای کلیوی در حاملگی باشد.

طی سه ماهه سوم بارداری GFR تا حد 20% افت می کند که اثر ناچیزی روی کراتینین سرم دارد. سطوح قبل از حاملگی طی 3 ماه بعد از زایمان قابل دستیابی است.

در مورد مدیریت زنان باردار مبتلا به بیماری مزمن کلیوی اطلاعات علمی کمی وجود دارد. با این حال باروری و توانایی حفظ بارداری بدون عارضه به طور کلی به درجه ای از اختلال کلیوی و یا عدم وجود یا عدم وجود فشار خون بالا ارتباط دارد و نه به طبیعت بیماری زمینه ای کلیوی زنان باردار با زمینه نارسایی کلیه به 3 کانگوری بر اساس میزان کراتینین سرم تقسیم می شوند:

1- نرمال یا فقط مختصری اختلال عملکرد کلیوی (کراتینین سرم کمتر از mg/dl 4/1 ) Preserved to mild

2- نارسایی متوسط کلیوی (کراتینین بین mg/dl 4/1 تا mg/dl 8/2 – 4/2 ) (moderate)

3- نارسایی شدید کلیوی (کراتینین بالاتر از mg/dl 8 .2 – 4 .2 )  (Severe)

زنان با ناتوانی خفیف کلیوی معمولاً بارداری های موفقی دارند و به نظر نمی رسد باعث بدتر شدن بیماری زمینه ای کلیوی شود.

حدود نیمی از زنان باردار مبتلا به اختلال کلیوی خفیف تجربه بدتر شدن پروتینوری را دارند که می تواند به سمت طیف بیماری شدید همراه با ادم نفروتیک پیشرفت کند.

ممکن است نتایج پری ناتال با حضور فشار خون کنترل نشده و پروتینوری نفروتیک در اوایل حاملگی به خطر بیفتد. نتایج پری ناتال در زنان با بیماری خفیف کلیوی حداقل اثر را می پذیرد و خطر از دست رفتن غیر قابل برگشت عملکرد کلیوی ناچیز است.

 

ولی به طور کلی ممکن است این واقعیت برای بیماری های کلیوی خاص صادق نباشد. برای مثال در زنان باردار مبتلا به اسکرودرمی شدید و پری آرتریت ندوزا که بیماری اغلب با فشار خون بالا همراه است، پیش آگهی ضعیف است.

بارداری در بعضی از این افراد با بیماری شدید کنتراندیکاسیون دارد. در زنان مبتلا به نفریت لوپوسی برخلاف زنان با گلومرونفریت اولیه، خصوصاً آنهایی که 6 ماه قبل از لقاح بیماری آنها فعال بوده است ، نباید حاملگی رخ دهد. در مورد اثرات بد بارداری در سیر طبیعی پروسه بیماری هایی کلیوی مثل نفریت IgA ، اسکروز فوکال گلومرولی، نفریت مبرانوپرولیفراتیو، نفروپاتی ریفلاکس، اختلاف نظر وجود دارد.

با این حال به طور کلی اتفاق نظر بر این است که اختلال عملکرد کلیوی در صورت همراهی با فشار خون پیشرفت می کند و عوارض مادری و جنینی به طور قابل توجهی افزایش می یابد.

اطلاعات اندکی درباره زنان با اختلال متوسط یا شدید عملکرد کلیوی وجود دارد. عواقب جنینی همچنان در 90 –%80 از حاملگی ها در زنان با اختلال متوسط کلیوی بعد از رد کردن سقط خود به خودی خوب است.

در زنان با نارسایی شدید کلیوی میزان تولد زنده حدود 64% است. پیشرفت و بدتر شدن سیر بیمار کلیوی بزرگ ترین دلیل نگرانی در زنان با اختلال متوسط تا شدید کلیوی است به علت اینکه حدود 50% از زنان باردار با کراتینین سرمی در حد mg/dl 4/1 یا بیشتر افزایش کراتینین در طی بارداری را تا حد mg/dl 5/2 در سه ماه سوم تجربه می کنند.

بیشترین خطر برای پیشرفت سریع به سمت بیماری مرحله انتهایی کلیوی در کراتینین سرم بالاتر از mg/dl 2 در اوایل بارداری دیده می شود.

در عرض 6 ماه پس از زایمان 23% از این زنان به سمت مرحله نهایی بیماری کلیوی پیشرفت می کنند. تشخیص نارسایی کلیوی از پره اکلاپسی اضافه شده به علت اینکه پروتینوری و فشار خون بالا ممکن است از تظاهرات اختلال زمینه ای کلیوی باشد، اغلب دشوار است.

 

با این حال پره اکلاپسی اضافه شده ممکن است تا حد 80% از موارد دیده شود. بنابراین به عنوان اولین خطر تهدید کننده در زنان با نارسایی متوسط کلیوی اضافه شدن پراکلامپسی و احتمال عواقب بد نوزادی و نارسایی کلیوی شدید است. لذا انجام مشاوره زنان دچار نارسایی متوسط کلیوی قبل از بارداری، ضروری است.

 

مشاوره بارداری

به زنان باید مشاوره داده شود که کراتینین سرم در حد بیشتر از mg/dl 5/1 و فشار خون بالا فاکتورهای خطر مستعد کننده مهم برای تشدید دائمی بیماری کلیوی هستند.

هرچه اختلال کلیوی پیشرفت کند قدرت باروری کاهش می یابد. بارداری طبیعی در مواردی که کراتینین سرم بالاتر از mg/dl 3 باشد یا GFR کمتر از ml/min 25 باشد غیرمعمول است.

میزان شیوع گزارش شده از بارداری بین زنانی که نیازمند دیالیز هستند 5/1 – 3/0 % در سال است. از دست رفتن جنین افزایش می یابد با این حال پیشرفت های اخیر در مدیریت این بیماران باردار منجر به تولد نوزاد زنده در حد 50% از موارد شده است.

با کنترل فشار خون و نارسایی متوسط کلیوی نتایج حاملگی مشابه با بیماران دچار بیماری کلیوی با فشار خون نرمال می شود.

به طور ایده آل فشار خون دیاستولیک قبل از بارداری باید در حد کمتر از mmHg 90 حفظ شود. به زنان باید مشاوره داده شود که حداقل 1 سال بعد از پیوند کلیه از دهنده وابسته زنده و حداقل 2 سال بعد از پیوند کلیه از دهنده غیر وابسته فوت شده برای اجتناب از مشکلات ایمونوتراپی و رد پیوند اقدام برای حاملگی را به تأخیر بیندازند.

حاملگی تأثیر اندکی بر عملکرد کلیه در زنان با پیوند کلیه آلوگرفت دارد.

 

مدیریت درمان

یک رویکرد چند رشته ای در مرکز درمانی سطح سه تحت نظارت دقیق متخصص زنان، فوق تخصص طب مادر و جنین و نفرولوژیست باید انجام شود.

سونوگرافی کلیوی زنان باردار با درگیری کلیوی برای ارزیابی کلیه می تواند انجام شود. تست های آزمایشگاهی اولیه باید شامل تست های اختصاصی که در تشخیص زودرس نارسایی کلیه و نیز پره اکلامپسی اضافه شده کمک کننده هستند باید انجام شود. لذا علاوه بر تست های پره ناتال معمول آزمون زیر نیز باید انجام شود:

1- CR سرم، BUN ، آلبومین، الکترولیت

2- جمع آوری ادرار 24 ساعته از نظر حجم، پروتئین و کلیرانس کراتینین، چک پروتئین ادراری از طریق یک نسبت prt/cr تصادفی نیز قابل انجام است.

3- آنالیز ادراری و کشت ادراری (برای کشف باکتریوری بی علامت)

4- سطح اسید اوریک، آسپارتات، آلانین آمنیو ترانسفراز، شمارش کامل خونی و تعداد پلاکت

5- LDH، PT، PTT  باید همچنین به عنوان ارزیابی پایه باید انجام شود. تعداد و فواصل ویزیت پره ناتال باید براساس شدت بیماری کلیوی و بروز سایر عوارض مثل فشارخون و محدودیت رشد جنین باشد.

به طور کلی زنان می توانند هر 2 هفته تا 32-30 هفته حاملگی و پس از آن هفتگی ویزیت شوند. پارامترهای کلیوی مادر باید هر 4 هفته در طی حاملگی ارزیابی شود مگر در شرایطی که تعداد بیشتری بررسی ضروری شود و همچنین تعداد بیشتری غربالگری از نظر باکتویوری بی علامت باید در طی حاملگی انجام شود.

تست بررسی سلامتی جنین مانند انجام BPP بهتر است از حدود 32 – 30 هفته حاملگی شروع شود. خصوصاً در سندرم نفروتیک که باهایپوآلبومینی همراه است.

 

همه چیز درباره مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان
همه چیز درباره مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان

 

ارزیابی سونوگرافی برای تعیین سن حاملگی، بررسی آناتومی جنین و نظارت بر رشد جنین بخش جدایی ناپذیر از نظارت بر سلامتی جنین در این بارداری ها می باشد.

به طور کلی از دادن دیورتیک باید پرهیز شود، به خصوص در بیماران باردار با سندرم نفروتیک چرا که این زنان به خودی خود دچار کاهش حجم پلاسمایی هستند و کاهش حجم داخل عروقی بیشتر منجر به اختلال در خون رسانی جفتی می شود.

علاوه بر این از آنجایی که فشار خون به طور معمول در طی حاملگی کاهش پیدا می کند درمان دیورتیک می تواند باعث تسریع کلاپس عروقی و یا وقایع ترومبوتیک شود.

با این حال این توصیه نسبی است چرا که گاهی در این بیماران مشاهده می شود که کلیه نمک را حفظ می کند لذا دیورتیک با احتیاط در آنها مورد استفاده قرار می گیرد.

این امر به ویژه برای زنان مبتلا به نفروپاتی دیابتی که در آنها احتباس بیش از حد نمک ممکن است منجر به فشار خون بالای وابسته به حجم شود صادق است پروفیلاکسی با ضدانعقاد (برای مثال هپارین) در بیماران باردار با سندرم نفروتیک توسط برخی متخصصان توصیه شده است ولی اطلاعات اندکی برای اثبات کارایی چنین درمانی در دسترس است.

مشاوره تغذیه ای برای بارداری که نیاز به دیالیز دارند یا آنهایی که دچار سندرم نفروتیک هستند توصیه می شود مصرف پروتئین و کالری کافی در این زنان باید تضمین شود.

رژیم غذایی باید با ویتامین های محلول در آب و روی تکمیل شود.

کم خونی یک مسئله بالینی شایع در زنان باردار نیازمند به دیالیز است. درمان کم خونی شامل تزریق خون (اگر اندیکاسیون پیدا کند) و تجویز اریتروپوئتین برای حفظ هموگلوبین حداقل gr/dl 10 یا 11 است.

 

 

مکمل های ویتامینی نیز همچنین به عنوان بخشی از رژیم دیالیز است. از دیالیز باید برای حفظ BUN کمتر از mg/dl 50 برای جلوگیری از پلی هیدروآمنیوس و بهبود عاقبت جنینی استفاده کرد.

با دیالیز صفاتی طی حاملگی دفعات دیالیز باید افزایش یابد و حجم تعویض باید کاهش یابد. دفعات همودیالیز باید به 7 – 5 بار در هفته برای کنترل اورمی افزایش یابدو باید شامل یک فیلتراسیون با سرعت آهسته، بافر بیکربنات و حداقل هپارینه شدن برای اجتناب از افت فشار ناشی از دیالیز و کاهش حجم باشد.

اندیکاسیون های کمی برای بیوپسی کلیه در طی حاملگی وجود دارد و اینها شامل آن دسته از زنانی است که دچار بدتر شدن  توجیه نشده اختلال عملکرد کلیه یا سندرم نفروتیک علامت دار شدید قبل از 32 هفته حاملگی هستند.

چنانچه اندیکاسیون وجود داشته باشد بیوپسی کلیه توسط پزشکان مجرب با کنترل فشار خون و تست های انعقادی نرمال در بارداری به صورت ایمنی قابل انجام است.

زنان باردار با سابقه قبلی بیماری کلیوی یا فشار خون مزمن بسیار بیشتر از جمعیت کنترل در خطر پره اکلامپسی اضافه شده هستند.

که به طور شایع در اواسط بارداری یا اوایل سه ماهه سوم رخ می دهد. ممکن است افتراق پره اکلامپسی اضافه شده از تشدید بیماری زمینه ای مشکل باشد خصوصاً  در زنان با بیماری های گلومرولی که مستعد به پروتینوری و افزایش فشار خون هستند.

درهر صورت وقتی این شرایط رخ می دهد بیمار باید در بیمارستان بستری شود و مانند زنانی که پره اکلامپسی اضافه شده رخ داده باشد مدیریت درمانی انجام شود.

در حالی که بحث در مورد اینکه آیا فشارخون خفیف (دیاستول mmHg 100 – 90) در زنان باردار بدون بیماری کلیوی زمینه ای باید درمان شود وجود دارد، درمان در این حد فشارخون وقتی که با بیماری زمینه ای کلیوی همراه هست توصیه می شود.

 

هدف فشارخون دیاستولیک (mmHg 80) است. رشد جنین باید به دقت مانیتور شود. در صورت وجود اختلال رشد جنین یا سازش جنین یا هر دو علی رغم مطلوب بودن شرایط مادری، زمان زایمان تحت تأثیر قرار می گیرد.

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

منبع : کتاب پروتکل های بارداری های پر خطر


is-the-prevalence-of-cesarean-delivery-prevalent-in-obese-women-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است

همچنین میتوانید از مطالب قبل که به درخواست شما در سایت دکتر زنان انتشار داده شده است استفاده کنید

آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید

مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان

چاقی

اهمیت بالینی

از سال 1980 در سراسر جهان نرخ چاقی دو برابر شده است. در ایالات متحده بیش از   زنان چاق هستند. بیش از نیمی از زنان باردار دارای اضافه وزن یا چاقی و 8% و یا بیشتر (بسته به توزیع جغرافیایی) بسیار چاق هستند.

پیامدهای عمده این اپیدمی چاقی افزایش میزان مرگ زودهنگام و عوارض چندگانه همراه با افزایش در هزینه های مراقبت های بهداشتی است.

چاقی به عنوان یک بیماری مزمن و راجعه است که دارای اجزای رفتاری، متابولیک، محیطی و ژنتیک است. سبک زندگی بی حرکت، کمبود خواب، رژیم غذایی نامناسب، افزایش وزن بیش از حد در بارداری از عوامل عمده اپیدمی چاقی هستند.

افزایش وزن بیش از حد در بارداری به خصوص در زنان چاق یا دچار اضافه وزن، خطر عوارضی مثل دیابت، فشارخون، زایمان به شیوه جراحی آپنه خواب، ناهنجاری های جنینی، ماکروزومی، مرگ جنین و عوارض نوزادی را بیشتر می کند.

 

پاتوفیزیولوژی

بارداری با بسیاری از تغییرات فیزیولوژیکی و غدد درون ریز در ارتباط است. تحت شرایط طبیعی در حاملگی افزایش مقاومت به انسولین ایجاد می شود.

فاکتورهای مشابه به انسولین و هورمون انسولین برای تکثیر سلولی، توسعه بافتی و متابولیسم انرژی ضروری هستند. در بیماران باردار چاق یا دچار افزایش وزن مقاومت به انسولین بیشتر می شود که زیان آور است.

آیا شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است ؟
آیا شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است ؟

 

 

افزایش وزن بیش از حد در بارداری، باعث ذخیره بیشتر چربی و افزایش بیشتر مقاومت به انسولین می شود. افزایش چاقی همچنین منجر به افزایش سطح آدیپونکتین ولپتین می شود.

آدپیونکتین حساسیت به انسولین و هموستاز قند خون را تنظیم می کند. شرایط هم زمان دیگری که در بارداری باعث ایجاد مقاومت به انسولین هستند HPL مشتق شده از جفت، پروژسترون، استروژن و سیتوکین ها (TNFa) هستند.

تمام این تغییرات باعث مستعد شدن زنان باردار به خصوص زنان چاق یا دارای افزایش وزن به دیابت بارداری، دیابت بعد از بارداری هستند وزن نرمال و ورزش قبل و در طی بارداری می تواند باعث برگشت این عواقب بد و پاسخ های اندوکرین شود.

در مقابل افزایش وزن اضافی در بارداری اثر معکوس دارد و بالقوه مضر است.

 

تشخیص

برای افراد غیرباردار چاقی براساس شاخص توده بدنی تشخیص داده می شود و طبقه بندی می شود. دسته بندی برای بزرگسالان به شرح زیر است.

BMI زیر 5/18: لاغر، 9/24 – 5/18 : وزن طبیعی، 9/29 – 25 : اضافه وزن، 30 و بالاتر : چاق، محدودیت BMI آن است که بازتاب تفاوت در ترکیب بدن در آن نشان داده نمی شود با توجه به تغییرات فیزیولوژیک نرمال همراه با بارداری شامل ادم اضافی، جنین و مایع آمینوتیک محاسبه درست BMI در بارداری امکان پذیر نیست.

چاقی در دوران بارداری با وزن مورد ارزیابی قرار می گیرد و این طور تصور می شود که افزایش وزن اضافی نشانه تجمع چربی اضافی است.

 

 

 

در زنان باردار غیرچاق در شرایط نرمال در دوران بارداری حدود 6-5% تجمع چربی اضافی وجود دارد. افزایش وزن بیش از حد در بارداری با عوارض همراه زیادی مانند ماکروزمی جنین، زایمان به شیوه جراحی، عوارض نوزادی همراهی دارد.

انستیوطب داخلی (IOM) اخیر دستورالعملی برای افزایش وزن طی بارداری براساس BMI قبل از بارداری داده است.

خلاصه گزارش IOM نشان می دهد که استفاده از BMI به عنوان یک رویکرد که بر آن اساس توصیه های لازم به بیمار داده شود.

دستورالعمل IOM کاهش خطر تولد نوزاد کم وزن را اصل قرار داده است و سایر عوارض همراه با چاقی را مدنظر ندارد.

بنابراین از دستورالعمل افزایش وزن IOM باید در همراهی با قضاوت بالینی درست و همچنین از تعادل بین زن باردار و افراد ارائه کننده خدمات سلامتی در حوزه رژیم غذایی و ورزش استفاده شود.

توصیه های ACOG این است که مراقبت فردی و قضاوت بالینی در مدیریت زنان چاق یا دارای افزایش وزن ضروری است.

ACOG برای زنان باردار دارای افزایش وزن که کمتر از میزان توصیه شده وزن گیری داشته اند، ولی وزن گیری جنین مناسب بوده است.

تشویق به اضافه وزن را توصیه نمی کند زیرا معتقد است که شواهدی موجود نیست که نشان دهد تشویق به افزایش وزن برای رسیدن به حد مطلوب توصیه شده در دستورالعمل IOM عواقب مادری یا جنینی را بهبود بخشد.

 

 

آیا شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است ؟
آیا شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است ؟

 

درمان

هرم درمان چاقی برای بیماران غیرباردار شامل اصلاح شیوه زندگی (رژیم غذایی و فعالیت فیزیکی)، درمان دارویی، جراحی است. در حال حاضر گزینه های درمانی در حاملگی محدود به اصلاح شیوه زندگی است.

 

ویزیت اولیه

در حالت ایده آل بیماران دارای افزایش وزن یا چاق باید مشاوره قبل از بارداری شوند و توصیه به اصلاح شیوه زندگی در آن زمان به آنها تجویز شود.

به هر حال حاملگی می تواند به عنوان زمان ایده آل برای اصلاح شیوه رفتاری مورد توجه قرار گیرد از زیرا زنان بیشتر تمایل به اصلاح رفتار در این زمان دارند.

همچنین آنها در این زمان از دسترسی سریع و مکرر به مراقبت های پزشکی سود می برند. در ویزیت اولیه بارداری این مهم است که مشخص شود چاقی بیمار به شیوه زندگی بی تحرک وابسته است و یا به علت یک وضعیت پزشکی موجود از قبل می باشد.

بنابراین در ویزیت اولیه برخی از علل پزشکی ژنتیکی نادر و دیگر علل پزشکی برای چاقی باید رد شوند مانند سندرم پرادرویلی، سندرم بارت بیدل، کوشینگ و هایپوتیروئیدی.

پنجاه درصد از زنان با سندرم تخمدان پلی کیستیک چاق هستند اغلب آنها سیکل قاعدگی نامنظم، مقاومت به انسولین و حاملگی آنها با عوارضی مثل دیابت حاملگی همراه است.

برای درمان مقاومت به انسولین به این بیماران اغلب توصیه به درمان با متفورمین قبل از حاملگی می شود.

 

 

 

این دارو در حاملگی چنانچه نیاز باشد می تواند ادامه پیدا کند یا به گلیبورید چنانچه دیابت تایپ 2 تشخیص داده شود تغییر کند.

داروی ضد افسردگی به طور شایع تجویز می شوند، می توانند به صورت قابل توجهی باعث افزایش وزن شوند. غربالگری زودهنگامی برای تشخیص دیابت تایپ 2 تشخیص داده نشده در بارداری در زمانی که BMI قبل از بارداری آنها 30 یا بالاتر باشد توصیه می شود.

تعیین سن حاملگی در سه ماهه اول توسط سونوگرافی و غربالگری برای آنوپلوئیدی در سه ماهه اول توسط ACOG توصیه شده است و خصوصاً در زنان دچار افزایش وزن یا چاق ضروری است.

در 22-18 هفته سونوگرافی دوم برای بررسی ساختمانی جنین توصیه می شود. سایز مادر ممکن است مانع از دیدن تمام ساختارهای جنین شود و پیگیری دیگری حدود 4-2 هفته بعد ممکن است مورد نیاز باشد.

پزشکان باید با زبان غیر قضاوت گرایانه با زنان چاق یا دارای افزایش وزن مشاوره کنند و به شرایط از طریق رویکرد چند دیدگاهی با توجه به فاکتورژنتیک بیولوژیک فرهنگی و محیطی که منجر به افزایش وزن می شود نگاه کنند. مصاحبه انگیزشی مفیدترین روش ارتباط بین بیمار و پزشک است.

در اولین ویزیت پره ناتال با بیمار باید راجع به مزایای افزایش وزن مناسب یا حتی عدم افزایش وزن، تغذیه و ورزش برای به دست آوردن بهترین نتایج بارداری مشاوره انجام شود.

رژیم غذایی منطقی، محدودیت کالری و ورزش می تواند افزایش وزن طی بارداری را محدود کنند و خطر دیابت، پره اکلامپسی، ماکروزومی جنین و زایمان به شیوه جراحی را کاهش دهد.

در حالت ایده آل مشاوره تغذیه باید توسط یک متخصص تغذیه به صورت فردی ارائه شود. تغذیه درمانی باید یوکالریک باشد و شامل یک برنامه غذایی کربوهیدراته که مواد مغذی را طی 3 وعده غذایی اصلی و 3 میان وعده تقسیم کند باشد.

 

به زنان باید توصیه شود که وعده های غذایی را حذف نکنند و مواد مغذی شامل میوه جات، سبزیجات، لبنیات کم چرب، گوشت بدون چربی و غلات سبوس دار استفاده کنند و مصرف سدیم قند و چربی را کم کنند.

به بیماران باید توصیه شود روزانه حداقل 30 دقیقه فعالیت های بدنی داشته باشند و از آنجایی که بسیاری از آنها قبلاً بی تحرک بوده اند باید تشویق شوند که بعد از هر وعده غذایی در صورت امکان یک پیاده روی متوسط تا تند برای مدت کلی 150 دقیقه یا بیشتر در هفته داشته باشند.

 

عوارض

چاقی مادر با عوارض متعدد جنین و مادر همراه است. در میان آنها سقط، مرگ جنین قبل از زایمان، کاهش رشد جنین، ماکروزومی، مرگ نوزادی شیوع بیشتری دارد.

چاقی همچنین به عنوان یک ریسک فاکتور برای مرگ های مادری است. همچنان که گفته شد در میان عوارض مادری پره اکلامپسی، دیابت و زایمان به شیوه جراحی شایع است.

ناهنجاری های مادرزادی شامل نقایص قلبی (OR 1.2) نقص لوله عصبی (OR 1.8) و امفالوسل (OR 3.3) شایع تر است و توسط کنترل مطلوب قندخون در زمان لقاح و هفته های اول بارداری به طور بالقوه می توان از آنها جلوگیری کرد.

زمان بندی برای انجام تست های مراقبت بارداری به نوع و شدت عوارضی که بیمار را درگیر کرده است، بستگی دارد. برای پیشگیری از تولد زودرس ایاتروژنیک که نتیجه آزمون های مثبت کاذب است باید توجه ویژه به تفسیر این آزمون ها داشت.

 

 

 

برای عوارض خاص مانند محدودیت رشد جنین آزمون های اختصاصی زودهنگام در سن حاملگی 28-26 هفته ممکن است اندیکاسیون پیدا کند.

جثه بزرگ این بیماران می تواند مانع ارزیابی کافی جنین و مانند یک مانع باعث بررسی حداقل جنین شود. به نظر می رسد اخیراً تجهیزات سونوگرافیک در دسترس برای ارزیابی یا مطالعات تصویربرداری مؤثرتر هستند.

کنترل درد حین زایمان با بی حسی اپیدورال نه تنها یک روش مطلوب است. بلکه گاهی اوقات از نظر درمانی اندیکاسیون خواهد داشت.

زیرا بی حسی اپیدورال کمری باعث تغییرات مصرف اکسیژن و بهبود برون ده قلب و نیز کاهش خطرات همراه با تجویز دارو در بیماران چاق خواهد شد.

زنان چاق در معرض خطر بیشتری برای زایمان به شیوه جراحی و سزارین هستند. کوتاه شدن زمان عمل جراحی با استفاده از برش های عرضی بالای شکم منجر به کاهش عوارض حین و بعد از عمل جراحی خواهد شد.

با ظهور اپیدمی چاقی بسیاری از زنان چاق تحت عمل های جراحی چاقی قرار گرفته اند. مدیریت این بیماران در زمان حاملگی بیشتر به نوع عمل جراحی آنها بستگی دارد تا عوارض ناشی از چاقی که به علت آن درمان شده اند.

اگر آنها به یک کاهش وزن متوسط بعد از عمل جراحی دست پیدا کنند عوارض در حاملگی آنها کم شده و عواقب بارداری بهتر خواهد بود.

بسته به نوع عمل جراحی  این بیماران عوارض خاصی را در حاملگی تجربه خواهند کرد که گاهی مداخله جراحی یا دارویی را ضروری می سازد.

مانند ایجاد فتق که منجر به اسکیمی روده شود، تهوع بیش از حد، انسداد روده، تنگی محل سچور، کمبود ویتامین 12 B، A و فولات و اسهال مزمن.

 

 

 

نتیجه گیری

1- چاقی روی قدرت باروری، بارداری و فرزندان تأثیر می گذارد.

2- چاقی در دوران بارداری با تغییرات پاتوفیزیولوژیکی که منجر به موارد ذیل می شود همراهی دارد.

3- افزایش شانس از دست رفتن جنین (اوایل و اواخر بارداری)

4- افزایش میزان ناهنجاری های مادرزادی

5- افزایش عوارض همراه مادری مانند:

الف – پره اکلامپسی، با  هر 2m/kg 5 افزایش BMI ریسک 2 برابر می شود.

ب – ترمبوآمبولیسم، ریسک 2 برابر می شود.

ج – دیابت بارداری میزان آن 4-3 برابر افزایش می یابد.

6- افزایش زایمان سزارین تا حد 50%

7- افزایش میزان مرگ مادری براساس عوامل خطر بالا

8- اصلاح منطقی سبک زندگی در حاملگی، باعث بهبود عواقب مادری نوزادی می شود.

9- کاهش وزن بین بارداری ها باعث بهبود عواقب مادری و نوزادی می شود.

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

منبع : کتاب پروتکل های بیماری های پر خطر


what-you-need-to-know-about-antiphospholipid-syndrome-in-women-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید

همچنین میتوانید از مطالب قبل که به درخواست شما در سایت دکتر زنان انتشار داده شده است استفاده کنید

مدیریت بیماری کلیوی در زنان برای داشتن زایمان آسان

شیوع زایمان سزارین در زنان چاق بیشتر است

حاملگی یک شرایط افزایش انعقادپذیری به علت افزایش فاکتورهای انعقادی وابسته به ویتامین k توسط سیستم هورمونال و کاهش سطح پروتئین ضدانعقادی s و کاهش فیبرینولیز و همزمان با استاز در سیستم وریدی اندام تحتانی و صدمه عروقی به واسطه تهاجم جفتی است.

بنابراین ریسک ترمبوز وریدی (VTE) حداقل 5 برابر در حاملگی در مقایسه با زنان غیرباردار هم سن افزایش می یابد.

در ایالات متحده آمریکا VTE از هر 1600 بارداری 1 مورد را عارضه دار می کند که تقسیم می شود بین ترمبوزهای وریدی های عمقی (75 %) و آمبولی حاد ریوی (25 %) و حدود 10% از مرگ های مادری را موجب می شود.

بزرگ ترین ترومبوفیلی اکتسابی سندرم آنتی فسفولیپید آنتی بادی است.اینها آنتی بادی هایی هستند که مستقیماً برعلیه پروتئین های باند شده به فسفولیپیدهای با بار منفی، عمل می کنند.

اینها حدوداً در 20%  از افراد با VTE بروز می کنند و بیماران درگیر حدود 5% ریسک VTE حین حاملگی و حوالی زایمان علی رغم درمان را دارند در هر حال ترومبوزهای وابسته به سندرم آنتی فسفولیپید آنتی بادی در تمام بافت ها یا اعضاء می توانند رخ دهند و همچنین می توانند شریانی یا وریدی باشند.

به علاوه سندرم آنتی فسفولیپید آنتی بادی ارتباط با افزایش میزان پره اکلامپسی و دکولمان و محدودیت رشد جنین و از دست رفتن جنین دارد.

 

آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید
آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید

 

 

 

پاتوفیزیولوژی

مکانیسم های پاتولوژیک متعددی در سندرم آنتی فسفولیپید آنتی بادی (APAS) موجب افزایش VTE و عواقب بد بارداری می شوند.

اینها شامل تخریب وابسته به آنتی بادی آنکسین V اندوتلیال ترمبومودولین و آنتی کواگولان پروتئین C فعال و افزایش ترشح فاکتورهای بافتی اندوتلیال تخریب فیبرینولیز و افزایش فعالیت پلاکت است.

به علاوه APA به نظر می رسد باعث القای التهاب وابسته به سیستم کمپلمان در دسیدوا و جفت می شود.

 

تشخیص

تشخیص سندرم APA  نیاز به یکی از معیارهای کلینیکی و آزمایشگاهی دارد.

1- ترومبوزی که با تصویربرداری تشخیصی یا درگیری بافتی یکی یا بیشتر از وریدها، شریان ها یا عروق کوچک تشخیص داده شده باشد. ولی شامل ترومبوز عروق سطحی نمی شود و یا

2- عواقب بد بارداری شامل مرگ جنین توجیه نشده در 10 هفته حاملگی یا بیشتر در جنین با مورفولوژی سالم یا یک یا بیشتر زایمان زودرس قبل از 34 هفته به علت پره اکلامپسی یا نارسایی جفتی یا 3 مورد یا بیشتر سقط توجیه نشده و

3- حداقل یکی از کرایتریاهای آزمایشگاهی در2 بار یا بیشتر با فاصله حداقل 12 هفته جداگانه ولی نه بیشتر از 5 سال قبل از بروز تظاهرات بالینی:

A – آنتی کاردیولیپین آنتی بادی IgM یا IgG به میزان 40 واحد GPL و یا بالاتر از صدک 99 برای آزمایشگاه یا

B – آنتی بادی ضد بتا دو گلیکوپروتئین یک IgG یا IgM بیشتر از صدک 99% برای آزمایشگاه یا

C – فعالیت لوپوس آنتی کوآگولان آنتی بادی که براساس گایدلاین منتشر شده تشخیص داده شود.

 

اثرات روی حاملگی

حضور لوپوس آنتی کوآگولان (LA) و سطوح بالای آنتی کوآگولان آنتی بادی IgG باعث بروز عواقب بد حاملگی می شود.

به هر حال APA در20% از زنان با سقط مکرر دیده می شود. بیشتر این سقط ها بعد از دیده شدن فعالیت قلب جنین رخ می دهد.

APA در حدود 2% از زنان باردار نرمال دیده می شود.

 

اقدامات قبل از بارداری

اطلاعات پایه ای

1- جمع آوری ادرار 24 ساعته برای کلیرانس کراتی نین و پروتئین ادرار برای داشتن یک وضعیت پایه برای تشخیص زودرس پره اکلامپسی و از آنجایی که APA ارتباط با گلومرونفریت دارد کمک کننده خواهد بود.

2- اکوکاردیوگرافی قلب مادر برای رد اندوکاردیت لیبمن ساکس

3- تست های عملکرد کبد، از آنجایی که سندرم آنتی فسفولیپید با سیروز صفراوی اولیه و سندرم بودکیاری قبل از حاملگی و سندرم هلپ (HELLP Syndrome ( قبل از 20 هفته حاملگی ارتباط دارد.

 

 

آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید
آنچه که باید از سندرم آنتی فسفولیپید در زنان بدانید

 

درمان ضدانعقاد

آسپرین با دوز پایین به همراه:

1- اگر قبلاً سابقه VTE داشته باشد دوز درمانی هپارین یا LMWH (برای مثال انوکساپارین mg/kg 1 زیر جلدی هر 12 ساعت و تنظیم براساس رسیدن سطح فاکتور آنتی 10 (anti-factor xa) به u/ml 1 – 6/0 : 4 ساعت بعد از تزریق)

2- اگر سابقه  VTE قبلی ندارد دوز پروفیلاکتیک هپارین یا LMWH  برای مثال انوکساپارین 40-30 میلی گرم زیرجلدی هر 12 ساعت

3- اگر LMWH در زمان قبل از زایمان تجویز می شود توصیه می شود در 36 هفتگی یا زودتر (اگر احتمال زایمان زودرس وجود دارد) به هپارین 10 هزار واحد زیرجلدی هر 12 ساعت برای پروفیلاکسی تبدیل شود.

زیرا هپارین نیمه عمر کمتر از LMWH دارد. اگر PTT a برای بیمار روی UFH نرمال باشد و زایمان طبیعی یا سزارین بیشتر از 12 ساعت بعد از آخرین دوز UFH و LMWH رخ دهد بیمار قاعدتاً نباید مشکلات ضدانعقادی را با زایمان تجربه کند. پروتامین می تواند کاملاً اثر آنتی کواگولان UFH را رفع کند.

 

مانیتورینگ طی حاملگی

1- سطح II سونوگرافی در 18 هفته بارداری

2- بررسی رشد جنین باید هر 4 تا 6 هفته از 20 هفته برای تمام بیمارانی که روی داروی ضد انعقاد هستند انجام شود و چنانچه بررسی های سونوگرافیک به محدودیت رشد شک کند یا تشخیص داده شود باید با فواصل کمتر تکرار شود و در این موارد انجام داپلر به تعیین بهترین زمان زایمان کمک می کند.

3- ویزیت بیمار در مطب هر دو هفته از 20 هفته برای غربالگری پره اکلامپسی باید انجام شود.

 

 

4- انجام NST و BPP هفتگی از 36 هفته در حاملگی های بدون عارضه و یا زودتر در مواقعی که اندیکاسیون بالینی دارد.

 

زمان زایمان

اگر زایمان با کاهش رشد جنین یا پره اکلامپسی عارضه دار شده باشد تست های سلامتی جنین و شرایط مادر زمان زایمان را تعیین می کند.

اگر حاملگی بی عارضه باشد تا 39 هفته کامل می تواند به تأخیر بیفتد در صورتی که تست های قبل از تولد (NST/BPP) اطمینان بخش باشد.

 

بعد از زایمان

پمپ پنوماتیک فشاری طی لیبر و زایمان و یا سزارین باید استفاده شود. UFH یا MWH را می توان 6 ساعت بعد از زایمان واژینال یا 12 ساعت بعد از سزارین شروع کرد.

باید حداقل تا 6 هفته بعد از زایمان ادامه یابند. اگر بیمار شرح حال VTE داشته باشد پروفیلاکسی طولانی مدت نیاز است زیرا ریسک VTE مجدد در فرد دچار سندرم آنتی فسفولیپید با سابقه VTE تا 30% افزایش می یابد.

در این بیماران وارفارین باید در روز دوم شروع شود و هپارین ووارفارین تا 5 روز با هم ادامه یابند تا زمانی که INR به رنج درمانی (2-3) برابر، برای 2 روز متوالی برسد.

 

 

 

خلاصه

به ترکیب VTE و عوارض بارداری و APA، سندرم آنتی فسفولیپید گفته می شود .سه فرم APA که اغلب همراه با مشکلات بالینی هستند شامل لوپوس آنتی کوآگولان، آنتی کاردیوپولین آنتی بادی IgG ، آنتی 2B گلیکوپروتئین یک آنتی بادی می باشد.

این آنتی بادی ها با افزایش خطر ترومبوآمبولی (شریانی یا وریدی) و مشکلات حاملگی شامل مرگ جنین، دکولمان، پره اکلامپسی شدید و کاهش رشد جنین همراه هستند. درمان شامل آسپرین با دوز پایین و هپارین می باشد.

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع : کتاب پروتکل های بارداری های پرخطر


preterm-labor-caused-by-scleroderma-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

 

زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی

همچنین در محتواهای قبلی به مسالهمراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل و  مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس پرداخته ایم که میتوانید مطالعه کنید

اسکلرودرمی

اسکلرودرمی یک بیماری نادر اتوایمون است که همراه با فیبروز پیش رونده و واسکولیت است که به صورت اولیه روی پوست اثر می کند و می تواند به صورت پیش رونده منجر به کلسیفیه شدن وسیع پوست می شود و ایجاد تغییراتی در فرم پوست کند.

وقتی تظاهرات سیستمیک وجود دارد به عنوان اسکلروزسیستمیک گفته می شود. سیر بیماری اسکلرودرمی توسط بارداری تغییر نمی کند، به نظر نمی رسد شیوع سقط خود به خودی بالاتر باشد اما مختصری خطر مرگ داخل رحمی و مرده زایی و زایمان زودرس مخصوصاً در حضور درگیری کلیوی و هیپرتانسیون بیشتر است.

 

 

پاتوفیزیولوژی

اسکلرودرمی به وسیله یک واکنش اتوایمون که موجب تحریک فیبروبلاست ها می شود بنابراین تولید آنها افزایش یافته، رسوب و بازسازی کلاژن و سایر پروتئین های ماتریکسی خارج سلول افزایش می یابد.

این افزایش کلاژن موجب ضخیم شدگی و سفت شدن پوست و دیگر ارگان ها می شود. نمای مهم ضایعات بافتی شامل آسیب عروق کوچک به صورت زودرس ارتشاح سلول تک هسته ای به داخل فضای پری واسکولر و ایجاد آهسته فیبروز است.

مراحل بعدی اسکلرودرمی شامل انباشته شدن متراکم کلاژن در درم با از دست رفتن سلولی و آتروفی و نازک شدگی پوست است.

 

زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی
زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی

 

تظاهرات بالینی شامل:

1- فنومن رینود

2- اسکلرو داکتیلی

3- تلانژکتازی

4- کاردیومیوپاتی تا انفارکتوس میوکارد و ابنور مالیتی هدایتی قلب

5- کلسینوز

6- دیسفاژی و اختلالات حرکتی دستگاه گوارش

7- نارسایی کلیه

 

اثرات بارداری روی اسکلرودرمی

به نظر نمی رسد اثر واضحی از بارداری روی فعالیت بیماری وجود داشته باشد و تعداد زیادی از بیماران تغییری در علائمشان ندارند.

مطالعات پروسپکتیویا آینده نگر نشان می دهد که بیشتر بارداری ها پیامد مطلوب دارند مگر اینکه بیماری پیش رونده وجود داشته باشد.

جدی ترین عارضه کریز کلیوی است که معمولاً با بیماری منتشر زودرس اتفاق می افتد. به هر حال مطالعات گذشته نگر و آینده نگر به وسیله steen نشان داد که این حالت تنها در 11-2% بارداری ها اتفاق می افتد در حالی که گزارشات اولیه ای از مرگ مادر همراه با این کریزها وجود دارد.

با استفاده تهاجمی درمان آنتی هیپرتانسیو یا دیالیز یا هر دو این گونه پیامدها را نادر می سازند. پروگنوز مادری با حضور هیپرتانسیون سیستمیک بدخیم و درگیری ریوی به میزان زیادی بدتر می شود.

 

زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی
زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی

 

استفاده از مهارکننده هایA.C.E  که یک درمان بحرانی در حضور بیماری کلیوی است در بارداری ممنوع است از طرفی درمان های هدف برای سایر نشانه های بیماری در طی بارداری که شامل آنالوگ های پروستاگلاندین برای رینود و آنتاگونیست گیرنده اندوتلین، بوسنتان (bosentan) برای هیپرتانسیون ریوی و زخم های انگشتان است ممنوع است، بنابراین بیماران مبتلا به هیپرتانسیون ریوی، بیماری شدید محدودکننده  پارانشیم ریوی یا درگیری شدید دستگاه گوارش باید از بارداری اجتناب کنند.

پیوند سلول های بنیادی هماتوپوئتیک اتولوگ (HSCT) به عنوان یک درمان جدید برای موارد شدید مورد قبول واقع شده است.

بیشتر بارداری های بعدی در زنان درمان شده برای سایر حالات منجر به تولد زنده نشده است گرچه احتمال کاهش طول عمر در موارد بیماری شدید را باید در نظر داشت در هنگام مشاوره قبل از بارداری باید در نظر گرفته شود.

 

اثر اسکلرودرمی روی بارداری

گزارشات اولیه پیشنهاد می کند که اسکلرودرمی همراه با میزان بالای مورتالیته پری ناتال ناشی از پراکلامپسی، زایمان زودرس (%30) و مرده زایی (%30) همراه است.

به هر حال مداخلات نظرات (bias) ممکن است در افزایش این میزان ها نقش داشته باشد و مورتالیته پری ناتال به نظر می رسد با بهبود مراقبت های جنینی و مراقبت ویژه نوزادی کاهش یافته باشد.

 

درمان

پیشرفت بیماری در مادران باید برای شواهد بدتر شدن عملکرد کلیوی و بدتر شدن هیپرتانسیون پیگیری شود. وجود هم زمان A.P.A (آنتی فسفولیپید آنتی بادی) و آنتی بادی های آنتی SSA باید ارزیابی شود و اگر وجود داشته باشد مثل بیماران لوپوس درمان شود.

 

 

مراقبت جنینی باید مثل برنامه بیماران SIE که بیشتر گفته شد پیگیری شود. نکات کلیدی برای درمان اسکلرودرمی طی بارداری شامل:

1- ارزیابی سریال جمع آوری ادرار 24 ساعته برای کلیرنس کراتینین و پروتئین توتال

2- فیزیوتراپی برای کنتراکچرهای دست

3- درمان آنتی هیپرتانسیو(بلوک کننده های کانال کلسیم)- اجتناب از مهار کننده های ACE

4- پردنیزون برای میوزیت همراه

5- آنتی اسید و متوکلوپرامید برای جلوگیری از ریفلاکس ازوفاژیت شدید

6- دیالیز در حضور نارسایی کلیه

7- طرح ریزی مراقبت جنینی همان طور که برای بیماران با SIE گفته شد. شامل سونوگرافی تعیین سن بارداری در همان اوایل، انجام سونو سریال برای رشد جنین و NST  و یا بیوفیزیکال هفتگی با شروع در 36 هفته در بیماران غیرکمپلیکه یا در 28 هفته و بعد از آن در حضور محدودیت رشد جنین IUGR، بدتر شدن عملکرد کلیه یا هیپرتانسیون.

 

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع : کتاب پروتکل های بارداری های پر خطر


pre-and-post-and-postpartum-care-in-patients-with-lupus-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس

 همچنین در محتواهای قبلی به مساله مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل و زایمان زودرس ناشی از بیماری اسکلرودرمی پرداخته ایم که میتوانید مطالعه کنید

فعال شدن لوپوس قبل از زایمان

وقوع فعال شدن لوپوس یا شلعه ور شدن آن باید با پردنیزون درمان شود با دوز 60 میلی گرم روزانه خوراکی برای 3 هفته و با کاهش دوز تدریجی دوز به 10 میلی گرم روزانه.

درمان آلترناتیو، میتل پردنیزولون وریدی 1000 میلی گرم طی بیشتر از 90 دقیقه یک بار در روز برای 3 روز که ممکن است کنترل سریع تر حمله را ممکن سازد.

بیماران با شواهد گلومرولونفریت منتشر یا مامبرانو با دوزهای بالاتر پردنیزون تا حدود 200 میلی گرم در روز و یا پلاسمافورویس (با ایمونوگلوبولین وریدی یا پلاسمای منجمد تازه) یا ازاتیوپرین درمان شوند.

به علت اثرات استئوپنیک گلوکوکوتیکوئیدها بیماران درمان شده با پردنیزون باید کلسیم تکمیلی دریافت کنند و به علاوه آنها باید غربالگری دیابت مکرراً انجام دهند.

در تمام بیماران لوپوسی با درمان شدن با پردنیزون 20 میلی گرم روزانه یا معادل آن برای بیشتر از 2 هفته طی بارداری یا برای بیشتر از 1 ماه طی سال گذشته باید استرس دوز استروئید طی زایمان دریافت کنند.

هیدروکسی کلروکین همچنین ممکن است تجویز شود. ریتوکسیمپ از جفت عبور می کند و می تواند القا کننده B.cell لنفوسیتوپنی در بچه های در معرض قرار گرفته طی 6 ماه اول بعد از تولد باشد بنابراین استفاده از آن باید محدود شود به شرایطی که جان مادر در معرض خطر است و به سایر درمان ها مقاوم هستند.

 

 

 

مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس
مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس

 

 

زمان زایمان

SIE بدون عارضه

در بیماران با SIE بدون وجود هر یک از این موارد (آنتی بادی های SSB/SSA، A.P.A، با بدتر شدن نفریت یا هیپرتاسیون محدودیت رشد الیگوهیدرآمینوس یا پراکلامپسی سوار شده) زایمان باید تا 40هفته در حالی که تست های ارزیابی سلامت جنین 2 بار در هفته از هفته 36 انجام می شود و وضعیت جنین اطمینان بخش است به تأخیر انداخته شود.

 

در حضور مختل شدن سلامت مادر یا جنین

بعد از 34 هفته:

بیماران بعد از 34 هفته با بدتر شدن عملکرد کبد و کلیه CNS هیپرتانسیون محدودیت رشد جنین با الیگوهیدرآمنیوس، فلوی جریان خون معکوس یا فقدان فلوجریان خون دیاستولیک در بررسی داپلر، توقف رشد جنین یا وضعیت غیر اطمینان بخش تست های ارزیابی سلامتی جنین باید زایمان فوری انجام شود.

زایمان سزارین باید برای اندیکاسیون های مامای معمول انجام شود. در حضور پراکلامپسی اضافه شده باید سولفات منیزیوم داخل وریدی پروفیلاکسی داده شود.

 

در 34-28 هفته:

بیماران بین 34-28 هفته با بدتر شدن عملکرد کبد یا کلیه، ایجاد و یا تشدید هیپرتانسیون، علائم  CNS یا اختلال عروقی رحمی و جفتی باید فوراً در بیمارستان بستری شود و درمان داروی مناسب داده شود.

پردنیزون، داروی آنتی هیرتاسین و همین طور یک دور بتامتازون برای تسریع با مچوراسیون در جنین و چک روزانه ضربان قلب جنین یا تست بیوفیزیکال پروفایل انجام شود.

 

 

در موارد فشار خون مادری غیرقابل کنترل ایجاد پراکلامپسی شدید یا دیسترس جنینی زایمان اندیکاسیون دارد. توقف رشد جنین (ارزیابی هر 2 هفته) ممکن است اندیکاسیون زایمان هم از 28 هفته در حضور کاهش مایع آمینوتیک شدید فلوی دیاستولیک معکوس شده پابرجا در داپلر باشد.

سولفات منیزیوم وریدی در حضور پراکلامپسی یا برای جلوگیری از آسیب عصبی نوزاد اندیکاسیون دارد و باید استفاده شود.

 

در 28-24 هفته بارداری:

بیماران بین 28-24 هفته با وخیم شدن سلامت جنین یا مادر باید بلافاصله در بیمارستان بستری شوند و روزانه سلامت جنین به وسیله NST یا تست بیوفیزیکال پروفایل بررسی شده با درمان با پردنیزون و داروی آنتی هیپرتاسینو اگر اندیکاسیون دارد شروع شود.

استروئید جهت تسریع ماچوراسیون ریه جنین داده شود در صورتی که عملکرد کلیوی قلبی- کبدی یا سیستم اعصاب مرکزی بدتر شده و به درمان پاسخ ندهد، زایمان اندیکاسیون دارد.

یا اینکه در مواردی که پراکلامپسی شدید یا دیسترس جنینی ایجاد شود نیز باید زایمان انجام شود. در غیاب دیسترس حاد جنینی می توان برای زایمان واژینال تلاش کرد. سولفات منیزیوم داخل وریدی برای پروفیلاکسی در موارد لازم باید استفاده شود.

 

در کمتر از 24 هفته:

بیماران کمتر از 24 هفته با وخیم شدن سریع شرایط مادر یا جنین که مقاوم به درمان طبی و استراحت هستند. ختم بارداری را به علت اینکه پروگنوز ضعیف است باید در نظر داشت و به بیماران باید رعایت جوانب احتیاط هشدار داد چرا که شرایط مادر ممکن است بعد از ختم بارداری نیز تغییر نکند.

 

 

 

مراقبت های بعد از زایمان

از آنجا که بعضی از افراد با تجربه معتقدند که شعله ور شدن بیماری لوپوس بعد از زایمان محتمل تر است، بنابراین طی دوره بعد از زایمان بیماران نیاز به مانیتورینگ دقیق دارند.

به بیماران آموزش داده شود که هرگونه علامت نگران کننده را سریعا گزارش کنند در حضور سندرم آنتی فسفولیپید (A.P.A) از کنتراسپشن های حاوی استروژن به علت خطر ایجاد ترومبوز اجتناب شود استفاده از ترکیبات پروژسترونی طولانی اثر به عنوان یک جایگزین عالی توصیه می شود.

 

آرتریت روماتوئید

آرتریت روماتوئید (RA) شایع ترین بیماری اتوایمون در زنان در سنین باروری است. با شیوع 2000/1  بارداری پیک سنی آن در حدود 40 – 35 سالگی است.

 

پاتوفیزیولوژی

آرتریت روماتوئید همراه با هاپلوتیپ HIA-D4 است. به وسیله یک پاسخ ایمنی اختصاصی القا شده توسط سلول های CD4+T مشخص می شود که منجر به آزادسازی بعدی سیتوکین ها و تجمع لنفوسیت ها و منوسیت ها به داخل سینوویم مفاصل کوچک (مچ و دست) و داخل سایر بافت ها می شود.

در 90% بیماران رسوب کمپلکس فاکتور روماتوئید IgG یا IgM دیده می شود. ایجاد و تولید موضعی پروستاگلاندین منجر به افیوژن و درد مفاصل می شود و در نتیجه تخریب پروتئولیتیک غضروف از طریق نوتروفیل ها و کلاژناز سینوویال ایجاد می شود.

 

 

مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس
مراقبتهای قبل و حین و بعد از زایمان در بیماران مبتلا به لوپوس

 

تشخیص

تشخیص آرتریت روماتوئید نیاز به نمای بالینی و وجود این کراتریاهای بالینی دارد.

1-آرتریت التهابی که 3 تا یا بیشتر از مفاصل درگیر باشند.

2- مدت زمان علائم بیشتر از 6 هفته باشند.

3- فاکتور روماتوئید مثبت (RF) و یا آنتی بادی های پروتئین سیترولینی (پتنپیدسیترولینه آنتی سیکلیک)

4- افزایش سطوح پروتئین واکنشی C (CRP) یا افزایش میزان رسوب گلبول های قرمز (ESR)

5- در سایر بیماری های درگیر کننده با مفصل مثل نقرس لوپوس و …

 

سایر یافته های اضافی ممکن است شامل:

1- ندول روماتوئید (توده  های زیر جلدی 4-1 سانتی متر روی آرنج، نقاط تحت فشار مختلف ریه ها، دریچه های قلبی دیده می شود.)

2- درگیری قرینه که به صورت انفرادی در نواحی مفاصل مشابه در هر دو طرف بدن اتفاق می افتد.

3- یافته های رادیوگرافیک: تغییرات مشخص که در رادیوگرافی قدامی و خلفی مچ و دست دیده می شود.

4- سندرم فلتی (یک عارضه نادر که در آرتریت روماتوئید طول کشیده دیده می شود و با اسپلنومگالی و گرانولوسیتونی همراه می شود. همین طور و اسکولیت پلوریت پریکاردیت و آنمی دیده می شود.)

 

اثربارداری روی آرتریت روماتوئید

در بیماران مبتلا به بیماری در 80- 40% موارد در طی بارداری بهبود می یابد در حالی که بعد از زایمان در 90% تشدید می شود.

 

 

اینکه آیا شیردهی مادر همراه با شعله ور شدن بیماری است مورد اختلاف نظر است، از طرفی شیردهی مادر ممکن است خطر ایجاد آرتریت روماتوئید را کمتر کند.

به نظر نمی رسد میزان سقط خود به خود با مورتالیته پری ناتال، یا محدودیت رشد جنین در حضور روماتوئید آرتریت بدون APA (سندرم آنتی فسفولیپید) یا آنتی بادی های آنتی SSA/SSB افزایش یابد.

 

درمان

درمان اولیه طی بارداری شامل تزریق موضعی استروئید به داخل مفاصل مبتلا است. اگر پاسخ ایجاد شده با این درمان ناکافی باشد پردنیزون 5 میلی گرم هر روز صبح و 5/2 میلی گرم هر شب شروه می شود.

مصرف یا ایمنی سایر داروها در لیست پایین ذکر شده است.

1- استامینوفین ضد درد انتخابی است.

2- بعد از 20 هفته از داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب (NSAID) باید اجتناب شود.

3- هیدروکسی کلروکین ممکن است موثر باشد و به نظر بی خطر است.

4- در صورتی که بیمار مقاوم به استروئیدها باشد آزاتیوپرین می تواند استفاده شود.

5- درمان مهار کننده فاکتور نکروز تومور الفا (TNF) به نظر می رسد که در بیماران باردار مقاوم به درمان انتخاب مناسبی باشد. (در دوره بارداری و حول و حوش بارداری).

در حالی که گزارش  های اولیه حاکی از خطر بالاتر VACTERL همراه با نقایص تولد است اما این ارتباط ثابت نشده است.

Cash و همکارانش دیدند که در بین 454 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید که یک همچنین درمانی را دریافت کرده بودند، 378 زایمان طبیعی، 9 زایمان زودرس، 5 سقط تراپوتیگ و 25 سقط خود به خود وجود داشت.

 

 

 

6- املاح طلا داخل عضلانی ممکن است از جفت رد شوند و ایجاد خطر به صورت تئوریک کنند اما ممکن است در دوره بعد از زایمان جهت کاهش خطر شعله ور شدن موثر باشند.

7- متوتروکسات، D پنی سیلین و سیکلوفسفامید در طی دوره بارداری کنترااندیکه هستند.

 

 

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع: کتاب پروتکل های بارداری های پر خطر

 


pre-and-postpartum-care-in-patients-with-tuberculosis-1200x1200.jpg
21/آگوست/2018

مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل

به دنبال زایمان، نظارت مداوم برای حملات، حوادث ترومبوتیک و عفونت های دستگاه ادراری، اندومتریت ضروری است. استفاده از روش های جلوگیری از بارداری در خانم هایی که قصد بچه دار شدن ندارند باید تشویق شود.

یک مطالعه مروری سیستماتیک که شامل 8 مطالعه بود نشان داد که هیچ شواهدی مبنی بر افزایش عوارض کلینیکی به دنبال مصرف کنتراسپتیوهای هورمونی در زنان با بیماری سیکل سل وجود ندارد.

به علاوه مراکز کنترل بیماری سازمان بهداشت جهانی توصیه های مبنی بر شرایط خاص بیمار برای استفاده از روش های جلوگیری از بارداری را تعدیل کرده است.

به طوری که، استفاده از روش های جلوگیری از بارداری مانند قرص های پروژستینی تنها، روش های جلوگیری از بارداری ترانس درمال یا حلقه واژینال، دپومدروکسی پروژسترون استات و وسایل آزاد کننده لوونورژسترول یا IUDهای غیر هورمونی را در بیماران سیکل سل مجاز شده است.

همچنین در دکتر زنان بخوانید دلایل درد حاد شکمی در زمان بارداری

اهداف آینده

اهداف محققان شامل بهبود در توانایی تشخیص و درمان مجاز شده است و ادامه تحقیقات در جهت مراقبت کافی و مطمئن است.

تشخیص قبل از لانه گزینی (PGD) در تشخیص امبریوهای مبتلا موفق بوده است که به والدین حامل یا مبتلا به بیماری اجازه می دهد تا به سمت لانه گزینی امبریو سالم پیش بروند.

 

 

مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل
مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل

 

 

 

طی دوره بارداری، DNA خون جنین در گردش خون مادر وارد شده و می تواند منبع مناسبی برای بررسی ژنتیک جنین در جهت تشخیص هموگلوبینوپاتی ها باشد، که می تواند جایگزین روش های تهاجمی مانند نمونه گیری از پرزهای کوریونی (CVS)، آمنیوسنتز یا کوردوسنتز شود.

متأسفانه، دسترسی یک تست دقیق برای وضعیت سیکل سل جنین در حال حاضر غیرقابل دسترس است.

ژن درمانی یک مبدأ همیشگی تحقیقات و تلاش برای تداخل ژن ها در سیستم هماتوپویتیک مولد مولکول های HBA است.

اخیراً پیوند مغز استخوان تنها درمان بوده و بیشتر در بیماران جوان تر از 16 سال انجام می شود؛ اگرچه عوارض آن مشخص است ولی در دهنده های همسان نادر است. پیشرفت ها در پروسه اهداء مغز استخوان و پیوند ادامه دارد.

این مجموعه شامل اهدا کنندگان sibling سلول های بند ناف برای پیوند سلول های بنیادی است که اجازه می دهد پیوند مغز بدون برداشت دردناک مغز استخوان انجام شود.

بنابراین انتخاب بانک سلول های بند ناف برای پیوند سلول های هماتوپویتیک آلوژنیک بعدی مورد تشویق قرار ی گرد و باید به صورت زودرس در اوایل حاملگی بحث شود.

خانواده ها باید بدانند که بانک سلول های خون بدون هزینه و حتی با ذخیره خون بندناف به صورت خصوصی در دسترس است اگر در یک خانواده سابقه بیماری قابل درمان با پیوند وجود دارد (مانند سیکل سل و …).

 

پروتکل اداره حاملگی های عارضه دار شده با بیماری سیکل سل (برای تمام ژنوتیپ های بیماری سیکل سل)

دوره قبل از زایمان (به صورت سرپایی)

1- تأییدتشخیص و توصیه به انجام تست برای شریک جنسی

2- مشاوره ژنتیک باید به بیمار پیشنهاد شود و بیمار باید از عوارض دوره بارداری آگاهی داشته باشد.

3- مشاوره با متخصص طب مادر و جنین، خون و دیگر تخصص های ضروری

4- قطع کردن هیدروکسی اوره ترجیحاً قبل از بارداری با اینکه تراتوژنیستی شناخته شده در حیوانات دارد ولی داده های کمی در مورد استفاده از آن در انسان وجود دارد.

5- چک CBC هر 4 هفته، پروفایل آهن انجام شود؛ زیرا فقرآهن یک فاکتور کمکی برای آنمی در این بیماران است.

آهن خارجی باید تنها در مواردی که پروفایل آهن مشکل دارد، داده شود. بیماران باید مکمل اسیدفولیک (mg5) به دلیل گردش زیاد سلول های قرمز خون دریافت کنند.

6-آنالیز و کشت و آنتی بیوگرام ادرار در هر سه ماه و یا در صورتی که بیمار علامت دار باشد انجام شود. اگر بیمار حداقل یک کشت مثبت داشته باشد باید کشت ماهانه انجام شود.

7- اطمینان از بیمار در مورد اینکه واکسن پنوموکوک و مننگوکوک را در 5 سال گذشته دریافت کرده است و اینکه واکسن هموفیلوس آنفلوانزا تیپ  B را در صورتی که تحت واکسیناسیون سریال در کودکی نبوده را دریافت کند. توصیه می شود که این واکسن ها قبل از بارداری تزریق شوند. اگرچه تجویز آنها در بارداری مطمئن و بدون خطر است. واکسیناسیون هپاتیت و آنفلوانزا باید تأیید شده و اگر لازم باشد طبق پروتکل مجدداً دریافت کنند.

8- انجام سونوگرافی در 13-11 هفته برای تأیید سن حاملگی و غربالگری آنوپلوئیدی و به دنبال آن سونوگرافی برای تشخیص آنومالی در 20-18 هفته.

سونوگرافی رشد در 28 هفته تکرار شده و هر 4-3 هفته یکبار تا زمان زایمان انجام شود.

9- شروع تست های سلامت جنین به شکل NST یا BPP هفتگی از 32 هفته

10- در نظر داشتن ترانسفوزیون تعویضی در صورت افزایش شدت یا تعداد حملات در بیماران علامت داری که به درمان محافظتی پاسخ نداده اند.

11- ویزیت های بیمار در مطب باید هر 2-1 هفته برای ارزیابی عفونت و شروع حملات دردناک تنظیم شود. طی نیمه دوم حاملگی، مانیتورینگ اضافی برای علایم زایمان زودرس و پره اکلامپسی ضروری است.

12- ذخیره سلول های بند ناف باید در اوایل بارداری مورد بحث قرار گیرد.

 

دوره قبل از زایمان (بیماران بستری)

1- ارزیابی حملات دردناک شامل ارزیابی سریع فاکتورهای تسریع کننده (دهیدراسیون یا هیپوکسی) و علامت های بالقوه مثل عفونت، احیا با مایعات داخل وریدی یا دهانی (اگر کنتراندیکاسیون ندارد تجویز سرم رینگر لاکتات 1 لیتر طی 2 ساعت سپس h/cc125)، اکسیژن کمکی با حفظ اشباع اکسیژن مساوی یا بیشتر از 95% و کنترل تهاجمی درد با استفاده از اپیوئیدها و دیگر ضد دردهای کمکی.

2- اگر عفونت مورد شک باشد درمان اولیه تجربی با آنتی بیوتیک ها مانند سفتریاکسون با شک به ارگانیسم های کپسول دار شروع می شود. برای بیمارانی که به پنی سیلین و سفالوسپورین حساسیت و آلرژی دارند، کلیندا مایسین توصیه شده است. اگر مننژیت مورد شک باشد ونکومایسین ترجیح داده می شود.

3-  اگر شواهدی مبنی بر نارسایی تنفسی، کبدی، کلیوی یا مغزی وجود داشته باشد باید مشاوره با متخصص مراقبت های ویژه فوراً در نظر گرفته شده مانند زمانی که علایم تهدید کننده حیات فرد وجود دارد.

4- ترومبوفیلاکسی دارویی با levonox با دوز 40 میلی گرم روزانه یا هپارین 10000-5000 واحد زیر جلدی دوبار در روز در بیماران بستری شده که خونریزی فعال ندارند داده شود. پروفیلاکسی مکانیکی (وسایل فشاری مداوم و …) در بیمارانی که خونریزی فعال دارند استفاده می شود.

 

حین زایمان

1- انتظار برای حاملگی ترم با شروع لیبر خود به خود. اینداکشن و زایمان سزارین باید برای اندیکاسیون های مامایی در نظر گرفته شود.

2- زنان در حال زایمان باید به خوبی هیدراته و گرم شوند و اکسیژن مناسب با اکسیژن کمکی برای حفظ اشباع اکسیژن مساوی یا بیشتراز 95% دریافت کنند.

 

3- آنالژزی اپینورال طی لیبر برای کاهش نیاز قلب و مصرف اکسیژن توصیه می شود. استفاده از پروستاگلاندین ها یا اکسی توسین فقط به دلیل وجود آنمی سیکل سل کنتراندیکاسیون ندارد.

4- گرفتن نمونه بند ناف اگر فردی شواهدی از هموگلوبینوپاتی ها دارد و ذخیره سلول های بندناف باید در نظر گرفته شود اگر والدین به صورت مناسب مورد مشاوره قرار گرفته باشند و مایل به روند بانکداری باشند.

 

مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل
مراقبتهای قبل و حین زایمان در بیماران مبتلا به سیکل سل

 

پست پارتوم

1- مراقبت مداوم برای جلوگیری از هیپوولمی، آنمی شدید (Hgb کمتر از dL/g 6)، هیپوکسی، عفونت (افزایش ادراری و اندومتریت) و حوادث ترومبوتیک وریدی

2- زنانی که تحت سزارین قرار می گیرند باید آنتی کواگولان پروفیلاکسی برای 6 هفته بعد از زایمان دریافت کنند.

3- مشاوره برای روش های جلوگیری پس از زایمان توصیه شده است. همه روش های جلوگیری از بارداری قابل استفاده بوده و در بیماری سیکل سل بی خطر هستند.

4- هیدروکسی اوره را نمی توان در دوره پست پارتوم دوباره شروع کرد اگر مادر قصد شیردهی نداشته باشد.

 

صفت سیکل سل

در خانم هایی با صفت سیکل سل شواهدی از افزایش ریسک در بارداری وجود ندارد. ارزیابی ژنوتیپ هموگلوبین والدین و مشاوره ژنتیک بعدی به طور قوی توصیه شده است. آزمایش ادرار ماهانه در این گروه از بیماران به دلیل افزایش ریسک برای اوروپاتی عفونی ضروری است.

 

 

دکتر زنان

متخصص زنان و زایمان و نازایی دکتر مژگان کریمی

به منظور تعیین وقت و نوبت ویزیت در ساعت 15 الی 19 تماس بگیرید :

02122776295

09102410144

بخش های مفید سایت دکتر زنان میتوانید مطالعه کنید

آندومتریوز  پارگی زودرس کیسه آب زایمان بدون درد زایمان زودرس زایمان سزارین

زایمان طبیعی سقط فیبروم رحمی کیست تخمدان

 

منبع: پروتکل های بارداری های پر خطر

 


logo-white-footer

دكتر مژگان كريمي جراح و متخصص زنان و زايمان و نازايي داراي بورد تخصصي از دانشگاه تهران با نمره عالي در حال حاضر با كوله باري از تجربيات حرفه اي در حال انجام خدمات به هموطنان عزيزم ميباشم و خدارا شاكرم.

آدرس مطب :
تهران - پاسداران - بوستان نهم - روبروی پلی کلینیک لبافی نژاد - پلاک 135

شماره تماس :
02122776295
09102410144

آدرس بیمارستان نیکان :
تهران - اقدسیه - ابتدای بلوار ارتش - ورودی اراج - خیابان 22 بهمن - بیمارستان نیکان
روزهای کاری
چهارشنبه ها ساعت 18 تا 20
پنج شنبه ها ساعت 10 تا 12
شماره تماس :
29129

همچنین برای ویزیت در درمانگاه بیمارستان رسالت صبح های شنبه یک شنبه سه شنبه و چهارشنبه از ساعت 10 تا 12 میتوانید مراجعه کنید .

کلیه حقوق این قالب برای دکتر زنان محفوظ می باشد.